به گزارش خبرگزاری ایمنا از لرستان، تنگه شیرز، این شکاف باشکوه در دل زاگرس و در مرز استانهای لرستان و ایلام، همچون راهرویی عظیم از سنگ و سکوت پیش روی بیننده گشوده میشود؛ درهای کمنظیر که بسیاری آن را «گرند کانیون ایران» مینامند و هر فصل، چهرهای تازه از خود به نمایش میگذارد.
دیوارههایی که تا نزدیک به ۲۰۰ متر از کف دره بالا رفتهاند، چون پردههای سنگی عظیم، آسمان را تکهتکه میکنند و نور خورشید را به نوارهای باریکی از روشنایی در میان سایهها تبدیل میسازند.
در آغاز مسیر، صدای یکنواخت و آرام رودخانه، پیش از آنکه چشم بیننده به آب برسد، به استقبال او میآید؛ آبی زلال که با پیچوتاب میان سنگها، مسیر خود را از میان درهای حدود پنج کیلومتری ادامه میدهد و در نهایت به سیمره، یکی از مهمترین رودخانههای غرب کشور، میپیوندد.
هر قدم در بستر این دره، روایتی از میلیونها سال فرسایش، حرکت آب و شکلگیری لایههای رسوبی است؛ لایههایی که گویی صفحات باز یک کتاب زمینشناسیاند و تاریخ زمین را سطر به سطر در برابر چشمان گردشگر به نمایش میگذارند.
هرچه عمیقتر به دره نزدیک میشوی، تضاد میان خشونت سنگ و لطافت سبزینگی پررنگتر میشود؛ درختان انجیر، گردو، بلوط و بوتههای وحشی از شکاف سنگها سر برآوردهاند و در کنار خزهها و گیاهان سایهدوست، حاشیه رود را به نوار باریکی از زندگی تبدیل کردهاند.
در روزهای گرم سال، سقف سنگی و دیوارههای بلند، آفتاب تند غرب را کمرنگ میکنند و مسیر را به دالانی نیمهتاریک و خنک بدل میسازند؛ دالانی که صدای آب، پرندگان و گاه خشخش پای رهگذران، تنها موسیقی آن است.
مناره شگفتانگیز شیرز؛ نگهبان خاموش
رسیدن به «مناره شیرز» نقطه اوج این سفر کوتاه اما پرماجرا در دل دره است؛ ستونی سنگی با ارتفاعی نزدیک به هشتاد متر که بهشکل شگفتانگیزی بر فراز دره ایستاده و گویی نگهبان خاموش این سرزمین است.
فرم لایهلایه و فرسایشیافته این مناره، حاصل میلیونها سال تراشخوردن توسط باد و آب است، تندیسی طبیعی که بیآنکه دستی در شکلگیریاش دخالت داشته باشد، امروز به نماد تنگه شیرز و سوژهای تکرارنشدنی برای عکاسان و مستندسازان تبدیل شده است.
در امتداد مسیر، هر از چندی صدای ریزش آب، خبر از حضور چشمهها و آبشارهای کوچک و بزرگ میدهد؛ آبشاری که از دل صخرهها پایین میریزد، با قطرات پاشیدهشده روی برگها و سنگها فضایی مهآلود و خنک ایجاد میکند و در روزهای آفتابی، هالهای از نور و بخار را در دل دره برپا میسازد اینجا، هر پیچ مسیر، چشماندازی تازه از حوضچههای طبیعی با آب شفاف، سایه درختان کهنسال بر سطح رودخانه و انعکاس دیوارههای سرخ و نارنجیرنگ در سطح آب پیش روی بیننده میگذارد.
شیرز تنها یک منظره دیدنی نیست؛ یک محوطه ارزشمند زمینشناختی و بهگفته کارشناسان، دارای ظرفیتهای تاریخی–باستانشناختی است. آثار کشفشده در اطراف دره، نشانههایی از حضور انسان در روزگاران دور را نشان میدهد. غارها و حفرههای طبیعی در بدنه دیوارهها، بهویژه در بخشهای کمدسترستر، امروز نیز یادآور زندگی در سایه سنگاند.
لرستان؛ دنیای ظرفیتهای بینظیر طبیعی
عطا حسنپور، مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان لرستان با بیان اینکه استان لرستان بهواسطه ویژگیهای توپوگرافی، پستی و بلندیهای گسترده، عبور رودخانههای خروشان و ساختار کوهستانی از ظرفیتهای منحصربهفرد طبیعی برخوردار است، به خبرنگار ایمنا میگوید:در جایجای استان، هرجا رودخانهای جریان یافته یا سیمای زمین دستخوش تغییر شده، تنگهها و درههای کمنظیری شکل گرفته که این امر لرستان را به یکی از قطبهای مهم گردشگری طبیعت در کشور تبدیل کرده است.
وی میافزاید: لرستان در حوزههای متنوع گردشگری از جمله اکوتوریسم، ژئوتوریسم، گردشگری کشاورزی و دیگر شاخههای طبیعتگردی، ظرفیتهای گستردهای دارد و از این منظر، تنوع کمنظیری از جاذبهها را در خود جای داده است، در همین راستا، یکی از میزهای تخصصی گردشگری کشور با عنوان «ژئوتوریسم» در لرستان فعال است و در آبان نیز همایش ملی ژئوتوریسم در شهرستان پلدختر برگزار شد که با استقبال فعالان حوزه طبیعتگردی کشور همراه بود. یکی از این جاذبههای شاخص، تنگه شیرز است که در غرب استان واقع شده است.
مدیرکل میراثفرهنگی لرستان با اشاره به جاذبههای شاخص غرب استان تصریح میکند: جلوههای کمنظیر ژئوتوریسمی در مناطقی همچون تنگه هلد در جاده پلدختر، تنگه «پولپیر» در منطقه تنگه هفت، دره خزینه پلدختر، کول خدنگ در منطقه تختچان، دره و تنگ کولچپ یا لیلی و همچنین تنگه «شیرز» جلوهگر است که برخی از آنها حتی در مقیاس ملی نیز کمنظیر یا بینظیر محسوب میشوند.
حسنپور درباره ویژگیهای تنگه شیرز میگوید: این منطقه بهدلیل همجواری سه استان لرستان، کرمانشاه و ایلام و نیز قرارگیری در مسیر رودخانه خروشان سیمره، از موقعیت ویژهای برخوردار است. در انتهای تنگه، سرابی جاری است که غاری را در دل خود جای داده و به نام «غار پل خدا» شناخته میشود و بر جذابیتهای طبیعی این منطقه افزوده است.
تنگه شیرز؛ به جا مانده از لغزشی ۱۰ هزار ساله
حسنپور ادامه میدهد: مطالعات زمینشناسی نشان میدهد حدود ۱۰ هزار سال پیش، زلزلهای بزرگ و زمینلغزشی عظیم در محدوده کبیرکوه ایلام رخ داده که در این منطقه نیز به جابهجایی کوه و شکلگیری سیمای کنونی آن انجامیده و احتمالاً تنگه شیرز نیز حاصل همان رخداد بزرگ زمینشناسی است.
وی میافزاید: یکی از پروژههای پیشران استان که با پیشنهاد استاندار لرستان دنبال میشود، معرفی محدوده لغزش بزرگ سیمره (کبیرکوه) از پلدختر تا کوهدشت بهعنوان یک ژئوپارک است. ژئوپارکها معمولاً در سطح جهانی ثبت میشوند و مطالعات امکانسنجی برای تشکیل پرونده ثبت جهانی این ژئوپارک تاکنون حدود ۲۰ درصد پیشرفت داشته است.
مدیرکل میراثفرهنگی لرستان با اشاره به اقدامات زیرساختی انجامشده اضافه میکند: در حوزه زیرساختها، اقدامات قابلتوجهی انجام شده است؛ از جمله احداث سرویسهای بهداشتی، بهسازی و آسفالت مسیرهای دسترسی، ساخت پل معلق و سایر خدمات مورد نیاز گردشگران در مناطقی همچون شیرز. با این حال، هنوز ظرفیت جذب گردشگر این مناطق بهطور کامل بالفعل نشده است.
حسنپور میگوید: با توجه به جذابیتهای کمنظیر طبیعی استان، در صورت فراهم بودن شرایط مناسب و ثبات اوضاع، این مناطق در هیچ روزی از سال بهویژه در ایام پایانی هفته و فصلهای بهار و پاییز که اوج زیبایی طبیعت لرستان است، خالی از گردشگر نخواهد بود.
وی میافزاید: با معرفی هرچه بیشتر ظرفیتهای طبیعی و توسعه زیرساختها، لرستان میتواند به جایگاه شایسته خود در عرصه گردشگری ملی و بینالمللی دست پیدا کند.
به گزارش ایمنا،تنگه شیرز امروز علاوه بر ثبت در فهرست آثار ملی و ژئوسایتهای کشور، بهعنوان یک مقصد جدی برای طبیعتگردان، کوهنوردان، عکاسان و مستندسازان شناخته میشود. همزمان، کارشناسان محیطزیست نسبت به حفظ این میراث طبیعی هشدار میدهند؛ هشدارهایی در مورد خطرات رهاسازی زباله، تخریب پوشش گیاهی و ساختوسازهای بیضابطه در حریم دره؛ خطراتی که میتواند این تابلوی بیبدیل طبیعت را در معرض تهدید قرار دهد.
در روزهای پرمسافر سال، تنگه شیرز به صحنهای زنده از حضور خانوادهها، گروههای طبیعتگردی و جوانانی تبدیل میشود که برای فرار از هیاهوی شهر، خود را به این دالان سنگی سپردهاند؛ با این حال، هنوز هم در بسیاری از روزهای سال میتوان لحظاتی را پیدا کرد که سکوت دره، صدای قدمها و ضربان قلب را هم پژواک میدهد. این تضاد میان حضور انسان و خلوت طبیعت، تصویری دوگانه اما واقعی از سرنوشت شیرز در سالهای اخیر ترسیم میکند؛ جایی میان توسعه گردشگری و ضرورت حفاظت.
نظر شما