به گزارش خبرگزاری ایمنا، بهمن ۱۳۶۴ تنها یک مقطع زمانی در تقویم جنگ تحمیلی نیست، نقطهای است که در آن، موازنه نظامی، سیاسی و روانی جنگ ایران و عراق به شکلی معنادار تغییر کرد، عملیات والفجر ۸ با عبور تاریخی رزمندگان اسلام از اروندرود و فتح منطقه استراتژیک فاو، معادلاتی را در هم شکست که دشمن بعثی سالها بر آن تکیه کرده بود.
این عملیات، نهتنها یک پیروزی میدانی، بلکه نمادی از بلوغ راهبردی جمهوری اسلامی ایران در مدیریت جنگ، استفاده از غافلگیری و تلفیق عقلانیت نظامی با ایمان و ابتکار بود.
فاو در جنوبیترین نقطه عراق و در مجاورت مستقیم با خلیجفارس قرار دارد، منطقهای که بهواسطه نزدیکی به بصره، اشراف بر شهرهای امالقصر، زبیر، صفوان و ابوالحسیب، همجواری با کویت و تسلط بر پایانههای نفتی الامیه و البکر، شریان حیاتی اقتصاد و امنیت عراق محسوب میشد، در این منطقه، اروندرود با عرض متغیر، جریان خروشان و جزر و مد شدید بهعنوان مانعی طبیعی و نفوذناپذیر شناخته میشد، مانعی که ارتش عراق آن را تضمین امنیت خود میدانست و بر اساس آن، فاو را خارج از دسترس نیروهای ایرانی تصور میکرد.
عملیات والفجر ۸ با اهدافی بهطور کامل راهبردی طراحی و اجرا شد، اهدافی که تحقق آنها پیامدهایی فراتر از میدان نبرد داشت، قطع دست عراق از خلیجفارس، تأمین امنیت خطوط دریایی ایران، دور کردن آتش دشمن از شهرهای مرزی، قطع صادرات نفت عراق، وارد کردن ضربه اقتصادی و روانی سنگین و شکستن تصور برتری دشمن از مهمترین اهداف این عملیات به شمار میرفت، تحقق این اهداف، جایگاه ایران را در معادلات جنگ و در سطح منطقه بهطور محسوسی ارتقا داد.
حفاظت اطلاعات؛ سکوتی که دشمن را غافلگیر کرد
مصطفی سجاد، پژوهشگر دفاع مقدس در تحلیل عملیات والفجر ۸، حفاظت اطلاعات را یکی از اصلیترین عوامل موفقیت این عملیات میداند و به خبرنگار ایمنا میگوید: والفجر ۸ با رعایت شدید اصل رازداری انجام شد و همین مسئله، دشمن را در شوک و غافلگیری کامل فرو برد.
وی تأکید میکند: این تجربه، محدود به گذشته نیست و امروز نیز در عرصههای سیاسی و نظامی، حفظ اسرار و مدیریت هوشمندانه اطلاعات، یکی از مؤلفههای اصلی قدرت ملی به شمار میرود.
در شبهای سرد بهمن ۱۳۶۴، رزمندگان اسلام در شرایطی دشوار و در دمای پایین از اروندرود عبور کردند؛ عبوری که از نگاه کارشناسان نظامی، فراتر از محاسبات معمول جنگی بود.
به گفته سجاد، نه سرما، نه جریان آب و نه سختی مسیر، هیچکدام مانع تصمیم و اقدام رزمندگان نشد، همین روحیه، یکی از کلیدیترین عوامل موفقیت عملیات به شمار میرود.
اروند رود، بزرگترین تهدید طبیعی عملیات والفجر ۸ بود، اما رزمندگان اسلام با ابتکار و شجاعت، این تهدید را به فرصتی تعیینکننده تبدیل کردند، سجاد این رویکرد را مصداق راهبرد «تبدیل تهدید به فرصت» میداند؛ راهبردی که بعدها نیز در گفتمان دفاعی جمهوری اسلامی ایران تکرار و تثبیت شد.
تجربه یک جنگ ترکیبی تمامعیار در عملیات والفجر ۸
آن طور که این پژوهشگر دفاع مقدس میگوید: نیروهای ایرانی در این عملیات همزمان در چند سطح وارد نبرد شدند؛ جنگ در آب، نخلستان، دشت و شهر، در کنار تهدیدهای هوایی، جنگ الکترونیک و فشارهای سنگین دشمن برای بازپسگیری منطقه. با این حال، مدیریت میدانی فرماندهان و هدایت کلان امام خمینی (ره)، این پیچیدگی را به نقطه قوت تبدیل کرد و ابتکار عمل را در اختیار نیروهای ایرانی نگه داشت.
وی ادامه میدهد: بُعد معنوی عملیات، نقشی انکارناپذیر در حفظ روحیه رزمندگان داشت، توکل به خدا و توسل به اهلبیت (ع) در کنار نمادهایی همچون نصب پرچم بر مناره مسجد فاو، پشتوانهای روحی برای ادامه نبرد بود.
در بُعد سختافزاری نیز به گفته سجاد با وجود محدودیت شدید امکانات، پدافند هوایی ایران طی حدود ۷۵ روز، ۷۵ فروند هواپیمای دشمن را ساقط کرد؛ دستاوردی که حاصل مدیریت، خلاقیت و استفاده حداکثری از توان موجود به فرماندهی شهید منصور ستاری، فرمانده وقت پدافند هوایی قرارگاه بود.
رژیم بعث عراق بیش از دو ماه، فشار سنگینی برای بازپسگیری فاو وارد کرد، اما صبر، استقامت و انسجام نیروهای ایرانی، این فشار را بینتیجه گذاشت، سجاد معتقد است همین صبوری و تبعیت از فرماندهی، امروز نیز میتواند الگویی مؤثر در رویارویی با جنگهای ترکیبی، فشارهای سیاسی و تهدیدهای چندلایه دشمن باشد.
به گزارش ایمنا، فتح فاو پایان یک نبرد نبود؛ آغاز فهمی جدید از قدرت بود، فهمی که نشان میدهد پیروزی محصول ایمان، تدبیر، ابتکار، صبر و مدیریت هوشمندانه است.
سالها از شبهای سرد و بارانی فاو گذشته، اما درسهای والفجر ۸ هنوز زنده هستند، درسهایی که نشان میدهند تهدیدها، اگر با هوش و ایمان روبهرو شوند، میتوانند به فرصت بدل شوند.
نظر شما