کنگره‌های شعر آیینی زمینه‌ساز رشد نسل پنجم شاعران انقلاب

جواد حیدری در گفت‌وگو با خبرنگار فرهنگ ایمنا، با اشاره به فعالیت‌های این مجمع در بیش از یک دهه گذشته اظهار کرد: اقدامات و کنگره‌هایی که طی ۱۰ تا ۱۲ سال اخیر در مناطق مختلف کشور برگزار شده، موجب شده امروز شاهد رشد جدی شاعران جوان و نوجوان در حوزه شعر آیینی، انقلابی و اهل‌بیتی باشیم؛ به‌گونه‌ای که جریان شعر انقلاب از نسل اول تا امروز به نسل پنجم رسیده است.

وی افزود: ما برنامه‌هایی همچون «شب‌های شعر انقلاب» را در سال‌هایی که امکان برگزاری داشتیم، برگزار کردیم؛ برنامه‌هایی که از شاعران نسل اول انقلاب، مانند مرحوم عباس هراتی، استاد میلاد شکاک و دیگر بزرگان آغاز شد و امروز به نسل چهارم و پنجم شاعران انقلاب رسیده است. این گردهمایی‌ها موجب شد شاعران جوان با بزرگان این عرصه آشنا شوند و مسیر رشد آن‌ها هموار شود.

مدیرعامل مجمع شاعران اهل‌بیت (ع) تصریح کرد: امروز وقتی به شهرهای مختلف کشور سر می‌زنیم، شاهد حضور پررنگ شاعران نوجوان و جوان اهل قلم هستیم که هم پای کار اهل بیت (ع) هستند و هم پای کار نظام اسلامی. البته باید اذعان کرد که نظام‌مندی و ساختار حمایتی در این حوزه هنوز ضعیف است، اما خروجی کار نشان می‌دهد شاعران بسیار خوبی در حال رشد هستند.

حیدری با اشاره به فرمایش رهبر معظم انقلاب درباره شعر گفت: حضرت آقا فرمودند «به نظر بنده یک دوره شعری جدید در حال شکل‌گیری است». ما معتقدیم شعر انقلاب تاکنون چند دوره را پشت سر گذاشته و امروز شاهد شکل‌گیری دوره‌ای تازه در میان شاعران آیینی و اهل‌بیت (ع) هستیم.

وی در ادامه به طرح «آینه‌داران» اشاره کرد و گفت: یکی از اقدامات مهم ما، طرح «آینه‌داران» بود که در آن انجمن‌های شعر آیینی سراسر کشور را شناسایی کردیم. شاید نتوان گفت صددرصد موفق بودیم، اما حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد انجمن‌های فعال شناسایی شدند. این انجمن‌ها را تاکنون دو بار در مشهد مقدس گرد هم آوردیم.

مدیرعامل مجمع شاعران اهل‌بیت (ع) افزود: این انجمن‌ها از نقاط مختلف کشور بودند؛ از شهرهایی همچون لنده، فرخ‌شهر، شهرکرد، جهرم، استهبان، فسا، داراب، بابل، ساری، رشت و دیگر مناطق، تا استان‌های آذری‌زبان مانند اردبیل، زنجان و تبریز. در واقع با این مجموعه به‌طور تقریبی یک دور کامل کشور را طی کردیم و عنایت اهل بیت (ع) شامل حال این شاعران شد.

حیدری با تأکید بر ظرفیت بالای استعدادهای شعری کشور گفت: استعدادهای فراوانی در سراسر ایران وجود دارد که باید دیده و شنیده شوند؛ هم خود شاعر و هم شعر او. اگر این اتفاق بیفتد، اتفاقات بزرگی رقم خواهد خورد. پیش‌تر امکان انتشار کتاب داشتیم، اما امروز به‌دلیل نبود توان مالی، این امکان فراهم نیست.

وی با انتقاد از نبود حمایت‌های فرهنگی تصریح کرد: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تاکنون هیچ کمک مؤثری به ما نکرده است. چندین بار مراجعه داشتیم، اما نتیجه‌ای حاصل نشد؛ چه در دولت‌های گذشته و چه در دولت فعلی. البته می‌دانیم مشکلاتی وجود دارد، اما واقعیت این است که هیچ حمایت خاصی از مجمع شاعران اهل بیت (ع) که یکی از ملی‌ترین و در عین حال تخصصی‌ترین مجموعه‌های شعر آیینی کشور است، صورت نگرفته است.

مدیرعامل مجمع شاعران اهل بیت (ع) ادامه داد: شاید ما کم مراجعه کرده‌ایم یا شاید حمایت‌ها به مجموعه‌های دیگر اختصاص پیدا کرده، اما انتظار داریم از ما حمایت شود تا بتوانیم از ظرفیت شاعران جوان به‌درستی استفاده کنیم.

حیدری با اشاره به رویکرد محتوایی این مجمع گفت: ما در آسیب‌شناسی جریان شعر آیینی، به دو نکته مهم از فرمایشات رهبر معظم انقلاب رسیدیم؛ نخست تربیت شاعر و دوم تولید شعر خوب. بر همین اساس، سه شعار اصلی ما «پژوهش، آموزش و آفرینش» بوده است.

وی افزود: در بخش آفرینش، تلاش کردیم شعر خوب در موضوعات مغفول تولید شود. برای مثال شاید برای برخی شخصیت‌ها همچون حضرت فضه (س) یا حضرت عقیله (س) کمتر کنگره شعری برگزار شده باشد، اما ما برای حضرت عقیله (س) کنگره برگزار کردیم؛ شخصیتی که بخش مهمی از شهدای بنی‌هاشم در کربلا، فرزندان یا نوادگان ایشان بودند و در تاریخ به ایشان ظلم شده است.

مدیرعامل مجمع شاعران اهل بیت (ع) خاطرنشان کرد: در همین فرایند، شاعران جوان شناسایی شدند. برای نمونه، شاعری که در ۱۹ سالگی در یکی از کنگره‌های ما شرکت کرده بود، امروز در استان خود به جایگاهی رسیده که مسئولیت شعر حوزه هنری استانش را برعهده دارد. این‌ها اتفاقات بسیار مبارکی است که رقم خورده است.

حیدری با اشاره به نقش هیئت‌های مذهبی گفت: بخش عمده تأثیرگذاری این اشعار در هیئت‌ها بوده است. ما تلاش کردیم شعر هیئتی را ارتقا دهیم و به مدد اهل‌بیت (ع)، اشعاری که در کنگره‌های ما سروده می‌شود، در اختیار هیئت‌ها قرار می‌گیرد و امروز شاهد استفاده از اشعار قوی‌تر و محتوایی‌تر در هیئت‌ها هستیم.

وی افزود: ما تلاش کردیم در استان‌های مختلف، به‌ویژه مناطق حساس همچون سیستان، کردستان و سایر مناطقی که دشمن روی آن‌ها تمرکز دارد، حضور داشته باشیم. برنامه مشخص داشتیم، اما واقعیت این است که مجموعه ما هیچ درآمدی ندارد و از حمایت مستمر نیز برخوردار نیست.

مدیرعامل مجمع شاعران اهل بیت (ع) تصریح کرد: هر زمان کنگره‌ای پیش می‌آید، ناچاریم به سراغ نهادها برویم و درخواست کمک حداقلی کنیم. اگر این مجموعه بودجه مشخصی داشته باشد، می‌تواند در سراسر کشور فعالیت گسترده انجام دهد؛ چراکه تمام استادان و شاعران استان‌ها ما را می‌شناسند و با ما ارتباط و رفاقت دارند.

حیدری به فعالیت‌های بین‌المللی این مجمع اشاره کرد و گفت: برای مثال در زاهدان کنگره «صحن شرقی» را برگزار کردیم؛ کنگره‌ای با محوریت زائران پاکستانی که برای پیاده‌روی اربعین از ایران عبور می‌کنند. این کنگره هر سال برگزار می‌شد، اما در دو سه سال اخیر به‌دلیل کمبود بودجه متوقف شده است. ما تلاش خود را کردیم، اما نبود بودجه موجب شده بسیاری از برنامه‌هایی که آرزوی ماست و باید اجرا شود، محقق نشود.