از یک واحد کوچک استیجاری تا سازمانی فناورانه؛ تحول بزرگ پزشکی قانونی از گذشته تا امروز

پزشکی قانونی طی دهه‌های اخیر یکی از چشمگیرترین مسیرهای تحول ساختاری و علمی را تجربه کرده است. مقایسه وضعیت این نهاد پیش از انقلاب با وضعیت آن پس از انقلاب اسلامی ایران، تصویری روشن از توسعه‌ای ارائه می‌دهد که آن را از یک واحد محدود و کم‌امکانات به سازمانی تخصصی، فناورانه و گسترده تبدیل کرده است.

به گزارش خبرگزاری ایمنا، پزشکی قانونی اصفهان که پیش از انقلاب تنها با دو پزشک، دو کارمند و در ساختمانی استیجاری فعالیت می‌کرد، امروز به سازمانی گسترده، مجهز و فناورانه تبدیل شده است؛ نهادی که با توسعه زیرساخت‌ها، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین و ارائه خدمات انسان‌محور، نقشی تعیین‌کننده در کشف حقیقت و اجرای عدالت ایفا می‌کند.

پزشکی قانونی پیش از انقلاب؛ فعالیت در حداقل امکانات

تا پیش از انقلاب، خدمات پزشکی قانونی در بسیاری از استان‌ها در حد یک واحد کوچک و محدود ارائه می‌شد. در استان‌ اصفهان نیز، این مرکز:

  • تنها دو پزشک و دو کارمند داشت.
  • در یک ساختمان استیجاری فعالیت می‌کرد.
  • امکانات آزمایشگاهی و تجهیزات تخصصی در اختیار نداشت.
  • فعالیت‌ها صرفاً به معاینات بالینی جسمانی و معاینات اجساد محدود می‌شد.
  • هیچ‌گونه ساختار منسجم کارشناسی، آزمایشگاهی یا فناوری وجود نداشت.

در چنین شرایطی، پزشکی قانونی بیشتر نقش یک «مرجع اولیه معاینه» را ایفا می‌کرد و توان پاسخ‌گویی به نیازهای پیچیده قضایی را نداشت.

تحول پس از انقلاب؛ شکل‌گیری سازمانی علمی، فناورانه و گسترده

پس از انقلاب، پزشکی قانونی به‌تدریج از یک واحد کوچک به سازمانی تخصصی با ده‌ها رشته علمی تبدیل شد. توسعه نیروی انسانی کارآمد، ایجاد آزمایشگاه‌های مجهز، گسترش ادارات شهرستانی و ورود فناوری‌های نوین، این حوزه را به یکی از ارکان اصلی کشف حقیقت در نظام قضایی تبدیل کرده است.

نمونه های شاخص جهش پزشکی قانونی استان اصفهان

۱. توسعه فناوری‌های نوین

اداره کل پزشکی قانونی اصفهان با خرید تجهیزات پیشرفته DNA و استفاده از کیت‌های تولید داخل، توانسته است:

  • دقت و سرعت تحلیل‌های ژنتیکی را افزایش دهد.
  • استقلال علمی را تقویت کند.
  • زمینه توسعه بانک هویت ژنتیک ایرانیان را فراهم سازد.

این سطح از فناوری در دوره پیش از انقلاب اساساً وجود نداشت.

۲. گسترش زیرساخت‌های فیزیکی

امروز پزشکی قانونی اصفهان دارای ساختمان‌های متعدد و مجهز است؛ از جمله:

· سه اداره پزشکی قانونی در سطح شهر اصفهان

· ۲۶ اداره در سطح شهرستان‌های استان اصفهان

· مرکز آموزشی، تشخیصی و آزمایشگاهی پزشکی قانونی اصفهان (ساختمان وعده صادق)

این توسعه‌ها در حالی رخ داده که پیش از انقلاب، حتی یک ساختمان مستقل نیز وجود نداشت.

۳. خدمات انسان‌محور و نوآورانه

  • معاینه کودکان دارای اختلال طیف اوتیسم در محل نگهداری.
  • معاینه زندانیان در زندان یا از طریق ویدئوکنفرانس.
  • ارائه خدمات در بحران‌ها و برای افراد تحت پوشش نهادهای حمایتی به‌صورت کاملاً رایگان.
  • برگزاری کمیسیون‌های تخصصی با استان‌های همجوار به‌صورت ویدئوکنفرانس.

این خدمات با هدف حفظ کرامت انسانی و تسهیل دسترسی طراحی شده‌اند؛ رویکردی که در گذشته قابل تصور نبود.

۴. پیشگامی در تبادل الکترونیک اسناد

اصفهان نخستین استانی است که تبادل الکترونیک اسناد پزشکی با بیمارستان‌ها را عملیاتی کرده و بعنوان الگوئی موفق در کشور شناخته می شود؛ اقدامی که:

  • سرعت رسیدگی را افزایش داده است.
  • دقت کارشناسی را بالا برده است.
  • مراجعات حضوری را کاهش داده است.

در دوره پیش از انقلاب، چنین زیرساخت‌هایی وجود نداشت.

۵. اصلاح فرایندهای کارشناسی و ارتقای سلامت اداری

  • تشکیل کمیته‌های داخلی برای کاهش ارجاع‌های غیرضروری
  • اطلاع‌رسانی پیامکی مراحل پرونده
  • انطباق کامل گواهی‌ها با موازین علمی، فقهی و حقوقی
  • سطح بالای سلامت اداری در اداره کل پزشکی قانونی استان اصفهان
  • وجود وحدت رویه در صدور گواهی ها در سطح استان

این اقدامات موجب افزایش اعتماد عمومی و استحکام آرای قضایی شده است.

مقایسه وضعیت پزشکی قانونی قبل و بعد از انقلاب نشان می‌دهد که این نهاد از یک واحد کوچک با دو پزشک و دو کارمند در ساختمانی استیجاری، به سازمانی علمی، فناورانه، گسترده و انسان‌محور تبدیل شده است. امروز پزشکی قانونی با بهره‌گیری از فناوری‌های پیشرفته، زیرساخت‌های گسترده و تیم‌های چندتخصصی، نقشی کلیدی در کشف حقیقت و اجرای عدالت ایفا می‌کند؛ نقشی که در گذشته امکان تحقق آن در این سطح وجود نداشت.

کد خبر 946192

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.