به گزارش خبرگزاری ایمنا از سیستان و بلوچستان، این دیار بهعنوان یکی از غنیترین استانهای معدنی کشور، ظرفیتی کمنظیر برای پیوند میان صنعت معدن و گردشگری تخصصی در اختیار دارد، ظرفیتی که با وجود اهمیت راهبردی، تاکنون بهصورت نظاممند مورد توجه قرار نگرفته است، قرارگیری این استان روی کمربند فلزی و معدنی جهان و وجود بیش از ۵۰۰ معدن ثبتشده، آن را در زمره استانهای پیشتاز کشور در حوزه ذخایر و استخراج مواد معدنی قرار داده است.
تنوع گسترده معادن استان از سنگهای تزئینی و مصالح ساختمانی گرفته تا ذخایر غیرفلزی همچون منیزیت، سیلیس، فلدسپات و گلسفید و همچنین معادن فلزی ارزشمندی همچون آنتیموان (رتبه نخست کشور)، کرومیت، منگنز، طلا، مس، تیتانیوم و آهن، نشاندهنده جایگاه ویژه این منطقه در اقتصاد معدنی ایران است، این ظرفیتها علاوه بر ایجاد اشتغال گسترده از مرحله اکتشاف تا بهرهبرداری، میتوانند بستری تازه برای توسعه شاخهای کمتر شناختهشده به نام «گردشگری معدن» فراهم کنند.
در حالی که در بسیاری از کشورهای جهان، گردشگری معدن بهعنوان بخشی از گردشگری صنعتی و ژئوتوریسم توسعه پیدا کرده و به منبع درآمد پایدار تبدیل شده است، این مفهوم در استان سیستان و بلوچستان همچنان واژهای ناآشنا برای بسیاری از مدیران و برنامهریزان محسوب میشود، این در شرایطی است که همافزایی میان تنوع معدنی، ویژگیهای زمینشناسی و جغرافیای منحصربهفرد استان، میتواند آن را به یکی از قطبهای نوظهور گردشگری صنعتی و علمی کشور تبدیل کند.
حسین اسلامی، کارشناس گردشگری در این زمینه به خبرنگار ایمنا میگوید: سیستان و بلوچستان با برخورداری از یکی از متنوعترین ذخایر معدنی کشور، هنوز در حوزه گردشگری معدن در مرحلهای ابتدایی قرار دارد؛ در حالی که این ظرفیت میتواند با برنامهریزی هدفمند به مزیتی رقابتی برای استان تبدیل شود.
ظرفیتهای راهبردی؛ از معادن فلزی تا ژئوتوریسم
به گفته این کارشناس، وجود ذخایر شاخصی همچون آنتیموان، طلا، مس، منیزیت، سنگهای تزئینی و انواع گوهرسنگها، علاوه بر ارزش اقتصادی، از جذابیتهای آموزشی و بصری قابل توجهی برخوردارند، پروژههای بزرگ معدنی نظیر معدن طلای تفتان و معدن مس جانجا نیز میتوانند در قالب گردشگری صنعتی معرفی شوند، جاذبههایی که فرایند استخراج، فناوریهای نوین معدنی و چرخه تولید را برای بازدیدکنندگان به نمایش میگذارند.
وی ادامه میدهد: از سوی دیگر، همجواری بسیاری از این معادن با پدیدههای شاخص زمینشناسی نظیر آتشفشانهای تفتان و بزمان و نزدیکی به بیابان جهانی لوت، زمینه طراحی تورهای ترکیبی «گردشگری معدن–ژئوتوریسم» را فراهم کرده است، ظرفیتی که در سطح ملی و حتی بینالمللی کمنظیر است.
اسلامی با اشاره موانع متعددی که توسعه گردشگری معدن در استان با آن روبهرو است، میگوید: ضعف زیرساختهای دسترسی، کمبود امکانات اقامتی و خدماتی در مجاورت معادن، نبود تجهیزات و فضاهای مناسب بازدید، و همچنین فقدان چارچوبهای استاندارد ایمنی از جمله چالشهای اصلی محسوب میشوند.
این کارشناس گردشگری تأکید میکند: بازدید از معادن فعال یا متروکه مستلزم تدوین دستورالعملهای دقیق ایمنی، آموزش راهنمایان تخصصی و مدیریت ریسک است، اقداماتی که تاکنون بهصورت نظاممند اجرا نشدهاند؛ همچنین در کنار این مسائل، توجه به دغدغههای محیطزیستی و جلب مشارکت جوامع محلی نیز ضرورتی انکارناپذیر است، توسعه گردشگری معدن بدون تضمین منافع مستقیم برای مردم بومی و بدون رعایت اصول توسعه پایدار، نمیتواند موفق و ماندگار باشد.
به گزارش ایمنا، معادن در سراسر جهان علاوه بر نقش اقتصادی با مدیریت صحیح و رویکردی خلاقانه به جاذبههای گردشگری تبدیل شدهاند، سیستان و بلوچستان نیز با این تنوع کمنظیر معدنی، میتواند مقصدی جذاب برای ماجراجویان و علاقهمندان به شگفتیهای زمین باشد؛ مشروط بر آنکه معرفی مؤثر، تبلیغات هدفمند و ایجاد زیرساختهای لازم، بهویژه راههای دسترسی و امکان بازدید ایمن، در دستور کار قرار گیرد.
تحقق این چشمانداز، نیازمند عزم جدی مدیریتی، برنامهریزی علمی و نگاهی بلندمدت به توسعه پایدار است؛ نگاهی که معدن را نهتنها منبع استخراج، بلکه فرصتی برای خلق تجربه، دانش و ارزش افزوده بداند.
نظر شما