به گزارش خبرگزاری ایمنا، خروج محمدرضا پهلوی از ایران در بهمن ۱۳۵۷، پایان یک دوران بود، اما پرسشهایی که پس از آن به وجود آمد، سایهای طولانی بر فضای عمومی افکند. یکی از اصلیترین این پرسشها که همچنان در محافل تاریخی و اقتصادی مطرح میشود، حول محور ثروت عظیمی میچرخد که گمان میرود همراه با او از کشور خارج شده باشد؛ ثروتی که برخی آن را «افسانهای» توصیف کردهاند.
نکته اساسی اینجا است که هیچ رقم دقیقی برای این خروج وجود ندارد. این عدم قطعیت، خود به معمایی تبدیل شده است. برای مثال، گزارشهای مختلف منابع خارجی، ارقامی متفاوتی را مطرح کردهاند. برخی منابع، مانند اظهارات منسوب به دادستان وقت تهران که توسط اردشیر زاهدی نقل شده، از خروج ۳۱ میلیارد دلار توسط شخص شاه حکایت دارند. در مقابل، روزنامه فایننشال تایمز در سالهای اخیر، بر پایه محاسبات خود، رقم ۳۵ میلیارد دلار را مطرح کرده است.
این تفاوتها، خواننده عادی را با این سؤال اساسی مواجه میکند: اگر ارقام در گزارشهای رسمی و رسانهای داخلی و خارجی تا این حد متفاوت است، پس حقیقت کجاست؟
افزون بر این، شواهد غیرمستقیمی نیز بر این گمانه زنیها افزوده است. برخی گزارشها از بستهبندی دقیق ۳۸۴ چمدان و صندوق از متعلقات ملکه فرح و عتیقهجات گرانبها تنها چند روز پیش از خروج خبر میدهند. همچنین، ادعایی در پرونده حقوقی جمهوری اسلامی در دادگاههای آمریکا مطرح شد که در آن، محمدرضا پهلوی متهم به انتقال ۲۰ میلیارد دلار از داراییهای دولت از طریق بنیاد پهلوی به حساب شخصی خود بوده است.
این گستره اعداد، از چند میلیارد تا بیش از سی میلیارد دلار، چه معنایی دارد؟ آیا این تنها شامل نقدینگی خروجی بوده است؟ منابع غربی همچون نشریه کریستین ساینس مانیتور اشاره میکنند که سنجش دقیق این داراییها، حتی تا پنج سال پس از خروج نیز ممکن نبوده، چرا که اموال در حسابهای محرمانه ذخیره شده بودند.
گزارش سایت BUSINESS INSIDER درباره ۱۰ رهبر فاسد جهان در قرن ۲۰ ام
حتی نگاهی به ادعاهای نسل بعدی نیز این پیچیدگی را نشان میدهد؛ پسرش نیز در اظهاراتی، میزان پول خروجی خود را مبلغی معادل ۲۰ میلیون دلار اعلام کرده است، که این رقم مجزا از داراییهای پدر است.
در نهایت، این وضعیت، این پرسش را در ذهن تداعی میکند که اگر ثروت خروجی خاندان پهلوی در میان ده مفسد بزرگ تاریخ قرار میگیرد و اگر بخش قابل توجهی از آن نیز همچنان در حسابهای ناشناخته مانده باشد، چه تأثیری بر اقتصاد و ساختار مالی آن دوران ایران داشته است؟ آیا مجموع این داراییها، که گفته میشود با انبوهی از طلا و جواهرات همراه بود و حتی در فرار، وزن هواپیما را سنگین کرده بود، تنها به یک «رقم افسانهای» ختم میشود، یا واقعیتی است که شفافیت کامل آن همچنان در هالهای از ابهام باقی مانده است؟
نظر شما