علیرضا اژهای کارگردان پویانمایی «سَروِستان ایران» که در بخش حافظه ملی شانزدهمین دوره از جشنواره مردمی فیلم عمار حاضر است، در گفتوگو با خبرنگار ایمنا، درباره ایده شکلگیری ساخت این پویانمایی اظهار کرد: درزمان جنگ دوازدهروزه قصد داشتیم با سایر همکاران عرصه هنری کاری انجام دهیم و تکلیف خود را بهعنوان یک فیلمساز ادا کنیم. باتوجه بهاینکه در آن زمان فضای ناامیدی حاکم بود، تصمیم گرفتیم اثری بسازیم که منتقل کننده اقتدار باشد و اضطراب آن روزها را به امید تبدیل کند.
وی افزود: ایده ساخت سَروِستان ایران از شاهنامه آغاز شد. ما کار را از داستان فریدون و ضحاک، که از نخستین داستانهای شاهنامه است، شروع کردیم. ایده ساخت این اثر ازنبردهای میان ضحاک و فریدون شکل گرفت که در آن نبردها ایران برای دفاع از سرزمین و آرمانهای خود همواره در حال نبرد با خاندان ضحاک است.
این فیلمساز درباره چگونگی گردآوری محتوای این اثر گفت: در مسیر پژوهش، داستانهای پادشاهان، فرماندهان و شخصیتهایی مورد بررسی قرار گرفت که هر یک به شکلی در ساختن ایران مقتدر سهیم بودهاند. ما در این اثر قصد داریم پیوستگی این تلاش را نشان دهیم.
اژهای با اشاره به هدف خود از ورود به عرصه تولید پویانمایی توضیح داد: من از کودکی به تاریخ و میراث فرهنگی علاقهمند بودم. ساخت این اثر هم فرصتی بود تا میان این علاقه شخصی و هنر پلی بزنم و ریشههای فرهنگی مردم ایران را به تصویر بکشم. برای من همیشه مهم بود کاری بسازم که برای مخاطب ایرانی معنا داشته باشد و احساس تعلق را در او زنده کند. پویانمایی ظرفیت عظیمی در انتقال مفاهیم دارد بهگونهای که حتی در مدتزمان کوتاه نیز میتواند مفهومی عمیق را به مخاطب منتقل کند.
وی درباره چالشهای ساخت این پویانمایی گفت: یکی از اصلیترین چالشهای ما در ساخت این اثر، تعدد شخصیتها بود. تصمیم داشتیم شخصیتهای تاریخی گوناگونی را در اثر بگنجانیم و هر یک را بهدرستی معرفی کنیم، همچنین در حال طراحی قسمتهای تازهای هستیم که به دانشمندان ایرانی میپردازد. چالش مهم دیگر، نحوه روایت بود؛ اینکه چگونه پیام را بهصورت جذاب منتقل کنیم.
این کارگردان افزود: ما برای مهار این چالشها پژوهش و مطالعههای زیادی انجام دادیم. همواره سعی داشتیم از منابع تاریخی معتبر استفاده کنیم. از منابعی چون سفرنامههای ناصرخسرو و منابع مربوط به دوران نادرشاه افشار که به پیروزیهای او در هند اشاره دارد، برای ساخت این اثر استفاده کردیم؛ علاوهبر این، مشورت با پژوهشگران تاریخی تأثیر زیادی در روایت داشت.
اژهای ادامه داد: حاصل این مطالعه و پژوهشهای فراوان، پویانمایی «سَروِستان ایران» است که با استقبال مخاطبان روبهرو شد. بازخوردهای بینندگان به این اثر بسیار مثبت بود. بسیاری از تماشاگران از فضای حماسی و ملی اثر استقبال کردند و برایشان جالب بود که ایران، از گذشته تا امروز، همواره درگیر دفاع از سرزمین خود بوده و این روحیه مقاومت در کشور ما ریشهدار است. همین آشنایی مجدد با تاریخ، حس افتخار و هویت را در مردم تقویت میکند.
وی به مرور تجارب خود حین ساخت این اثر پرداخت و گفت: اینکه در طول تاریخ، بیشتر جنگها از سمت غرب بر ایران تحمیل شده است، برای من جالب بود. در پژوهشها متوجه شدم ماجراهایی همچون نبرد با پرتغالیها در خلیج فارس در دوران شاهعباس، چه تأثیر ژرفی بر حافظه ملی گذاشته است. بسیاری از همراهان تیم، تا پیش از آن نمیدانستند روز ملی خلیج فارس برای چه مناسبتی نامگذاری شده است. وقتی فهمیدند ماجرا به رشادت امامقلیخان، برادر شاهعباس، در بیرون راندن پرتغالیها بازمیگردد، اهمیت تاریخی دفاع از مرزها برایشان ملموستر شد. این آگاهی، به ما انگیزه بیشتری میداد.
این کارگردان با اشاره به پیوستگی تاریخی در پویانمایی «سروستان ایران» عنوان کرد: تلاش داشتیم تا پیوستگی تاریخی را در ساختار روایت و تصویر حفظ کنیم. کار از کوه دماوند آغاز میشود؛ جایی که ضحاک بیدار میشود و فریدون او را در بند میکشد. سپس سفر تاریخ را آغاز کردیم و در نهایت، روایت در همان دماوند پایان پیدا میکند. ما در این اثر روح مقاومت جاری و نهفته در این سرزمین را به تصویر کشیدیم حتی در تکنیک تصویری نیز تلاش کردیم میان نماها و صحنهها پیوندی تصویری و مفهومی برقرار باشد تا مخاطب این تداوم را حس کند.
اژهای درباره جشنواره مردمی فیلم عمار توضیح داد: ما فیلمسازارن باید آثار خود را به یک جشنواره مردمی بسپاریم تا توسط مردم دیده شود. جشنواره عمار فرصتی است تا مخاطبان بیشتری با موضوع آشنا شده و درباره شخصیتهای تاریخی گفتوگو شکل گیرد. جشنوارههای فیلم فرصتی برای ارائه فکر و اندیشه به مخاطباند. جشنواره عمار نگاه تازهای به تولید دارد و موجب میشود استعدادهای نهفته در حوزههای مختلف رشد پیدا کنند.
وی گفت: ما ملت ایران بهویژه اهالی هنر باید بدانیم در چه سرزمینی زندگی میکنیم و این سرزمین چه ویژگیهایی دارد که چنین عشق و دلبستگی عمیقی در مردمش ایجاد کرده است. از شاهنامه گرفته تا متون تاریخی و حوادث معاصر، همه به ما یادآوری میکنند که چرا مردم این سرزمین تا این حد برای حفظ آن ایستادگی میکنند. شناخت این ریشهها میتواند به آینده فرهنگ و هنرمان جهت دهد.
نظر شما