محمد اسفندیاری کارگردان فیلم سینمایی «کوچ» که به دوران کودکی و نوجوانی شهید حاج قاسم سلیمانی پرداخته است، در گفتوگو با خبرنگار ایمنا، با اشاره به نگاه خود در ساخت فیلم «کوچ» اظهار کرد: دغدغه اصلی من نمایش یک انسان واقعی بود؛ انسانی بدون اغراق، بدون نقاب و بدون روتوش. در شرایط امروز جامعه، طبیعی است که چنین نگاهی میتواند واکنشهای متفاوتی ایجاد کند، اما از ابتدا تصمیم داشتم قضاوت را به مخاطب بسپارم.
وی افزود: اگر فیلم دیده شود، مشخص است که تلاش کردهایم از داوری مستقیم پرهیز کنیم. در «کوچ» همه وجوه شخصیتی، از نقاط روشن تا بخشهای خاکستری، در کنار هم قرار گرفتهاند تا مخاطب با یک روایت تکبعدی مواجه نباشد.
این کارگردان درباره شکلگیری پروژه توضیح داد: «کوچ» اساساً قرار نبود یک فیلم بلند سینمایی باشد. حدود ۱۳ سال پیش، پروژه از یک سفارش ساده برای ساخت تیزر یک کتاب آغاز شد. در آن دوره بیشتر در حوزه تیزر فعالیت داشتم و این همکاری بهتدریج، در جریان پیشتولید و شکلگیری ایده، به ساخت یک فیلم کوتاه منجر شد.
اسفندیاری ادامه داد: نسخه کوتاه فیلم با استقبال خوبی در جشنوارهها روبهرو شد و همین بازخوردها باعث شد همان مجموعه سفارش ساخت نسخه بلند را بدهد. برای ما این یک فرصت بود تا تجربهای متفاوت را ادامه دهیم، نه اینکه از ابتدا با نگاه تولید یک اثر سینمایی بلند جلو برویم.
وی درباره انتخاب بازیگران فیلم گفت: از همان ابتدا تصمیم داشتم از بازیگران چهره استفاده نکنم. پیشنهادهای متعددی مطرح شد، اما احساس میکردم حضور چهرههای شناختهشده میتواند فاصلهای میان مخاطب و فضای واقعی فیلم ایجاد کند. هدف ما رسیدن به نوعی سادگی و باورپذیری بود.
کارگردان «کوچ» افزود: میخواستیم مخاطب هنگام تماشای فیلم، مدام به این فکر نکند که فلان بازیگر مشهور در حال ایفای نقش است. به همین دلیل به سمت بازیگران کمتر دیدهشده اما توانمند رفتیم و تا حد امکان به فضایی نزدیک به «نابازیگری» رسیدیم.
اسفندیاری با اشاره به بازخورد مخاطبان در اکرانهای مختلف گفت: یکی از نکات جالب برای من این بود که در برخی نمایشها، حتی تا پایان نسخه رافکات، بعضی از تماشاگران متوجه نمیشدند فیلم درباره چه شخصیتی ساخته شده است. این برای ما نشانهای بود که روایت، مستقل از شهرت و پیشفرضها، مسیر خودش را پیدا کرده است.
وی درباره پرداختن به شخصیت شهید سپهبد حاج قاسم سلیمانی در این اثر بیان کرد: ساخت آثار درباره چنین شخصیتهایی همیشه با حساسیتهایی همراه است. ما تلاش کردیم مسیر طبیعی خودمان را طی کنیم و بهجای قهرمانسازی اغراقآمیز، به نمایش انسانی بپردازیم که در عین قهرمان بودن، روی زمین زندگی میکند.
این کارگردان در پاسخ به پرسشی درباره مخاطب فیلم «کوچ» گفت: برای فیلم، گروه سنی مشخصی در نظر نگرفتیم. تصور میکنم اثر میتواند با طیفهای مختلف ارتباط برقرار کند؛ از مخاطبان مسنتری که با فضای زمانی فیلم خاطره دارند تا نوجوانان و حتی کودکان که از زاویه دیگری با روایت همراه میشوند.
اسفندیاری درباره حضور فیلم در جشنوارهها نیز خاطرنشان کرد: از ابتدا قرار بود پروژه در بازه زمانی مشخصی به نتیجه برسد. این موضوع هم به خواست سرمایهگذار و هم به شرایط تولید بازمیگشت. به همین دلیل فرآیند ساخت با فشردگی زیادی پیش رفت تا فیلم به زمان جشنواره برسد.
وی در پایان تأکید کرد: هدف ما ارائه روایتی صادقانه و بیواسطه بود؛ روایتی که مبتنی بر خاطرات و قرائت خود شخصیت شکل گرفته و قضاوت نهایی را به مخاطب واگذار میکند.
نظر شما