به گزارش خبرگزاری ایمنا، فیلم «سرزمین فرشتهها» به کارگردان بابک خواجهپاشا که از آثار حاضر در چهل و چهارمین جشنواره ملی فیلم فجر بود، در ۱۲ بخش بهترین فیلم، بهترین کارگردانی، بهترین فیلمنامه، بهترین بازیگر اصلی زن (سولاف فواخرجی)، بهترین فیلمبرداری، بهترین تدوین، بهترین صدا، بهترین طراحی صحنه، بهترین طراحی لباس، بهترین چهرهپردازی، بهترین جلوههای میدانی و بهترین جلوههای ویژه نامزد سیمرغ بلورین جشنواره شده بود.
سرزمین فرشتهها» در مجموع ۵ سیمرغ بلورین بخشهایی جلوههای ویژه بصری، طراحی صحنه، بهترین بازیگر نقش اول زن برای سولاف فواخرجی، کارگردانی برای بابک خواجهپاشا و بهترین فیلم را دریافت کرد که نشان داد به لحاظ فنی و سینمایی از جایگاه ویژهای برخوردار است.
داستان فیلم حول زندگی گروهی از کودکان و زنی شکل میگیرد که در شرایط جنگی تلاش میکند برای آنان غذا، امنیت و امید فراهم کند. ساختار روایت بر الگوی نسبتاً کلاسیک «قهرمان در بحران» بنا شده است؛ زنی که مسئولیت را بر عهده میگیرد و در دل شهری ویران، مدام در رفتوآمد است تا حداقلهای بقا را برای کودکان تأمین کند.
این رفتوآمدها و تلاشهای مکرر، ستون اصلی درام را شکل میدهند. فیلم از خلال همین حرکتها میکوشد تصویری از زیست روزمره در جنگ ارائه دهد؛ جایی که زندگی به مبارزهای بیوقفه برای زنده ماندن تقلیل یافته است.
خواجه پاشا در آثار اخیرش رو به درامهایی با موضوعاتی حول محور کودکان آورده است؛ درامهایی که سطح تولید آنها در عین کیفیت بالا موضوعات و سوژههای خوبی را پرداخته است.
بابک خواجهپاشا در گفتوگو با خبرنگار ایمنا درباره مسیری که طی کرده و جایگاهی که امروز به آن رسیده است، اظهار کرد: من از ۱۵ سالگی وارد کار شدم. فعالیت حرفهایام را با تئاتر آغاز کردم، سپس فیلم کوتاه ساختم و پلهپله پیش آمدم. امروز احساس میکنم در حال زندگی کردن رؤیاهایی هستم که سالها برایشان تلاش کردهام.
وی با تأکید بر اهمیت حفظ امید در میان جوانان افزود: نباید اجازه بدهیم رؤیاهای نسل جوان تخریب شود. هدف دشمنان کشور ما به روشنی فرهنگ ماست و متأسفانه گاهی خودمان نیز ناخواسته به این جریان دامن میزنیم. امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند همگرایی و اتحاد هستیم.
کارگردان فیلم «سرزمین فرشتهها» درباره برخی انتقادها نسبت به استفاده از بازیگر خارجی در فیلم «سرزمین فرشتهها» گفت: برخی مطرح میکردند که مگر بازیگر توانمند ایرانی نداشتیم؟ به نظر من سطح جشنواره و کیفیت اثر اهمیت دارد. بازی این بازیگر را در این فیلم ببینید؛ اجرایی ارزشمند و حرفهای ارائه دادهاند و معتقدم این جایزه حقشان بود.
خواجه پاشا در ادامه با اشاره به مفهوم مقاومت بیان کرد: اگر بخواهیم از مقاومت سخن بگوییم، ابتدا باید آن را تبیین کنیم. مقاومت برای کشور ما یک ضرورت است. ایران زمانی میتواند به رشد و پیشرفت برسد که با روحیه مقاومت حرکت کند، چرا که در جهان جریانهایی وجود دارند که تمایلی به پیشرفت ما ندارند. مسیر رسیدن به قلهها، ایستادگی و مقاومت است.
وی در پایان ابراز امیدواری کرد: امیدوارم کشور هر روز بیش از گذشته پیشرفت کند و جوانان بتوانند به آرزوها و رؤیاهای خود دست یابند.
تداوم جهان کودکانه بابک خواجهپاشا در بستر جنگ
به گزارش ایمنا، در سالهای اخیر، بابک خواجهپاشا بهعنوان فیلمسازی شناخته شده که جهان کودکان را بهعنوان عنصری حاشیهای و هسته مرکزی روایتهایش انتخاب کرده است. دغدغه او فقط بازنمایی مسائل اجتماعی رایج نیست و تلاش کرده به لایههای عاطفی، ترسهای پنهان و نیازهای روحی کودکان نزدیک شود و روایت را از زاویه نگاه آنان پیش ببرد.
او پیشتر در فیلم «در آغوش درخت» نیز نشان داده بود که به روایتهای کودکمحور علاقه دارد؛ روایتی که در آن، کودک به جای ابزار پیشبرد داستان، قلب تپنده درام است. در آن اثر، آسیبهای یک خانواده از خلال نگاه و تجربه زیسته کودکان معنا پیدا کرد و مخاطب با جهان درونی آنان همراه میشد.
«سرزمین فرشتهها» ادامه منطق همین مسیر فکری است؛ با این تفاوت که اینبار جهان کودکانه در یکی از تلخترین و بحرانیترین موقعیتهای انسانی قرار گرفته است؛ جنگ و بمباران. فیلم تلاش میکند بهجای تمرکز بر صحنههای مستقیم خشونت، تجربه زیسته کودکان در دل بحران را محور قرار دهد؛ تجربهای آمیخته با ترس، انتظار، فقدان و در عین حال امید.
کودک بهمثابه مرکز درام
خواجهپاشا در این فیلم نیز نشان میدهد که نگاهش به کودک، نگاهی تزئینی یا شعاری نیست. کودکان در «سرزمین فرشتهها» شخصیتهایی فعالاند که احساس، اضطراب، وابستگی و حتی بلوغ زودرس ناشی از بحران را تجربه میکنند. فیلم بیش از آنکه بخواهد تصویری بیرونی از جنگ ارائه دهد، به واکنشهای درونی این کودکان میپردازد؛ به اینکه چگونه جهان امن و ساده آنان ناگهان فرو میریزد و چگونه تلاش میکنند معنایی تازه برای بقا پیدا کنند.
قرار دادن کودکان در دل جنگ، انتخابی جسورانه است؛ چراکه خطر لغزیدن به سمت اغراقهای احساسی یا بهرهبرداری صرف از رنج همواره وجود دارد. با این حال، فیلم در بسیاری از لحظات میکوشد این مرز را حفظ کند و بهجای تحریک مستقیم احساسات، به نمایش تدریجی تأثیر بحران بر روان کودک بسنده کند.
بازیگران کودک؛ ستون اصلی تأثیرگذاری فیلم
یکی از برجستهترین امتیازات «سرزمین فرشتهها» بازیهای دقیق و باورپذیر بازیگران کودک است. اجراهایی که نهتنها از سطح معمول بازیهای کودکانه فراتر میروند، بلکه در بسیاری از صحنهها بار عاطفی فیلم را به دوش میکشند.
کودکان فیلم توانستهاند طیفی از احساسات پیچیده از وحشت و بیپناهی تا امید و دلبستگی را با کنترل و سادگی منتقل کنند. این دستاورد بدون هدایت دقیق کارگردان ممکن نبود. خواجهپاشا نشان داده در کار با بازیگران کمسنوسال مهارت بالایی دارد؛ او اغراق را کنترل میکند، بازیها را به واقعیت روزمره نزدیک نگه میدارد و اجازه نمیدهد احساسات به مرز تصنع برسند.
در نتیجه، اجراها کاملاً در خدمت فضای کلی فیلم قرار گرفتهاند و به مهمترین ابزار انتقال حس بدل شدهاند؛ بهگونهای که مخاطب بیش از هر چیز با چهرهها و نگاههای کودکان درگیر میشود.
با این حال، مهمترین چالش فیلم در بُعد داستانی آن نهفته است. روایت، خط پیشرونده قدرتمندی ندارد و بیش از آنکه بر یک پیرنگ منسجم استوار باشد، به مجموعهای از موقعیتهای بحرانی تکیه کرده است. تکرار رفتوآمدهای شخصیت اصلی برای تأمین غذا و محافظت از کودکان، در مقاطعی ریتم را کند میکند و باعث میشود ضرباهنگ اثر افت کند.
در نتیجه، فیلم با وجود فیلمنامهای از نظر جزئیات قوی، در سطح کلانِ داستانی با کمبود تعلیق و پیشرفت دراماتیک روبهرو میشود؛ مسئلهای که میتوانست با تمرکز بیشتر بر یک هدف مشخص و مسیر روایی روشنتر، برطرف شود.
«سرزمین فرشتهها» را میتوان تلاشی جدی برای روایت جنگ از منظر جهان کودکانه دانست؛ فیلمی که بیش از آنکه به نمایش صحنههای پرتنش بیرونی تکیه کند، بر تجربه درونی شخصیتهای کمسنوسال تمرکز دارد. بازیهای درخشان کودکان و هدایت حسابشده آنان، مهمترین نقطه قوت اثر است و نشان میدهد بابک خواجهپاشا همچنان در مسیر دغدغهمند خود حرکت میکند.
با این حال، ضعف در خط داستانی و افت ریتم در بخشهایی از فیلم، مانع از آن میشود که اثر به سطحی کاملاً منسجم و بینقص برسد. «سرزمین فرشتهها» بیش از آنکه فیلمی داستانمحور باشد، فیلمی حسمحور است؛ روایتی از رنج، امید و تلاشی انسانی برای حفظ زندگی در میانه ویرانی.
نظر شما