به گزارش خبرگزاری ایمنا، دعای افتتاح یکی از زیباترین و پرمحتواترین دعاهای شیعیان است که در شبهای ماه مبارک رمضان خوانده میشود. این دعا سرشار از مفاهیم عمیق معرفتی، توحیدی و معنوی است که میتواند روح تشنه انسان را سیراب کند و او را به سرچشمه نور و رحمت الهی پیوند دهد.
تاریخچه و فضیلت دعای افتتاح
دعای افتتاح از دعاهای مأثور از امام زمان (عج) است که به ما رسیده است. این دعا از قدیمیترین ادعیهای است که شیعیان در طول تاریخ به آن اهتمام ورزیدهاند. علامه مجلسی در کتاب زاد المعاد و شیخ عباس قمی در مفاتیح الجنان این دعا را با اهمیت و فضیلت بسیار ذکر کردهاند.
قال الإمام الصادق علیه السلام: «مَن قرأَ دُعاءَ الإفتِتاحِ فی کُلِّ لَیلَةٍ مِن شَهرِ رَمَضانَ لَم یَمُت حَتّی یَرَی القائِمَ عجل الله تعالی فرجه أو یکونَ مِن جُندِهِ أو یَکونَ مِمَّن یُقاتِلُ بَینَ یَدَیهِ»
امام صادق علیه السلام فرمودند: «هرکس در هر شب از ماه رمضان دعای افتتاح را بخواند، از دنیا نمیرود تا آنکه امام زمان (عج) را ببیند یا از سربازان او باشد یا از کسانی باشد که در رکاب او میجنگند.»

زمان خواندن دعای افتتاح
خواندن دعای افتتاح در شبهای ماه مبارک رمضان سنتی دیرینه است که توصیه شده است هر شب پس از نماز مغرب و عشا خوانده شود. این دعا با حمد و ثنای الهی آغاز میشود و با درخواستهای متعدد از خداوند متعال و ذکر مناجاتهای عاشقانه ادامه مییابد.
بهترین زمان برای خواندن دعای افتتاح
- در تمام شبهای ماه مبارک رمضان
- بعد از نماز مغرب و عشا
- هنگام افطار یا پس از آن
- در شبهای قدر با اهتمام و توجه بیشتر
علما و بزرگان توصیه کردهاند که این دعا با حضور قلب و تأمل در معانی آن خوانده شود تا تأثیر معنوی بیشتری داشته باشد. خواندن دعا به صورت جمعی نیز از آداب پسندیده است که میتواند فضای معنوی خاصی ایجاد کند.
آثار و برکات دعای افتتاح
خواندن دعای افتتاح با توجه به مضامین بلند آن، آثار و برکات فراوانی دارد:
- تقویت ایمان و معرفت الهی
- افزایش محبت به اهل بیت (ع) و امام زمان (عج)
- گشایش در کارها و رفع گرفتاریها
- آمرزش گناهان و تقرب به درگاه الهی
- ایجاد آرامش روحی و معنوی
بسیاری از عرفا و اولیای الهی به خواندن این دعا در ماه مبارک رمضان مقید بودهاند و از برکات آن در زندگی خود بهرهمند شدهاند.
آداب قرائت دعای افتتاح
برای بهرهمندی بیشتر از معانی و برکات دعای افتتاح، رعایت آداب زیر توصیه شده است:
- با وضو و طهارت باشید.
- رو به قبله بنشینید.
- با حضور قلب و توجه به معانی دعا بخوانید.
- در صورت امکان به زبان عربی بخوانید و اگر معنای آن را نمیدانید، ترجمه را نیز مطالعه کنید.
- در حالت خشوع و با صدای آرام دعا را زمزمه کنید.
متن کامل دعای افتتاح عربی
اللَّهُمَّ إِنِّی أَفْتَتِحُ الثَّنَاءَ بِحَمْدِکَ وَ أَنْتَ مُسَدِّدٌ لِلصَّوَابِ بِمَنِّکَ وَ أَیْقَنْتُ أَنَّکَ أَنْتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِینَ فِی مَوْضِعِ الْعَفْوِ وَ الرَّحْمَةِ وَ أَشَدُّ الْمُعَاقِبِینَ فِی مَوْضِعِ النَّکَالِ وَ النَّقِمَةِ وَ أَعْظَمُ الْمُتَجَبِّرِینَ فِی مَوْضِعِ الْکِبْرِیَاءِ وَ الْعَظَمَةِ اللَّهُمَّ أَذِنْتَ لِی فِی دُعَائِکَ وَ مَسْأَلَتِکَ فَاسْمَعْ یَا سَمِیعُ مِدْحَتِی وَ أَجِبْ یَا رَحِیمُ دَعْوَتِی وَ أَقِلْ یَا غَفُورُ عَثْرَتِی فَکَمْ یَا إِلَهِی مِنْ کُرْبَةٍ قَدْ فَرَّجْتَهَا وَ هُمُومٍ قَدْ کَشَفْتَهَا وَ عَثْرَةٍ قَدْ أَقَلْتَهَا وَ رَحْمَةٍ قَدْ نَشَرْتَهَا وَ حَلْقَةِ بَلَاءٍ قَدْ فَکَکْتَهَا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی لَمْ یَتَّخِذْ صَاحِبَةً وَ لَا وَلَداً وَ لَمْ یَکُنْ لَهُ شَرِیکٌ فِی الْمُلْکِ وَ لَمْ یَکُنْ لَهُ وَلِیٌّ مِنَ الذُّلِّ وَ کَبِّرْهُ تَکْبِیراً اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ عَبْدِکَ وَ رَسُولِکَ وَ أَمِینِکَ وَ صَفِیِّکَ وَ حَبِیبِکَ وَ خِیَرَتِکَ مِنْ خَلْقِکَ وَ حَافِظِ سِرِّکَ وَ مُبَلِّغِ رِسَالَاتِکَ أَفْضَلَ وَ أَحْسَنَ وَ أَجْمَلَ وَ أَکْمَلَ وَ أَزْکَی وَ أَنْمَی وَ أَطْیَبَ وَ أَطْهَرَ وَ أَسْنَی وَ أَکْثَرَ مَا صَلَّیْتَ وَ بَارَکْتَ وَ تَرَحَّمْتَ وَ تَحَنَّنْتَ وَ سَلَّمْتَ عَلَی أَحَدٍ مِنْ عِبَادِکَ وَ أَنْبِیَائِکَ وَ رُسُلِکَ وَ صِفْوَتِکَ وَ أَهْلِ الْکَرَامَةِ عَلَیْکَ مِنْ خَلْقِکَ اللَّهُمَّ وَ صَلِّ عَلَی عَلِیٍّ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ وَ وَصِیِّ رَسُولِ رَبِّ الْعَالَمِینَ عَبْدِکَ وَ وَلِیِّکَ وَ أَخِی رَسُولِکَ وَ حُجَّتِکَ عَلَی خَلْقِکَ وَ آیَتِکَ الْکُبْرَی وَ النَّبَإِ الْعَظِیمِ وَ صَلِّ عَلَی الصِّدِّیقَةِ الطَّاهِرَةِ فَاطِمَةَ سَیِّدَةِ نِسَاءِ الْعَالَمِینَ وَ صَلِّ عَلَی سِبْطَیِ الرَّحْمَةِ وَ إِمَامَیِ الْهُدَی الْحَسَنِ وَ الْحُسَیْنِ سَیِّدَیْ شَبَابِ أَهْلِ الْجَنَّةِ وَ صَلِّ عَلَی أَئِمَّةِ الْمُسْلِمِینَ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ وَ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ وَ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ وَ مُوسَی بْنِ جَعْفَرٍ وَ عَلِیِّ بْنِ مُوسَی وَ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ وَ عَلِیِّ بْنِ مُحَمَّدٍ وَ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ وَ الْخَلَفِ الْهَادِی الْمَهْدِیِّ حُجَجِکَ عَلَی عِبَادِکَ وَ أُمَنَائِکَ فِی بِلَادِکَ صَلَاةً کَثِیرَةً دَائِمَةً اللَّهُمَّ وَ صَلِّ عَلَی وَلِیِّ أَمْرِکَ الْقَائِمِ الْمُؤَمَّلِ وَ الْعَدْلِ الْمُنْتَظَرِ وَ حُفَّهُ بِمَلَائِکَتِکَ الْمُقَرَّبِینَ وَ أَیِّدْهُ بِرُوحِ الْقُدُسِ یَا رَبَّ الْعَالَمِینَ اللَّهُمَّ اجْعَلْهُ الدَّاعِیَ إِلَی کِتَابِکَ وَ الْقَائِمَ بِدِینِکَ اسْتَخْلِفْهُ فِی الْأَرْضِ کَمَا اسْتَخْلَفْتَ الَّذِینَ مِنْ قَبْلِهِ مَکِّنْ لَهُ دِینَهُ الَّذِی ارْتَضَیْتَهُ لَهُ أَبْدِلْهُ مِنْ بَعْدِ خَوْفِهِ أَمْناً یَعْبُدُکَ لَا یُشْرِکُ بِکَ شَیْئاً اللَّهُمَّ أَعِزَّهُ وَ أَعْزِزْ بِهِ وَ انْصُرْهُ وَ انْتَصِرْ بِهِ وَ انْصُرْهُ نَصْراً عَزِیزاً وَ افْتَحْ لَهُ فَتْحاً یَسِیراً وَ اجْعَلْ لَهُ مِنْ لَدُنْکَ سُلْطَاناً نَصِیراً اللَّهُمَّ أَظْهِرْ بِهِ دِینَکَ وَ سُنَّةَ نَبِیِّکَ حَتَّی لَا یَسْتَخْفِیَ بِشَیْءٍ مِنَ الْحَقِّ مَخَافَةَ أَحَدٍ مِنَ الْخَلْقِ اللَّهُمَّ إِنَّا نَرْغَبُ إِلَیْکَ فِی دَوْلَةٍ کَرِیمَةٍ تُعِزُّ بِهَا الْإِسْلَامَ وَ أَهْلَهُ وَ تُذِلُّ بِهَا النِّفَاقَ وَ أَهْلَهُ وَ تَجْعَلُنَا فِیهَا مِنَ الدُّعَاةِ إِلَی طَاعَتِکَ وَ الْقَادَةِ إِلَی سَبِیلِکَ وَ تَرْزُقُنَا بِهَا کَرَامَةَ الدُّنْیَا وَ الْآخِرَةِ اللَّهُمَّ مَا عَرَّفْتَنَا مِنَ الْحَقِّ فَحَمِّلْنَاهُ وَ مَا قَصُرْنَا عَنْهُ فَبَلِّغْنَاهُ اللَّهُمَّ الْمُمْ بِهِ شَعَثَنَا وَ اشْعَبْ بِهِ صَدْعَنَا وَ ارْتُقْ بِهِ فَتْقَنَا وَ کَثِّرْ بِهِ قِلَّتَنَا وَ أَعْزِزْ بِهِ ذِلَّتَنَا وَ أَغْنِ بِهِ عَائِلَنَا وَ اقْضِ بِهِ عَنْ مَغْرَمِنَا وَ اجْبُرْ بِهِ فَقْرَنَا وَ سُدَّ بِهِ خَلَّتَنَا وَ یَسِّرْ بِهِ عُسْرَنَا وَ بَیِّضْ بِهِ وُجُوهَنَا وَ فُکَّ بِهِ أَسْرَنَا وَ أَنْجِحْ بِهِ طَلِبَتَنَا وَ أَنْجِزْ بِهِ مَوَاعِیدَنَا وَ اسْتَجِبْ بِهِ دَعْوَتَنَا وَ أَعْطِنَا بِهِ سُؤْلَنَا وَ بَلِّغْنَا بِهِ مِنَ الدُّنْیَا وَ الْآخِرَةِ آمَالَنَا وَ أَعْطِنَا بِهِ فَوْقَ رَغْبَتِنَا یَا خَیْرَ الْمَسْئُولِینَ وَ أَوْسَعَ الْمُعْطِینَ اشْفِ بِهِ صُدُورَنَا وَ أَذْهِبْ بِهِ غَیْظَ قُلُوبِنَا وَ اهْدِنَا بِهِ لِمَا اخْتُلِفَ فِیهِ مِنَ الْحَقِّ بِإِذْنِکَ إِنَّکَ تَهْدِی مَنْ تَشَاءُ إِلَی صِرَاطٍ مُسْتَقِیمٍ وَ انْصُرْنَا بِهِ عَلَی عَدُوِّکَ وَ عَدُوِّنَا إِلَهَ الْحَقِّ آمِینَ اللَّهُمَّ إِنَّا نَشْکُو إِلَیْکَ فَقْدَ نَبِیِّنَا صَلَوَاتُکَ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ غَیْبَةَ وَلِیِّنَا وَ کَثْرَةَ عَدُوِّنَا وَ قِلَّةَ عَدَدِنَا وَ شِدَّةَ الْفِتَنِ بِنَا وَ تَظَاهُرَ الزَّمَانِ عَلَیْنَا فَصَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ أَعِنَّا عَلَی ذَلِکَ بِفَتْحٍ مِنْکَ تُعَجِّلُهُ وَ بِضُرٍّ تَکْشِفُهُ وَ نَصْرٍ تُعِزُّهُ وَ سُلْطَانِ حَقٍّ تُظْهِرُهُ وَ رَحْمَةٍ مِنْکَ تُجَلِّلُنَاهَا وَ عَافِیَةٍ مِنْکَ تُلْبِسُنَاهَا بِرَحْمَتِکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ
ترجمه فارسی دعای افتتاح
خدایا ستایش تو را با حمد و ثنا میگشایم و تویی که به لطف خویش انسان را به گفتار درست هدایت نمایی. و یقین دارم که تویی آن وجودی که در جایگاه عفو و بخشش، مهربانترین مهربانانی، و در موضع کیفر و انتقام، سختترین کیفردهندگانی و در جایگاه جبروت و عظمت، باعظمتترین بزرگانی.
خدایا به من اجازه دعا و درخواست دادهای، پس بشنو ای شنوا ستایشم را، و اجابت کن ای مهربان، خواستهام را، و درگذر ای آمرزنده از لغزشم. چه بسیار گرفتاریهایی که برطرف ساختی و اندوههایی که برداشتی و لغزشی که بخشیدی و رحمتی که گستراندی و رشتههای گرفتاری که گشودی.
سپاس خدایی را که همسر و فرزندی نگرفته و در فرمانروایی شریکی ندارد، و از خواری و ناتوانی سرپرستی نگرفته است، پس او را به بزرگی یاد کن.
خدایا بر محمد بنده و فرستاده و امانتدار و برگزیده و دوست و منتخب از میان آفریدگانت و نگاهبان رازت و رساننده پیامهایت درود فرست؛ درودی برتر و نیکوتر و زیباتر و کاملتر و رشد یافتهتر و فزایندهتر و پاکیزهتر و پاکتر و درخشندهتر و بیشتر از آنچه بر هر یک از بندگان و پیامبران و فرستادگان و برگزیدگانت و اهل کرامت از میان آفریدگانت درود و برکت و رحمت و مهر فرستادهای و سلام کردهای.
خدایا درود فرست بر علی امیر مؤمنان و وصی پیامبر پروردگار جهانیان، بنده و ولی تو و برادر پیامبرت و حجت تو بر آفریدگانت و نشانه بزرگ تو و خبر عظیمت؛ و درود فرست بر «صدیقه طاهره» فاطمه، سرور زنان جهانیان.
و درود فرست بر دو فرزند رحمت و دو پیشوای هدایت، حسن و حسین، دو سرور جوانان اهل بهشت؛ و درود فرست بر پیشوایان مسلمانان: علی بن حسین و محمد بن علی و جعفر بن محمد و موسی بن جعفر و علی بن موسی و محمد بن علی و علی بن محمد و حسن بن علی و خلف هدایتگر مهدی، حجتهایت بر بندگانت و امینانت در سرزمینهایت؛ درودی بسیار و همیشگی.
خدایا و درود فرست بر ولی امرت، قیامکننده مورد آرزو و دادگر مورد انتظار و او را به فرشتگان مقرّبت در برگیر و به روح القدس تأییدش نما، ای پروردگار جهانیان. خدایا او را دعوتکننده به کتابت و برپادارنده دینت قرار ده. او را در زمین جانشین خود گردان، چنانکه کسانی را که پیش از او بودند جانشین خود ساختی؛ دینش را که برای او پسندیدهای برایش استوار گردان؛ پس از بیمش او را ایمنی بخش، تا تو را بندگی کند و چیزی را شریکت نسازد.
خدایا عزتش بخش و به او عزت ببخش و یاریاش کن و توسط او (دینت را) یاری فرما و او را یاری کن، یاریای ارجمند و پیروزی آسانی برایش مهیّا ساز و برایش از جانب خود قدرتی یاریکننده قرار ده. خدایا دینت و روش پیامبرت را به دست او آشکار ساز، تا از چیزی از حق به خاطر ترس از کسی از خلق پنهان نکند.
خدایا ما به سوی تو مشتاقیم در دولتی کریمه که اسلام و اهلش را به سبب آن عزت بخشی، و نفاق و اهل نفاق را به آن خوار گردانی، و ما را در آن دولت از دعوتکنندگان به طاعتت و رهبران به سوی راهت قرار دهی، و کرامت دنیا و آخرت را به ما عطا فرمایی. خدایا آنچه را از حق به ما شناساندی، نیروی عمل به آن را به ما عطا کن و آنچه از حق بدان نمیرسیم، به ما بشناسان.
خدایا به واسطه حضرت مهدی پراکندگی ما را جمع کن و شکاف ما را به هم پیوند ده و رخنه ما را ترمیم نما و کمی ما را به فزونی بدل ساز و ذلت ما را به عزت تبدیل کن و تهیدستان ما را بینیاز گردان و از خسارتهای مالی ما بپرداز و فقر ما را جبران کن و تنگنای ما را برطرف ساز و دشواری ما را آسان نما و چهرههای ما را سفید گردان و اسارت ما را بگشا و خواستههای ما را برآور و وعدههای ما را عملی ساز و دعای ما را اجابت کن و درخواست ما را بده و ما را به آرزوهایمان در دنیا و آخرت برسان و از حد تمایلات ما افزونتر به ما عطا کن.
ای بهترین درخواستشوندگان و ای وسیعترین عطاکنندگان، به واسطه موعود منتظر، سینههای ما را شفا بخش و خشم دلهای ما را برطرف ساز و در آنچه از حق در آن اختلاف شده، به اذن خود ما را هدایت کن، همانا تو هر که را بخواهی به راه راست هدایت میکنی و به واسطه او ما را بر دشمنت و دشمن ما یاری فرما، ای خدای حق، آمین.
خدایا به تو شکایت میکنیم از نبودن پیامبرمان، که درودهای تو بر او و خاندانش باد و غیبت ولی ما و فراوانی دشمنان ما و کمی نفرات ما و سختی فتنهها بر ما و چیره شدن روزگار بر ما، پس بر محمد و خاندانش درود فرست و ما را بر این سختیها یاری ده به پیروزی که آن را به ما زود برسانی و به برطرف ساختن سختی و ارزانی داشتن یاری و آشکار کردن فرمانروایی حق و رحمتی از جانب خود که با آن ما را بپوشانی و عافیتی که آن را به ما بپوشانی، به رحمتت ای مهربانترین مهربانان.
محتوا و مضامین بلند دعای افتتاح
دعای افتتاح دربردارندهی مضامین متنوعی است که میتوان آنها را در چند بخش اصلی تقسیمبندی کرد:
-
حمد و ثنای الهی: ابتدای دعای افتتاح به حمد و ثنای پروردگار اختصاص دارد. در این بخش، صفات جلال و جمال الهی با زیباترین عبارات توصیف میشود و عظمت خداوند در برابر دیدگان خوانندهی دعا ترسیم میگردد.
-
توسل به پیامبر (ص) و اهل بیت (ع): در بخشی از دعا، به مقام والای پیامبر اکرم (ص) و اهل بیت ایشان (ع) اشاره شده و از خداوند خواسته میشود که به برکت ایشان، دعای ما را مستجاب فرماید.
-
یاد امام زمان (عج): فرازهای پایانی دعای افتتاح به ذکر امام زمان (عج) و آرزوی ظهور آن حضرت اختصاص یافته است. در این بخش، نیاز انسان به امام و رهبر الهی و اشتیاق برای ظهور منجی عالم بشریت به زیبایی بیان شده است
پرسش و پاسخ درباره دعای افتتاح
آیا دعای افتتاح فقط مخصوص ماه رمضان است؟
گرچه مشهور است که دعای افتتاح در شبهای ماه رمضان خوانده میشود، اما خواندن آن در سایر ایام سال نیز جایز و پسندیده است. برخی از علما خواندن آن را در شبهای جمعه نیز توصیه کردهاند.
آیا خواندن ترجمه دعای افتتاح به جای متن عربی کافی است؟
دعا بهتر است به زبان عربی خوانده شود، اما اگر کسی توانایی خواندن متن عربی را ندارد، خواندن ترجمهی آن نیز ارزشمند است و باعث بهرهمندی از مفاهیم والای دعا میشود.
معنای کلمه «افتتاح» چیست و چرا این دعا به این نام خوانده میشود؟
افتتاح به معنای «آغاز کردن» و «گشودن» است. این دعا به این نام خوانده میشود زیرا با عبارت «اللهم إنی أفتتح الثناء بحمدک» (خدایا من ستایش را با حمد تو آغاز میکنم) شروع میشود.
آیا برای خواندن دعای افتتاح زمان خاصی وجود دارد؟
بهترین زمان برای خواندن دعای افتتاح در ماه رمضان، بعد از نماز مغرب و عشا است. البته در هر زمان دیگر از شب نیز میتوان آن را قرائت کرد.
آیا دعای افتتاح را میتوان به صورت جمعی خواند؟
بله، خواندن دعای افتتاح به صورت جمعی نیز سنتی پسندیده است که در مساجد و مجالس مذهبی در ماه مبارک رمضان رواج دارد.



نظر شما