به گزارش خبرگزارش خبرگزاری ایمنا، اقتصاد جهانی در روز بیستوسوم ژانویه ۲۰۲۵ شاهد مجموعهای از تحولات چندوجهی در بازارهای کالایی تا سیاستهای پولی بانکهای مرکزی و تنشهای ژئوپلیتیک بود، این روز که تنها چند روز پس از تحلیف دونالد ترامپ به عنوان رئیسجمهور چهل و هفتم ایالات متحده آمریکا فرا رسید، نمایانگر پیچیدگیهای فزایندهای بود که اقتصاد جهانی با آن روبهرو است.
سرمایهگذاران در بازارهای مالی سراسر جهان با دقت تحولات سیاسی واشنگتن، دادههای اقتصادی منتشرشده از اقتصادهای بزرگ و نوسانات بازارهای کالایی را رصد میکردند. این ترکیب عوامل موجب شد تا یک روز معمولی کاری به فرصتی برای ارزیابی دوباره استراتژیهای سرمایهگذاری و پیشبینی مسیر اقتصاد جهانی در ماههای آینده تبدیل شود.
یکی از محوریترین تحولات این روز، نوسانات قابل توجه در بازار نفت خام بود که همچنان به عنوان شریان حیاتی اقتصاد جهانی نقش ایفا میکند.
بازار نفت در تعادل شکننده
قیمت نفت برنت که معیار اصلی قیمتگذاری نفت در بازارهای بینالمللی است، با افزایشی حدود ۱.۲ درصدی به محدوده ۸۰ دلار به ازای هر بشکه نزدیک شد، در حالی که نفت خام وست تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز روندی مشابه را طی کرد. این افزایش قیمت در پی نگرانیهای فزاینده در خصوص تنشهای ژئوپلیتیک در خاورمیانه و همچنین دادههای موجودی نفت آمریکا رخ داد که کاهش غیرمنتظرهای را ثبت کرد.
سازمان اطلاعات انرژی آمریکا گزارش کرد که ذخایر نفت خام این کشور در هفته منتهی به نوزدهم ژانویه حدود ۲.۵ میلیون بشکه کاهش پیدا کرده است، رقمی که بیش از پیشبینی تحلیلگران بود و نشاندهنده تقاضای قویتر از حد انتظار در بخش انرژی ایالات متحده است، این کاهش موجودی در شرایطی رخ داد که اوپک پلاس همچنان بر سیاست محدودسازی عرضه خود پافشاری میکند و این امر موجب شده تا بازار نفت در تعادلی شکننده قرار گیرد که هر خبر کوچکی میتواند آن را به شدت تحت تأثیر قرار دهد.
بازارهای سهام جهانی نیز با ترکیبی از احساسات مثبت و منفی دست به گریبان بودند. شاخصهای اصلی بازار سهام ایالات متحده از جمله داوجونز، اساندپی ۵۰۰ و نزدک در جلسه معاملاتی این روز با نوسانات قابل توجهی روبهرو شدند. داوجونز پس از افتتاحیهای با روند صعودی، در اواسط جلسه معاملاتی تحت فشار قرار گرفت و با کاهش اندکی در محدوده ۴۳,۸۰۰ واحد بسته شد.
جابجایی سرمایه از بخشهای سنتی به فناوری
شاخص اساندپی ۵۰۰ نیز که نماینده گستردهتری از بازار سهام آمریکا است، با کاهش ۰.۳ درصدی روبهرو شد، در حالی که نزدک که متمرکز بر شرکتهای فناوری است، عملکرد بهتری داشت و با افزایش اندک ۰.۱ درصدی معاملات را به پایان رساند. این تفاوت در عملکرد شاخصها نشاندهنده تمایل سرمایهگذاران به جابجایی سرمایه از بخشهای سنتی به سمت فناوری در پاسخ به نبود قطعیتهای سیاسی و اقتصادی است.
در اروپا نیز وضعیت مشابهی حاکم بود، به طوری که شاخص فوتسی ۱۰۰ لندن با افت ۰.۴ درصدی و شاخص داکس آلمان با کاهش ۰.۲ درصدی روبهرو شدند، در حالی که کاک ۴۰ فرانسه توانست با رشد جزئی معاملات را به پایان برساند.
نگرانی از رشد اقتصادی چین در بازارهای آسیا
بازارهای آسیایی که پیش از بازارهای غربی به معاملات خود پایان داده بودند، نیز تصویری متفاوت ارائه کردند. شاخص نیکی ژاپن با افزایش ۰.۸ درصدی یکی از عملکردهای برجسته روز را به ثبت رساند، در حالی که شاخص هانگسنگ هنگکنگ و شاخصهای اصلی چین از جمله شانگهای کامپوزیت با افتهای جزئی روبهرو شدند. این تفاوت در عملکرد بازارهای آسیایی نشاندهنده نگرانیهای مداوم در خصوص رشد اقتصادی چین و در عین حال خوشبینی نسبی نسبت به چشمانداز اقتصاد ژاپن است که از سیاستهای تحریکی بانک مرکزی این کشور سود میبرد.
دادههای منتشرشده از چین در این روز نشان داد که تولید صنعتی این کشور در ماه دسامبر با رشد ۵.۴ درصدی نسبت به سال قبل همچنان روند مثبت خود را حفظ کرده است، اما این رقم کمتر از پیشبینیهای تحلیلگران بود و نگرانیها در خصوص کاهش سرعت بهبود اقتصاد دومین اقتصاد بزرگ جهان را تشدید کرد.
تمایل سرمایهگذاران به بازگشت به داراییهای امن
در حوزه بازارهای ارزی، دلار آمریکا در این روز شاهد نوسانات قابل توجهی بود که بیشتر تحت تأثیر اظهارات مقامات فدرال رزرو و انتظارات بازار از سیاستهای پولی آینده شکل گرفت. شاخص دلار که ارزش دلار آمریکا را در برابر سبدی از ارزهای اصلی جهانی اندازهگیری میکند، پس از افتی در روزهای گذشته، در این روز توانست بخشی از زیانهای خود را جبران کند و به محدوده ۱۰۳.۵ واحد نزدیک شود. این بهبود ارزش دلار در پی اظهارات برخی از اعضای کمیته بازار آزاد فدرال رخ داد که بر ضرورت حفظ نرخهای بهره در سطوح کنونی برای مدت طولانیتری تأکید کرده بودند.
یورو در برابر دلار با کاهش اندکی به محدوده ۱.۰۸۵ دلار رسید، در حالی که پوند انگلیس نیز با فشار فروش روبهرو شد و به زیر ۱.۲۳ دلار سقوط کرد. در مقابل، ین ژاپن که در هفتههای اخیر با تضعیف قابل توجهی روبهرو بود، توانست کمی تقویت شود و نرخ دلار به ین به حدود ۱۴۸ واحد کاهش یافت، موضوعی که نشاندهنده تمایل سرمایهگذاران به بازگشت به داراییهای امنتر در شرایط نبود قطعیت است.
چالشهای اقتصادی به سود بازار طلا
بازار طلا که همواره به عنوان پناهگاه امن در دوران بحرانهای اقتصادی و ژئوپلیتیک شناخته میشود، در این روز توجه زیادی را به خود جلب کرد. قیمت اونس طلا با افزایش حدود ۰.۶ درصدی به محدوده ۲,۷۲۰ دلار رسید و نزدیک به بالاترین سطح تاریخی خود باقی ماند. این افزایش قیمت طلا در شرایطی رخ داد که نگرانیها در خصوص تورم پایدار، تنشهای ژئوپلیتیک و نبودقطعیت در خصوص سیاستهای اقتصادی دولت جدید آمریکا همچنان ادامه دارد.
تحلیلگران معتقدند که طلا در سال ۲۰۲۵ به رکوردهای جدیدی دست پیدا کرد، به ویژه اگر فدرال رزرو تصمیم به کاهش نرخهای بهره بگیرد یا تنشهای بینالمللی تشدید شود. نقره نیز با افزایش ۱.۱ درصدی به حدود ۳۱ دلار به ازای هر اونس رسید و مس که به عنوان شاخصی از سلامت اقتصاد جهانی شناخته میشود، با افزایش جزئی معاملات را به پایان رساند.
در حوزه سیاستهای اقتصادی، تمرکز اصلی بازارها در این روز بر اظهارات مقامات بانکهای مرکزی بود. کریستین لاگارد، رئیس بانک مرکزی اروپا، در سخنرانی خود در مجمع جهانی اقتصاد در داووس تأکید کرد که منطقه یورو همچنان با چالشهای ساختاری روبهرو است و نیاز به اصلاحات عمیق دارد. او اشاره کرد که تورم در منطقه یورو اگرچه کاهش یافته است، اما همچنان بالاتر از هدف ۲ درصدی بانک مرکزی اروپا قرار دارد و این موضوع نیازمند احتیاط در سیاستگذاری پولی است.
برخی از اعضای فدرال رزرو نیز در مصاحبههای خود تأکید کردند که دادههای اقتصادی اخیر نشاندهنده قدرت مداوم اقتصاد آمریکا است که احتمال کاهش نرخهای بهره در ماههای آینده را کاهش میدهد. این اظهارات موجب شد تا بازارهای مالی انتظارات خود از زمانبندی کاهش نرخهای بهره را تعدیل کنند و نرخهای بهره بلندمدت اوراق خزانهداری آمریکا اندکی افزایش پیدا کند.
ادامه روند صعودی ارزهای دیجیتال
بازار ارزهای دیجیتال نیز که در سالهای اخیر به بخشی جداییناپذیر از اکوسیستم مالی جهانی تبدیل شده است، در این روز با نوسانات قابل توجهی روبهرو شد. بیتکوین که همچنان بزرگترین ارز دیجیتال از نظر ارزش بازار است، پس از رسیدن به محدوده ۱۰۵,۰۰۰ دلار در روزهای گذشته، در این روز با اصلاح قیمتی روبهرو شد و به حدود ۱۰۲,۵۰۰ دلار کاهش پیدا کرد و این کاهش در پی نگرانیهای نظارتی و همچنین گرفتن سود توسط سرمایهگذارانی رقم خورد که در هفتههای اخیر سود قابل توجهی به دست آورده بودند. اتریوم نیز با افت ۲.۳ درصدی به حدود ۳,۳۰۰ دلار رسید، در حالی که دیگر ارزهای دیجیتال اصلی نیز روند نزولی مشابهی را طی کردند.
تحلیلگران معتقدند که روند بلندمدت بازار ارزهای دیجیتال همچنان صعودی است و این اصلاحات قیمتی فرصتی برای ورود سرمایهگذاران جدید به بازار به شمار میآید.
در حوزه تجارت بینالملل، تحولات این روز نشاندهنده پیچیدگیهای فزاینده در روابط اقتصادی جهانی بود. دولت جدید ایالات متحده اشاره کرده بود که قصد دارد تعرفههای جدیدی را بر واردات از برخی کشورها اعمال کند، امری که نگرانیها در خصوص احتمال بروز جنگ تجاری جدید را برانگیخت.
تنشهای تجاری در شرایط بحرانی اقتصاد جهان
اتحادیه اروپا و چین به سرعت به این تهدیدات واکنش نشان دادند و اعلام کردند که در صورت اعمال تعرفههای جدید، آماده پاسخ متقابل هستند. این تنشهای تجاری در شرایطی رخ میدهد که اقتصاد جهانی همچنان با آثار بحرانهای اخیر دست به گریبان است و نیاز به همکاری بینالمللی بیش از هر زمان دیگری احساس میشود.
سازمان تجارت جهانی در گزارشی اخطار داد که افزایش تعرفهها و محدودیتهای تجاری میتواند رشد اقتصادی جهانی را در سال ۲۰۲۵ تا ۰.۵ درصد کاهش دهد، رقمی که تأثیر قابل توجهی بر معیشت میلیونها نفر در سراسر جهان خواهد داشت.
بخش فناوری که در سالهای اخیر موتور اصلی رشد اقتصادی جهانی بوده است، در این روز نیز در کانون توجه قرار داشت. شرکتهای بزرگ فناوری آمریکایی که به آنها هفت بزرگ یا Magnificent Seven گفته میشود، عملکردهای متفاوتی را به ثبت رساندند.
تنظیممقررات در حوزه هوش مصنوعی
سهام اپل با کاهش ۰.۸ درصدی روبهرو شد، در حالی که مایکروسافت با افزایش ۰.۵ درصدی و انویدیا با رشد ۱.۲ درصدی توانستند عملکرد مثبتی داشته باشند، این تفاوت در عملکرد بیشتر تحت تأثیر گزارشهای درآمدی که در هفتههای آینده منتشر خواهند شد و همچنین نگرانیها در خصوص تنظیممقررات بیشتر در حوزه هوش مصنوعی شکل گرفت. اتحادیه اروپا اعلام کرده بود که قصد دارد مقررات جدیدی را برای نظارت بر استفاده از هوش مصنوعی در بخشهای مختلف اقتصاد اعمال کند، امری که میا با رشد ۱.۲ درصدی توانستند عملکرد مثبتی داشته باشند. این تفاوت در عملکرد بیشتر تحت تأثیر گزارشهای درآمدی که در هفتههای آینده منتشر خواهند شد و همچنین نگرانیها در خصوص تنظیممقررات بیشتر در حوزه هوش مصنوعی شکل گرفت.
اتحادیه اروپا اعلام کرده بود که قصد دارد مقررات جدیدی را برای نظارت بر استفاده از هوش مصنوعی در بخشهای مختلف اقتصاد اعمال کند که میتواند بر مدلهای کسبوکار شرکتهای فناوری تأثیر قابل توجهی داشته باشد.
جذب سرمایهگذاران به انرژیهای تجدیدپذیر
در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر که به یکی از مهمترین بخشهای سرمایهگذاری جهانی تبدیل شده است، تحولات این روز نشاندهنده تمایل فزاینده سرمایهگذاران به این بخش بود. شرکتهای فعال در زمینه انرژی خورشیدی و بادی در بازارهای سهام اروپا و آمریکا عملکرد مثبتی داشتند، به ویژه پس از اینکه دولتهای مختلف برنامههای حمایتی جدیدی را برای توسعه انرژیهای پاک اعلام کردند.
آژانس بینالمللی انرژی در گزارشی اعلام کرد که سرمایهگذاری جهانی در انرژیهای تجدیدپذیر در سال ۲۰۲۴ به بالاترین سطح تاریخی خود رسید و انتظار میرود این روند در سال جاری نیز ادامه پیدا کند. این در شرایطی است که قیمتهای انرژیهای فسیلی همچنان بالا باقی مانده و نگرانیها در خصوص تغییرات اقلیمی فشار بیشتری بر دولتها برای انتقال به انرژیهای پاک وارد میکند.
بازار املاک در فاز اصلاح قیمت
بازار املاک و مستغلات به عنوان یکی از بزرگترین بخشهای اقتصاد جهانی نیز در این روز با چالشهای خاص خود روبهرو بود.
دادههای منتشرشده از ایالات متحده نشان داد که فروش خانههای موجود در ماه دسامبر با کاهش ۳.۸ درصدی نسبت به ماه قبل روبهرو شده است، رقمی که بیش از پیشبینی تحلیلگران بود و نشاندهنده تأثیر منفی نرخهای بهره بالا بر تقاضای مسکن است. قیمت متوسط خانهها در ایالات متحده همچنان بالا باقی مانده و بسیاری از خریداران احتمالی را از بازار خارج کرده است.
در اروپا نیز وضعیت مشابهی دیده میشود، به طوری که بازار مسکن انگلستان و آلمان با کاهش تقاضا و افزایش موجودی خانههای فروخته نشده روبهرو است. این شرایط نگرانیها در خصوص احتمال وقوع یک اصلاح قیمتی عمده در بازار املاک جهانی را افزایش داده است.
در نهایت، تحولات اقتصادی ۲۳ ژانویه ۲۰۲۵ تصویری از اقتصاد جهانی در حال گذار ارائه میدهد که با چالشهای فراوان از جمله تورم پایدار، تنشهای ژئوپلیتیک، نبود قطعیت سیاسی و تغییرات ساختاری در بازارهای مختلف روبهرو است.
بازارهای مالی در این شرایط با حساسیت فوقالعادهای به هر خبر و داده جدید واکنش نشان میدهند و سرمایهگذاران به دنبال یافتن تعادلی بین ریسک و بازدهی هستند. سیاستگذاران اقتصادی نیز با معضل دشواری روبهروهستند که چگونه میتوان رشد اقتصادی را حفظ و در عین حال تورم را کنترل کرد.
تجربه این روز نشان میدهد که اقتصاد جهانی در سال ۲۰۲۵ با پیچیدگیهای فزایندهای روبهرو خواهد بود که نیاز به همکاری بینالمللی، سیاستگذاری هوشمندانه و انعطافپذیری بازارها را بیش از پیش ضروری میسازد. آینده اقتصاد جهانی به توانایی کشورها و بازارها در سازگاری با این تحولات و یافتن راهحلهای نوآورانه برای چالشهای موجود بستگی دارد، و تنها زمان نشان خواهد داد که آیا اقتصاد جهانی میتواند از این دوره پرتلاتم عبور کند و به مسیر رشد پایدار بازگردد؟
نظر شما