به گزارش خبرگزاری ایمنا از قزوین، قزوین از جمله استانهایی است که رنگ استان شدن را بعد از انقلاب دید و در نهایت با جدا شدن از زنجان به مطالبه تاریخی و دیرینه خود در بخش تقسیمات کشوری رسید، قزوین از دیرباز با راهاندازی نخستین شهر صنعتی کشور پیشگام توسعه صنایع نوین در ایران بوده و پس از انقلاب اسلامی با جهش قابل ملاحظهای در همه بخشهای اقتصادی و عمرانی روبهرو شد.
استان قزوین امروز چهارمین قطب صنعت کشور محسوب میشود، همچنین محرومیتزدایی از بخشهای روستایی و حوزه آب و انرژی از جمله تحولات بزرگ قزوین در سالهای پس از پیروزی انقلاب اسلامی بوده است؛ گزارش زیر به اختصار بخشی از تحولات بزرگ عمرانی و اقتصادی استان را سالها بعد از انقلاب ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ روایت میکند.
نبرد با بحران آب و حکمرانی بر منابع
در قلب این تحولات، نبردی حیاتی برای مدیریت منابع آبی به چشم میخورد، استان قزوین همچون بسیاری از مناطق کشور با چالش کمآبی و افت سطح آبهای زیرزمینی روبهرو بود، پاسخ به این بحران اجرای پروژههای بزرگ آبی است، در این میان سد نهب با پیشرفتی چشمگیر، همچون نگینی در حال تکمیل است تا نه تنها آب مورد نیاز دهها هزار هکتار از زمینهای کشاورزی را تأمین کند، بلکه برای تغذیه دشتهای تشنه و تولید انرژی نیز یاریرسان باشد.
در جنوب استان، سد بالاخانلو آرامآرام قد میکشد تا ضامن آب شرب پایدار برای ساکنان شهرها و روستاهای این منطقه باشد، همچنین جریان حیاتبخش آب از سد طالقان که اکنون بخشی از آن به شهر آبیک رسیده، نویدبخش تأمین آب شرب برای گستره وسیعی از جوامع شهری و روستایی است.
داستان آب تنها به احداث سد محدود نمیشود و تلاشی گسترده برای نجات دشت قزوین نیز در جریان است، با اقداماتی همچون مسدود کردن چاههای غیرمجاز و هوشمندسازی برداشت از چاههای مجاز، روند نگرانکننده فرونشست زمین کُند و نشانههای امیدواریبخشی از ترمیم این منبع استراتژیک پدیدار شده است؛ پروژههای این حوزه نیز با هدف مدیریت بحران آب و تأمین پایدار نیازهای شرب و کشاورزی اجرا شدهاند.
طرحهای بزرگ انتقال و ذخیرهسازی آب
یکی از طرحهای بزرگ ذخیرهسازی آب در استان قزوین سد مخزنی نهب است که بدنه آن تکمیل و در نهایت آبگیری شده است و شبکه آبرسانی آن در دست تکمیل قرار دارد، هدف اصلی تامین آب برای آبیاری ۳۶,۸۰۰ هکتار از اراضی کشاورزی در مناطق نرجه، اسفرورین و شال است، حجم مخزن آن ۸۰ میلیون مترمکعب برآورد شده است که علاوه بر کشاورزی، به تغذیه منابع آب زیرزمینی و تولید برق نیز کمک خواهد کرد.
طرح راهبردی دیگر استان در این حوزه پروژه احداث سد بالاخانلو است که وظیفه اصلی آن تأمین آب شرب پایدار برای پنج شهر و ۳۰ روستا در جنوب استان قزوین است، اکنون پیشرفت فیزیکی آن به حدود ۹۰ درصد رسیده است و حجم مخزن این سد ۳۸ میلیون مترمکعب خواهد بود.
مهمترین طرح آبرسانی در استان قزوین، انتقال آب از سد طالقان به ۱۴ شهر و ۱۹۴ روستا است که فاز نخست آن یعنی بخش انتقال آب به شهر آبیک از این مسیر به بهرهبرداری رسیده است.
طرح احیا و تعادلبخشی منابع آب زیرزمینی
برای نجات دشت قزوین از بحران افت سطح آبهای زیرزمینی، اقدامات گستردهای همچون انسداد چاههای غیرمجاز و نصب کنتور هوشمند بر روی چاههای مجاز انجام شده است، بر اساس گزارشها، این اقدامات به کاهش نرخ افت سالانه سطح آب از حدود ۱۶۸ سانتیمتر به ۹۰ سانتیمتر کمک زیادی کرده است .
شبکهای از آسایش و ارتباط
تصویر قزوین پیش از انقلاب، تصویری با دسترسیهای محدود بود، اما امروز داستان متفاوت است؛ شبکه گازرسانی از کمتر از صد کیلومتر به هزاران کیلومتر گسترش پیدا کرده است، گرمای طبیعی را از انحصار معدود خارج کرده و به بیشتر خانهها، واحدهای صنعتی و تجاری رسانده است.
نور برق که روزگاری تنها مهمان ۷۲ روستا بود، اکنون بر ۸۱۲ روستا میتابد و خطوط تلفن، نماد ارتباط از چند هزار به صدها هزار افزایش پیدا کرده است؛ راهها و بزرگراهها نیز پل ارتباطی توسعهای کمنظیر را تجربه کردهاند به نحوی که بسیاری از راههای روستایی رنگ آسفالت به خود گرفتهاند.
اگر به حوزه انرژی و گازرسانی نگاهی بیندازیم، قبل از انقلاب شبکه گاز طبیعی تنها ۹۱ کیلومتر بود که امروز به ۴,۴۷۰ کیلومتر رسیده (افزایش ۵۰ برابری) است، همچنین انشعابهای گاز از صفر به بیش از ۱۵۵ هزار انشعاب و تعداد مشترکان از ۶۰ مشترک به بیش از ۳۰۰ هزار مشترک افزایش پیدا کرده است.
در حوزه برقرسانی تعداد روستاهای بَرقدار از ۷۲ روستا به ۸۱۲ روستا و تعداد تلفنهای ثابت از ۸۴۲۰ خط به بیش از ۴۰۰ هزار خط رسیده و ضریب نفوذ تلفن ثابت نیز از ۱.۱ درصد به ۳۱ درصد افزایش پیدا کرده است.
در بخش شبکه راهها و ترابری، طول راههای روستایی از ۲۲۲۹ کیلومتر به بیش از ۵۲۰۰ کیلومتر و طول بزرگراهها از صفر به بیش از ۳۰۰ کیلومتر رسیده است، همچنین بیش از ۲۵۰۰ کیلومتر از راههای روستایی آسفالت شدهاند.
چرخهای اقتصاد به گردش درآمد
عرصه اقتصاد و صنعت استان نیز از این تحولات جدا نمانده و ایجاد شهرکها و نواحی صنعتی متعدد، زمینه را برای ایجاد هزاران واحد تولیدی و اشتغالآفرین فراهم کرده است، اما روایت توسعه صنعتی قزوین تنها در تعداد کارگاهها خلاصه نمیشود و در سالهای اخیر رویش شرکتهای دانشبنیان به مثابه قلههای پیشتاز اقتصاد، نویدبخش حرکتی به سمت اقتصاد مبتنی بر فناوری و نوآوری است.
این شرکتها با تولید محصولات پیشرفته، افقهای تازهای برای استان ترسیم میکنند.
گسترش عدالت و فرصت
این تحولات کالبدی، همراه با دگرگونیهای عمیق در ساختار اجتماعی و اداری بوده است، ارتقای قزوین به استان و سپس تقسیم آن به شهرستانهای متعدد، نه تنها مدیریت سرزمینی را بهبود بخشید، بلکه گامی بلند در راستای توسعه متوازن و توزیع عادلانهتر امکانات بود، جایی که روزی هیچ مرکز آموزش عالی وجود نداشت و اکنون دهها دانشگاه و مؤسسه آموزش عالی، استعدادهای جوان را پرورش میدهند.
در حوزه سلامت، تعداد بیمارستانها و مراکز بهداشتی افزایش چشمگیری پیدا کرده و یکی از افتخارات بزرگ، گسترش شبکه آب شرب بهداشتی به اکثریت قریب به اتفاق جمعیت روستایی است.
مسیری پیموده و راهی پیشرو
دستاوردهای قزوین در چهار دهه گذشته، روایتی از تغییرات ساختاری است؛ از یک منطقه وابسته به کشاورزی سنتی با دسترسیهای محدود، به استانی با زیرساختهای گسترده، صنایع متنوع و چشماندازی به سوی فناوریهای نو.
این مسیر، بر محور عدالت در توزیع امکانات پایه همچون برق، گاز، آب و راه و تغییر الگوی توسعه استوار بوده با این حال این راه به پایان نرسیده است و چالشهای مهمی همچون تداوم مدیریت بحران آب، نیاز به تزریق بهموقع منابع مالی برای پروژههای ناتمام و شتاببخشیدن به حرکت در عرصه اقتصاد دانشبنیان، بخشی از نقشه راه آینده این استان پویا را تشکیل میدهند.
نظر شما