به گزارش خبرگزاری ایمنا، سیدرضا صالحیامیری، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، امروز _شنبه چهارم بهمن_ در آیین وقفنامهای ولادت سید و سالار شهیدان حضرت اباعبدالله الحسین (ع) و رونمایی از سامانه آموزشی «دارالفنون ملک» که در کتابخانه و موزه ملی ملک برگزار شد، با تأکید بر ضرورت بازاندیشی در سیاستهای فرهنگی کشور اظهار کرد: امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند یک بازنگری و بازاندیشی جدی در حوزه فرهنگ و میراث هستیم.
وی با اشاره به حجم گسترده آثار تاریخی کشور افزود: در این سرزمین بیش از یک میلیون اثر تاریخی وجود دارد، اما تاکنون تنها حدود ۴۳ هزار اثر به ثبت رسیده است. ایران یک جغرافیای تمدنی بزرگ است؛ سرزمینی که فرهنگ، هنر، شعر، ادبیات و تاریخ در تار و پود آن تنیده شده، اما ما نتوانستهایم داشتهها و ظرفیتهای فرهنگی خود را آنگونه که شایسته است به نسلهای بعد منتقل کنیم.
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با انتقاد از ضعف ارتباط فرهنگی با نسل جدید تصریح کرد: ما نتوانستیم زبان نسل جدید را بهدرستی درک کنیم و به یک زبان مشترک، فهم مشترک و گفتمان مشترک با آنان برسیم. نتیجه این ناتوانی، عدم شکلگیری زایش فرهنگی و نوسازی فرهنگی در جامعه بوده است. این یک درد مشترک است که امروز باید درباره آن گفتوگو و نقادی کنیم.
صالحی امیری با تأکید بر اینکه مشکل فرهنگی کشور نباید به نسل جوان نسبت داده شود، افزود: اگر امروز جوان ما با تاریخ، تمدن، فرهنگ، ادبیات، شعر، هنر، خط و صنایع دستی خود آشنا نیست، مسئول آن ما هستیم. ما نتوانستهایم نوسازی فرهنگی را در جامعه ایران محقق کنیم. این موضوع را بهصورت مفصل در کتاب «آسیبشناسی فرهنگی» بررسی کردهام و معتقدم کلاس آسیب فرهنگی، یک مسئله ساختاری است.
وی خاطرنشان کرد: میراث فرهنگی صرفاً به معنای نگهداری اشیای تاریخی در موزهها و مخازن نیست. فرهنگ نیازمند زایش، نوسازی و بازسازی است. میراث فرهنگی باید برای نسل جوان بازتولید شود و به گفتمان زنده اجتماعی تبدیل گردد. تا زمانی که در سطح نظام رسمی و بهویژه در نهادهای غیردولتی نتوانیم گفتمان فرهنگی را بازتولید و نوسازی کنیم، شکاف فرهنگی در جامعه ایران هر روز عمیقتر خواهد شد.
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی اقدام صورتگرفته در موزه ملک را حرکتی نمادین در مسیر نوسازی فرهنگی دانست و گفت: آنچه امروز با همت موزه ملک انجام شده، صرفاً یک آموزش محدود نیست، بلکه حرکتی نمادین برای بازسازی و نوسازی فرهنگی است. جامعه ما بیش از آموزش صرف، به نوگرایی، خلاقیت و تولید فرهنگی نیاز دارد.
صالحی امیری با اشاره به جایگاه اقتصاد خلاق در جهان اظهار داشت: گردش مالی صنایع فرهنگی و اقتصاد خلاق در جهان به حدود یکهزار و ۲۰۰ میلیارد دلار میرسد. چین با ۱۲۰ میلیارد دلار، آمریکا با ۸۰ میلیارد دلار و در آسیا، کرهجنوبی با بیش از ۴۴ میلیارد دلار پیشتاز این حوزه هستند. کشورهای همسایه ما، از جمله ترکیه، با برندسازی فرهنگی و تولید سریال و فیلم، فرهنگ خود را به خانههای مردم منطقه و جهان وارد کردهاند.
وزیر میراث فرهنگی افزود: امروز فرزندان ما مصرفکننده سریالهای کرهای و ترکی هستند. این یعنی آنها توانستهاند نوسازی فرهنگی را با زبان جدید، فناوری دیجیتال و فضای مجازی محقق کنند. ما نیز بهترین بستر را برای بازتولید فرهنگی در ایران داریم، اما در تولید محتوایی که با ذائقه نسل جدید سازگار باشد، توفیق کافی نداشتهایم.
وی با تأکید بر ضرورت توجه به ذائقه فرهنگی نسل جوان گفت: مصرف فرهنگی همانند خوراک و پوشاک، نیازمند شناخت ذائقه است. تولید فرهنگی باید از زبان نوشتار عبور کند و به زبان فیلم، انیمیشن، هنرهای تجسمی و قالبهای نوین هنری تبدیل شود.
صالحیامیری با اشاره به جایگاه ایران در ثبت جهانی میراث فرهنگی اظهار داشت: ایران تاکنون ۲۸ اثر ملموس و ۲۸ اثر ناملموس در فهرست جهانی یونسکو به ثبت رسانده و آخرین آن، هنر آیینهکاری در معماری ایران است. اما ثبت جهانی نباید پایان کار باشد؛ بلکه باید بلافاصله با تشکیل جریانهای کارشناسی و هنری، این هنرها به زندگی مردم و معماری امروز بازگردند.
وی ادامه داد: این تنها یک هنر است؛ ما صدها هنر دیگر داریم که میتوان آنها را در حیات فرهنگی جامعه احیا کرد. از میان ۴۰۰ نوع صنایع دستی شناختهشده در جهان، ۳۰۰ نوع آن در ایران تولید میشود، اما سهم ما در بازار جهانی ناچیز است. تولید محتوای جذاب برای معرفی میراث فرهنگی، صنایع دستی، گردشگری و طبیعت ایران یک ضرورت قطعی است.
وزیر میراث فرهنگی با اشاره به تنوع جغرافیایی و فرهنگی کشور گفت: ایران در یک جغرافیای واحد، همزمان از دریا، کویر، جنگل، کوهستان و تنوع بینظیر فرهنگی برخوردار است؛ از گردشگری خوراک در گیلان تا موسیقی و هنر در کردستان. این ظرفیتها نیازمند بازتولید فرهنگی و تولید محتوای جذاب برای معرفی به جهانیان هستند.
وی سرمایه فرهنگی را فراتر از آثار دانست و تصریح کرد: شخصیتها نیز سرمایه فرهنگیاند. حاج حسین ملک یک سرمایه بزرگ فرهنگی برای ایران بود. اگر این تفکر بازتولید میشد، امروز میتوانستیم شاهد شکلگیری جریانهای فرهنگی گستردهتری در کشور باشیم.
صالحیامیری با اشاره به اهمیت نسخ خطی گفت: نسخ خطی نباید صرفاً در مخازن نگهداری شوند. این آثار حامل روح فرهنگ ایرانیاند و باید به زبان امروز در جامعه جاری شوند. خط، خوشنویسی، نقاشی، موسیقی، شعر و ادبیات همگی سرمایههای فرهنگی ایران هستند که نیازمند بازتولید و نوسازیاند.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر نقش فضای مجازی خاطرنشان کرد: بهجای انسداد باید به تولید محتوا روی آورد. با بستن فضاهای دیجیتال مشکلی حل نمیشود؛ بلکه با تولید محتوای گسترده، اقناعکننده و جذاب میتوان نیازهای نسل جوان را پاسخ داد. افزایش مصرف فرهنگی، سطح اخلاق و فضیلت را در جامعه ارتقا میدهد، چراکه فرهنگ پادزهر آسیبهای اجتماعی است.
وزیر میراث فرهنگی در پایان با تأکید بر رسالت مشترک نهادهای فرهنگی گفت: ایران جان ماست، هویت ماست، شخصیت و فضیلت ماست و بقای ما به این سرزمین وابسته است. ماموریت مشترک ما این است که دلبستگی نسل جدید به ایران، فرهنگ، تمدن و تاریخ آن را تقویت کنیم. اگر قرار است این جامعه بماند، باید ایران بماند.
خوراکیان: موزه ملک رویکرد روایتگری در معرفی تاریخ و فرهنگ ایران را در دستور کار قرار داده است
امیر خوراکیان، مدیرعامل کتابخانه و موزه ملی ملک، در ادامه این آیین با تبریک ایام مبارک ماه شعبان، با اشاره به شکلگیری سامانه آموزشی «دارالفنون ملک» اظهار داشت: این سامانه با همراهی و مشارکت اساتید برجسته شکل گرفته است. مرحوم حاج حسین ملک، بانی این مجموعه، در وقفنامه خود مناسبتهایی را در طول سال مورد تأکید قرار دادهاند که برای آنها برنامهریزی فرهنگی صورت گیرد و یکی از این مناسبتها، ایام ماه مبارک شعبان است.
وی با تشریح رویکرد جدید کتابخانه و موزه ملی ملک افزود: در یک نگاه و تجربه تازه، تلاش کردهایم بُعد روایتگری را در موزه و کتابخانه ملک تقویت کنیم. نمایش صرف آثار موزهای در ویترینها برای نسل امروز که به تصاویر تند، متحرک و روایتمحور عادت کرده، جذابیت کافی ندارد. اگر قرار است تاریخ و فرهنگ خود را به نسل جدید منتقل کنیم، ناگزیر هستیم فرآیند موزهداری را بازتعریف کرده و روایت و قصههای تاریخی را پررنگتر کنیم.
مدیرعامل کتابخانه و موزه ملی ملک تأکید کرد: تقویت روایتگری این امکان را فراهم میکند که آموزههای تاریخی، فرهنگی و دانشی نهفته در آثار موزهای، به شکلی مؤثرتر به مخاطبان منتقل شود.
خوراکیان با اشاره به موزه جهانپهلوان تختی خاطرنشان کرد: سالن موزه تختی نیز با همین رویکرد طراحی و ارائه شده است؛ بهگونهای که روایت زندگی یک شخصیت افتخارآفرین برای ایران محور چیدمان قرار گرفته و مستندات تاریخی بر اساس این روایت ساماندهی شدهاند.
وی در ادامه به تشریح سامانه آموزشی «دارالفنون ملک» پرداخت و گفت: در امتداد همین نگاه، اقدام مهم دیگری نیز انجام شد که بیش از یک سال روی آن کار شده و اعتبارات لازم آن با حمایت تولیت آستان قدس رضوی تأمین شده است. ما معتقدیم همانگونه که اشیای موزهای نیازمند حفاظت هستند، دانش، هنر و هویت فرهنگی که سرمایه اصلی ماست نیز باید بهصورت دقیق، منسجم و مستند ثبت و ضبط شود.
مدیرعامل کتابخانه و موزه ملی ملک با بیان اینکه بخش قابل توجهی از این دانشها در سینه اساتید نهفته است، افزود: این نگرانی وجود داشت که در صورت انتقال نیافتن این دانشها، نسلهای آینده از آن محروم شوند یا سطح کیفی آنها کاهش یابد؛ از اینرو تصمیم گرفتیم دورههای مختلف علمی، فرهنگی و هنری مرتبط با حوزه فعالیت موزه و کتابخانه ملک را شناسایی و مستندسازی کنیم.
خوراکیان تصریح کرد: بر همین اساس، حوزههایی که آثار آنها در کتابخانه و موزه ملک موجود بود، از تاریخ، نسخهشناسی و خطشناسی گرفته تا انواع هنرهای سنتی، شناسایی شد و در نهایت ۵۵۵ دوره آموزشی تعریف گردید. سپس اساتید برجسته هر حوزه شناسایی شدند، فضای استودیویی تخصصی ایجاد شد و دورهها بهصورت کامل تدریس و ضبط شدند.
وی افزود: این دورهها در سامانه آموزشی «دارالفنون ملک» بارگذاری میشود و تاکنون بیش از ۳۳ دوره آموزشی که شامل بیش از ۱۰۰ ساعت محتوای آموزشی است، بهطور کامل ضبط شده است. علاوه بر این، کلاسها و دورههای حضوری آموزشی نیز برگزار شده که از سال ۱۴۰۳ تاکنون، بیش از ۲ هزار و ۲۰۰ هنرآموز از آموزشها بهرهمند شدهاند و ۷۵ استاد در این دورهها مشارکت داشتهاند.
نظر شما