به گزارش خبرگزاری ایمنا، در پس جلوههای ظاهری دوران پهلوی، فرهنگی تهی از معنا و نسلی که هویت دینی و اجتماعی خود را گم کرده بود، پنهان بود. رسانهها و سرگرمیهای آن دوره، بیش از آنکه فرهنگ را ترویج کنند، به ابزار بیهویتی و تقلید از الگوهای غربی تبدیل شده بودند. انقلاب اسلامی مسیر تازهای گشود؛ بازگشتی که معنویت، شعائر دینی و مسئولیت اجتماعی را دوباره به متن زندگی بازگرداند. کتاب صعود چهل ساله مسیر این تحول را با مستندات روشن روایت میکند و نشان میدهد دگرگونی واقعی، نه در ظاهر، بلکه در عمق زندگی مردم رخ داده است.
گسترش کمی و کیفی فرهنگ احسان و نیکوکاری
عمر جمهوری اسلامی هنوز به یک ماه نرسیده بود که در ۱۴ اسفند ۱۳۵۷، امام خمینی (ره) برای پشتیبانی از محرومان و مستضعفان و خودکفا کردن آنان، طی حکمی دستور تأسیس کمیته امداد را صادر کردند. این نهاد، دومین نهاد تأسیسشده پس از انقلاب است که به فرمان امام شکل گرفت؛ امری که نشاندهنده اهمیت حمایت از نیازمندان در نگاه بنیانگذار انقلاب اسلامی است. سالانه بخش عظیمی از کمکهای مردمی توسط کمیته امداد و دیگر نهادهای خیریه توزیع میشود و اقشار مستضعف همواره در کانون توجه این نهادها قرار دارند.
گسترش کمی و کیفی زیارت معصومان و امامزادگان (ع)
زیارت قبور مطهر اهلبیت (ع) از مصادیق بارز عمق علاقه و ارادت مردم به اسلام است. در دوران ستمشاهی، با وجود امکان زیارت، تبلیغات مسموم فرهنگی ضداسلامی و سنگاندازیهای متعدد، موجب کمرونقشدن زیارت اهلبیت (ع) میشد؛ بهگونهای که توفیق زیارت گاه بهعنوان آرزویی دستنیافتنی تلقی میشد. با پیروزی انقلاب اسلامی، توجه ویژهای به اماکن مذهبی صورت گرفت و تبلیغات فرهنگی و تسهیل امور زیارتی، زمینه استقبال گسترده مردم را فراهم کرد.
برای نشاندادن عمق این استقبال، اشاره به این آمار کفایت میکند که سالانه بیش از ۳۰ میلیون زائر به حرم مطهر امام رضا (ع) و بیش از ۱۰ میلیون زائر به حرم حضرت معصومه (س) مشرف میشوند. همچنین، تنها در نوروز ۱۳۹۷، بیش از یکمیلیون زائر به حرم حضرت شاهچراغ (ع) مشرف شدهاند. زیارت عتبات عالیات نیز دیگر آرزویی محال بهشمار نمیرود؛ بهطوری که در ایام اربعین حسینی سال ۱۳۹۷، نزدیک به دو میلیون ایرانی به زیارت عتبات عالیات مشرف شدند.
تغییر نامگذاریها
رژیم پهلوی و دربار، در مسیر غربیسازی فرهنگ ملیـمذهبی کشور، از هیچ فرصتی برای ترویج فرهنگ غرب و تضعیف باورهای دینی فروگذار نکردند. تغییر مبنای تقویم از هجری به شاهنشاهی، نمونهای بارز از این رویکرد بود. با پیروزی انقلاب اسلامی، بازگرداندن مفاهیم غنی ملی و دینی در دستور کار متولیان قرار گرفت و برخلاف دوران پهلوی که نامگذاریها عمدتاً بر مفاهیم قدرتمحور و لذتطلبانه استوار بود، در این دوره، مبانی اسلامی و اخلاقی ملاک نامگذاری شد.
برای نمونه، پیش از انقلاب، روز تولد رضاشاه «روز پدر» نامگذاری شده بود؛ اما پس از انقلاب، روز میلاد اسوه تقوا، امیرالمؤمنین علی (ع)، بهعنوان روز پدر تعیین شد. همچنین روزهایی مانند ۲۱ فروردین (روز دعا برای سلامتی شاه)، ۱۵ بهمن (روز رفع خطر از شاه) و سایر مناسبتهای درباری از فرهنگ عمومی حذف و بهجای آن، ایامی چون عرفه و شبهای قدر برای دعا و نیایش برجسته شد.
روزهای جشن نیز از مناسبتهایی چون ۲۸ مرداد، ۲۵ شهریور، ۶ مهر، ۲۱ مهر، ۱۴ آبان، ۱۶ آبان، ۶ بهمن و ۳ اسفند، به مناسبتهای ملی و مذهبی مانند نوروز، پیروزی انقلاب اسلامی، مبعث پیامبر اکرم (ص) و اعیاد اسلامی تغییر یافت. خودباختگی درباریان حتی در نامگذاری معابر شهری نیز آشکار بود؛ بهگونهای که در تهران، ۶۶ خیابان به نام شاه یا خاندان پهلوی نامگذاری شده بود.
جمهوری اسلامی با تغییر این نامها، در پی ترویج فرهنگ ایثار، آزادیخواهی و انقلابیگری برآمد. از جمله میتوان به تغییر نام خیابان الیزابت دوم به کشاورز، آیزنهاور به آزادی، روزولت به مبارزان و سپس شهید مفتح، کندی به توحید و چرچیل به بابی ساندز اشاره کرد. امروزه بیشتر مراکز علمی و فرهنگی به نام ائمه اطهار (ع)، علما، شهدا و شخصیتهای انقلابی نامگذاری شدهاند. حتی نامگذاری عملیاتهای نظامی که پیش از انقلاب با نام حیوانات وحشی انجام میشد، پس از انقلاب به مفاهیم و آرمانهای والای انسانی تغییر یافت.
انقلاب اسلامی با نامگذاری ارزشی ایام، عنصر زمان را به بستری برای رشد معنوی و یادآوری فضایل دینی در جامعه تبدیل کرد؛ از جمله دهه فجر، دهه بصیرت، هفته دفاع مقدس، هفته بسیج مستضعفین، روز مادر، روز دختر، روز جوان و روز معلم.
گسترش کمی و کیفی اردوهای راهیان نور و پاسداشت ارزشهای دفاع مقدس
ارجمندی مقام شهدا در میان آحاد مردم ایران، از شاخصههای بیبدیل انقلاب اسلامی است. مردم ایران برای حفظ نظام نوپای جمهوری اسلامی، شهدای بسیاری تقدیم کردهاند و این روحیه ایثار و شهادتطلبی، محدود به دوران جنگ تحمیلی نمانده است. اردوهای راهیان نور، یادوارهها و کنگرههای شهدا و تشییع پیکر مطهر شهدا، از مصادیق این پاسداشت است.
در اوج شبیخون فرهنگی دشمن، مشارکت میلیونها جوان در سفر معنوی راهیان نور، مانع گسست نسل سوم انقلاب از فرهنگ جهاد و شهادت شده است؛ بهگونهای که حضور مردم در یادمانهای دفاع مقدس از ۴۰۰ هزار نفر در سال ۱۳۸۴ به بیش از ۷ میلیون نفر در سال ۱۳۹۶ افزایش یافته است.
نظر شما