به گزارش خبرگزاری ایمنا، در سالهای اخیر، نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران با تمرکز بر توسعه توانمندیهای زیرسطحی، بهویژه در حوزه سلاحهای اژدر، گامی جدی در مسیر تقویت قدرت بازدارندگی دریایی برداشته است؛ حرکتی که در رزمایشهای بزرگ ارتش و ارتقای ناوگان زیردریایی بهوضوح قابل مشاهده است و نشاندهنده اتکا به ساخت و توسعه تسلیحات بومی در شرایط تحریمی است.
ادغام فناوری بومی در ساخت اژدرها
بر اساس گزارشهای رسمی، ایران از دهههای گذشته تاکنون برنامهای مستمر برای طراحی، ساخت و ارتقای اژدرهای دریایی داشته است. یکی از مهمترین محصولات این مسیر، اژدر والفجر است که پس از مهندسی معکوس و توسعه داخلی، به یکی از سلاحهای اصلی نیروی دریایی ارتش تبدیل شده است.
اژدر والفجر در سال ۲۰۱۱ معرفی و از سال ۲۰۱۵ خط تولید آن در داخل کشور افتتاح شد؛ تجهیزات و فناوریهای بهکار رفته در این اژدر بهگونهای است که میتواند اهداف دریایی سنگین را با عملکرد ضدفریب، سرعت بالا و قدرت تخریب قابلتوجه در مدت کوتاهی منهدم کند.
ترکیب با زیردریاییهای بومی و رزمایشهای بزرگ
رزمایش مشترک ذوالفقار ۱۴۰۱ نیروی دریایی ارتش یکی از نمونههای عملیاتی بهکارگیری اژدرهای بومی بود. در این تمرین، اژدرهای میعاد (Miaad) برای نخستین بار از زیردریاییهای کلاس طارق شلیک و اهداف فرضی را هدف قرار دادند، همچنین اژدرهای والفجر ۲ نیز از زیردریاییهای فاتح و غدیر در دریای عمان و شمال اقیانوس هند عملیات کردند.
این رزمایش بزرگ، نمایشگر آمادگی عملیاتی و توان بومیسازی تسلیحات زیرسطحی بود؛ تحولی که بهگفته مقامات دفاعی ایران، حاصل همکاری میان متخصصان نیروی دریایی، مراکز علمی و صنایع دفاعی کشور است.
چرا اژدر برای ایران اهمیت دارد؟ تحلیل استراتژیک
اژدرها از جمله تسلیحاتی هستند که در جنگهای دریایی و عملیاتهای زیرسطحی نقش اصلی را ایفا میکنند. توانایی یک کشور برای حمله یا دفاع زیرسطحی میتواند بهطور مستقیم بر بازدارندگی و کنترل خطوط حیاتی دریایی تأثیر بگذارد، بهویژه هنگامی که آبراههایی همچون تنگه هرمز برای امنیت انرژی جهانی حیاتی قلمداد میشوند.
نیروی دریایی ارتش با تجهیز زیردریاییهای خود به اژدرهای بومی، نهتنها وابستگی به تسلیحات وارداتی را کاهش داده، بلکه با نمایش عملیات موفق شلیک این سلاحها در رزمایشها، پیامی راهبردی به قدرتهای خارجی برپایه توان دفاعی پایدار و مؤثر ارسال کرده است.
ویژگیهای قابلتوجه اژدرهای ایرانی
بر اساس گزارشهای رسمی و تحلیلهای نظامی، برخی از ویژگیهای کلیدی اژدرهای ساخت ایران عبارتاند از:
-
قابلیت ضدفریب: طراحی شده برای مقابله با سیستمهای پخشکننده امواج یا فریبدهنده دشمن.
-
سرعت و قدرت تخریب بالا: با توانایی وارد کردن ضربه موثری به شناورهای بزرگ در کوتاهترین زمان ممکن.
-
کوتاه بودن زمان آمادهسازی: افزایش سرعت عمل و واکنش واحدهای رزمی در صحنه درگیری.
-
سازگاری با زیردریاییهای متنوع: قابلیت شلیک از انواع زیردریاییهای بومی همچون کلاسهای فاتح، غدیر و طارق.
این ویژگیها در کنار پیشرفتهای مستمر در طراحی سیستمهای هدایت و عملکرد تحت آب، نقش اژدرها را در استراتژی دریایی ایران برجستهتر کردهاند.
پیام راهبردی به منطقه و فراتر از آن
توسعه و بهکارگیری اژدرهای بومی در ناوگان زیردریایی ارتش، پیامدهای مهمی برای توازن قوا در منطقه خلیج فارس و فراتر از آن دارد:
-
افزایش ریسک برای حضور جنگافزارهای خارجی: کشورهایی که قدرت دریایی خود را در منطقه مستقر میکنند، باید هزینه عملیاتهای دریایی را با درنظر گرفتن تهدیدات زیرسطحی ایران محاسبه کنند.
-
بازدارندگی نامتقارن: ایران با استفاده از اژدرها در کنار دیگر ابزارهای جنگ نامتقارن، میتواند تهدیدهای بالقوه را کاهش دهد و گزینههای تهاجمی دشمن را محدود سازد.
-
تقویت تولید داخلی: اتکای نیروی دریایی به ظرفیتهای بومی در طراحی و ساخت تسلیحات پیچیده همچون اژدر، نشاندهنده رشد صنعت دفاعی کشور است و میتواند پیام روشنی برای کاهش اثر تحریمهای نظامی بدهد.
جمعبندی؛ اژدر بهعنوان نقطه قوت دفاعی ایران
اژدرهای ساخت ایران، از جمله والفجر و میعاد، نشان میدهند که نیروی دریایی ارتش نهتنها به توان دفاع زیرسطحی توجه دارد بلکه با اتکا به ظرفیت بومی، توانسته است ابزارهای مهم بازدارندگی را در اختیار بگیرد. این تسلیحات در کنار دیگر قابلیتهای دریایی جمهوری اسلامی ایران، همچون ناوهای اقیانوسپیما، موشکهای کروز و زیردریاییهای توسعهیافته، نقش مهمی در تقویت سبد توان دفاعی کشور ایفا میکنند؛ موضوعی که در محافل دفاعی و تحلیلهای راهبردی منطقهای نیز تأکید شده است.
نظر شما