به گزارش خبرگزاری ایمنا، آتش زدن مجسمه «بت بعل» در حاشیه راهپیمایی ۲۲ بهمن ۱۴۰۴، همزمان با سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی ایران، به یکی از پربحثترین سوژههای شبکههای اجتماعی در سطح جهان تبدیل شد؛ رخدادی که از یک کنش نمادین داخلی فراتر رفت و به موجی از واکنشها، حمایتها و البته تحلیلهای انتقادی در فضای بینالمللی انجامید.
این مجسمه که با دو شاخ بر سر و نقش ستاره داوود طراحی شده بود، در چند شهر ایران به آتش کشیده شد. تصاویر و ویدئوهای منتشرشده از این صحنه، به سرعت در پلتفرمهای مختلف بازنشر شد و کاربران از کشورهای گوناگون درباره پیام و معنای آن اظهار نظر کردند.
موج واکنشهای جهانی؛ از تحسین تا همبستگی
بخش قابل توجهی از کاربران خارجی، این اقدام را حرکتی اعتراضی علیه «شبکههای قدرت پنهان» و نماد مخالفت با صهیونیسم توصیف کردند. در میان کامنتها و تحلیلهای منتشرشده، عباراتی همچون «ایران صدای قربانیان است» و «نماد اعتراض به فساد ساختاری غرب» بارها تکرار شد.
برخی فعالان رسانهای در آمریکای لاتین و اروپا نوشتند که سوزاندن مجسمه بعل، توجه افکار عمومی را دوباره به پروندههای جنجالی مرتبط با سوءاستفاده از کودکان جلب کرده است. آنان این حرکت را نشانهای از اعتراض نمادین به ساختارهایی دانستند که به باورشان سالها در برابر افشای فساد مقاومت کردهاند.
بازگشت نام اپستین به ترندهای جهانی
یکی از دلایل اصلی بازتاب گسترده این اتفاق، پیوند خوردن آن با نام جفری اپستین بود؛ سرمایهدار آمریکایی که پرونده او از سال ۲۰۱۹ تاکنون محل بحث و گمانهزنیهای فراوان است.
پس از انتشار برخی اسناد جدید در ژانویه ۲۰۲۶، بار دیگر نام اپستین در شبکههای اجتماعی ترند شد. در بخشی از این اسناد عبارتی شبیه «baal.name» دیده شده بود که برخی کاربران آن را به «بعل» مرتبط دانستند.
در فضای آنلاین، سوزاندن مجسمه بعل در ایران به عنوان «پاسخی نمادین به شبکه اپستین» تعبیر شد؛ شبکهای که در روایتهای کاربران، نام برخی چهرههای سیاسی و فرهنگی غرب نیز به آن گره خورده است. این پیوند رسانهای، توجه دوباره افکار عمومی جهانی را به ابعاد پنهان این پرونده جلب کرد.
بعل چیست؟
«بعل» در متون باستانی بهعنوان یکی از خدایان کنعانی شناخته میشود و برخی پژوهشگران معتقدند در پایان عصر برنز، آیینهایی از جمله قربانی کردن کودکان به او نسبت داده شده است. همین پیشینه تاریخی موجب شده در سالهای اخیر، نام بعل به پروندههای سوءاستفاده از کودکان پیوند زده شود.
در تصاویر منتشرشده از راهپیمایی ۲۲ بهمن، نقش ستاره داوود بر این مجسمه دیده میشد؛ موضوعی که از سوی برخی کاربران خارجی بهعنوان نماد مخالفت ایرانیان با سیاستهای اسرائیل تفسیر شد. آنان این اقدام را «پیام یکتاپرستان ایرانی» به حامیان اسرائیل دانستند.
در الهیات توحیدی، اشیا و نمادها فاقد قدرت مستقلاند و قرآن کریم بتها را «لا یضرون و لا ینفعون» معرفی میکند. از این منظر، سوزاندن مجسمه بعل نه اقدامی ماورایی، بلکه کنشی نمادین برای اعلام برائت از «بتهای مدرن قدرت» تلقی شد.
اثر بکفایر؛ افزایش توجه جهانی به موضوع
برخی پژوهشگران علوم اجتماعی اعلام کردند که چنین اقدامات نمایشی ممکن است مصداق «اثر بکفایر» باشد؛ پدیدهای که در آن، پوشش گسترده یک موضوع موجب افزایش کنجکاوی و گسترش نفوذ آن میشود و به این صورت آتش زدن بعل سبب شد پرونده اپستین و موضوع سوءاستفاده از کودکان بار دیگر در صدر گفتوگوهای جهانی قرار گیرد.
ایران در کانون توجه رسانههای بینالمللی
در نهایت، سوزاندن مجسمه بعل در راهپیمایی ۲۲ بهمن، ایران را بار دیگر به کانون توجه رسانههای بینالمللی آورد. برای حامیان این اقدام، ایران بهعنوان یکی از پیشگامان مطالبهگری درباره پروندههای فساد غربی معرفی شد. این حرکت نمادین توانست روایت رسمی رسانههای جریان اصلی را به چالش بکشد و پرسشهایی تازه درباره شبکههای قدرت جهانی مطرح کند.
آتشزدن بعل در ۲۲ بهمن ۱۴۰۴ تنها یک صحنه میدانی نبود، بلکه جرقهای بود برای موجی از واکنشهای جهانی، بحثهای گسترده درباره پرونده اپستین و بازتعریف نقش نمادها در نبرد روایتها. رخدادی که نشان داد در عصر شبکههای اجتماعی، یک تصویر میتواند مرزها را درنوردد و به گفتوگویی جهانی تبدیل شود.
نظر شما