به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، هوشمندسازی شهرها در یک نگاه را در این بسته خبری بخوانید.
شهرهای پیشرو در هوشمندسازی و پایداری
مدیریت شهری هوشمند بهمعنای استفاده هماهنگ از فناوریهای نوین در جهت بهبود کیفیت زندگی، کاهش مصرف انرژی و آلودگی، تسهیل تردد و ایجاد نظم پایدار در شهر است. این رویکرد ضمن ارتقای سطح خدمات عمومی، امکان مشارکت فعال شهروندان در فرآیند تصمیمگیری و برنامهریزی شهری را فراهم میآورد، با این حال چالشهایی همچون هزینههای سرمایهگذاری، حفاظت از دادهها و حریم خصوصی و نیاز به تطبیق سریع با فناوریهای نوین وجود دارد که مدیریت شهری میبایست بهصورت استراتژیک به آنها پاسخ دهد.
تعدادی از شهرهای جهان طی دهههای اخیر با بهرهگیری از فناوریهای پیشرفته و مدیریت مؤثر شهری، بهعنوان برترینها در حوزه سیستمهای مدیریت شهری هوشمند شناخته شدهاند. این شهرها با ترکیبی از فناوریهای نوین همچون هوش مصنوعی و اینترنت اشیا، تمرکز بر توسعه پایدار و بهبود کیفیت زندگی شهروندان، الگوهای موفقی از مدیریت شهری هوشمند را ارائه میدهند و بهعنوان نمونههای موفق، ترکیبی از فناوریهای نوین، توسعه پایدار و خدمات نوآورانه به شهروندان را به نمایش میگذارند که نهتنها بهرهوری و کیفیت زندگی را افزایش میدهد، بلکه میتواند الهامبخش دیگر شهرها در سراسر جهان باشد. این روندها نشاندهنده آیندهای است که در آن زندگی شهری با هوشمندی، کارایی و محیط زیستدوستی ترکیب میشود.
زوریخ از جمله این شهرهاست و بهعنوان هوشمندترین شهر جهان شناخته میشود. این شهر با استفاده از سامانههای مبتنیبر هوش مصنوعی، ترافیک را بهطور پویا مدیریت و مصرف انرژی را بهینهسازی میکند. سیستم حملونقل عمومی آن شامل اتوبوسهای برقی، متروهای سبک، شبکه دوچرخههای اشتراکی و مسیرهای پیادهرو هوشمند است که موجب کاهش زمان انتظار و ترافیک خودروهای شخصی شده است.
لامپهای خیابانی هوشمند زوریخ بر اساس میزان ترافیک روشن میشوند و تا ۷۰ درصد در مصرف انرژی صرفهجویی میکنند و علاوهبر این، خدماتی همچون شارژ خودروهای الکتریکی و ارائه وایفای عمومی را نیز فراهم کرده است. شبکه اینترنت اشیا در زوریخ برای کنترل کیفیت هوا و سطح آب استفاده میشود و برنامه زوریموبیل (Zürimobil) وضعیت ترافیک را بهصورت لحظهای به شهروندان گزارش میدهد.
اسلو نروژ نیز از دیگر پیشگامان این حوزه است که با هدف رسیدن به کربنزدایی کامل تا سال ۲۰۳۰، سیستم حملونقل عمومی خود را با خودروهای برقی و انرژی تجدیدپذیر تجهیز کرده است. اسلو بهعنوان یکی از پیشگامان سازگاری با محیط زیست شناخته میشود و سیستم حملونقل عمومی آن شامل اتوبوسها و ترامواهای برقی است که با انرژیهای تجدیدپذیر کار میکنند. رعایت استانداردهای بهرهوری انرژی و مدیریت پسماند شهری نیز از ویژگیهای کلیدی آن است.
سنگاپور با برنامه «ملت هوشمند Smart Nation» خود که از سال ۲۰۱۴ اجرا شده و آن را به یکی از پیشرفتهترین شهرهای هوشمند تبدیل کرده است، زیرساختهای پیشرفتهای در زمینه پرداخت بدون تماس، سلامت دیجیتال (که از تجهیزات پوشیدنی و مشاوره تصویری بهره میبرد) و توسعه شهرهای سبز دارد. پروژههای ساخت شهر جنگلی با هدف کاهش آلایندهها و خودروهای پاک نیز از جمله برنامههای شاخص این دولتشهر است.
دبی و توکیو نیز در بازتعریف مدیریت شهری هوشمند نقشآفرین هستند. دبی با سرمایهگذاری سنگین در هوش مصنوعی، اینترنت اشیا و سیستمهای حملونقل نوین همچون متروی خودکار و اتوبوسهای برقی، در مسیر تبدیل شدن به یکی از هوشمندترین و پایدارترین شهرهای منطقه است. این شهر همچنین فناوریهای ایمنی پیشرفته و پروژههای نوآورانهای ازجمله تاکسیهای هوشمند و ساختمانهای چاپ سهبعدی را در دست اجرا دارد. توکیو نیز با تمرکز بر وسایلنقلیه خودران، انرژیهای پاک ازجمله هیدروژنی، فناوریهای رباتیک و پروژههای کاهش گازهای گلخانهای، در خط مقدم شهرهای هوشمند آسیایی قرار دارد.
آمستردام هلند نیز به استفاده گسترده از خدمات خودکار و دوچرخههای عمومی شهرت دارد و از فناوری برای بهبود خدمات عمومی و مدیریت شهری بهره میبرد و کانبرا در استرالیا، با توسعه وسایلنقلیه بدون آلایندگی و مدلهای دیجیتال دوقلوی شهری برای نظارت لحظهای، به بهبود حملونقل سبز و خدمات عمومی پرداخته است.
سانفرانسیسکو در آمریکا، با استفاده از هوش مصنوعی در مدیریت ترافیک، پیشگیری از خرابی زیرساختها و سیستمهای هشدار زلزله، به نمونهای موفق در نوآوریهای شهری تبدیل شده است و نیویورک با برنامههای مدیریت ترافیک هوشمند، استفاده از خودروهای انرژی تجدیدپذیر و اجرای طرحهای بزرگ کاهش آلایندگی، نقشی کلیدی در تحولات شهری هوشمند ایفا میکند.
هوشمندترین شهرهای جهان در سال ۲۰۲۵ کدامند؟
شهر هوشمند منطقهای شهری است که از فناوری، داده و نوآوری برای بهبود کیفیت زندگی شهروندان خود استفاده میکند. این شهرها با بهکارگیری ابزارهای دیجیتال همچون سامانههای انرژی تجدیدپذیر، حملونقل هوشمند، هوش مصنوعی (AI) و اینترنت اشیا (IoT)، فضاهای شهری را کارآمدتر و پایدارتر میکنند. هدف از ایجاد شهرهای هوشمند، آسانتر کردن زندگی روزمره از طریق بهبود حملونقل عمومی، کاهش آلودگی، کنترل پسماند و تضمین ایمنی محلهها است.
زوریخ، سوئیس
شهر زوریخ، پایتخت مالی و فناوری سوئیس، در سال ۲۰۲۵ بهعنوان «هوشمندترین شهر جهان» شناخته میشود. این شهر بهدلیل استفاده از انرژی پاک، زیرساخت دیجیتال پیشرفته و خدمات شهروندی کارآمد، جایگاه نخست را در شاخص شهر هوشمند IMD 2025 دارد و ترکیبی عالی از نوآوری، پایداری و حکمرانی دیجیتال را ارائه میدهد و الگوی برجستهای از زندگی شهری هوشمند در سطح جهانی بهشمار میرود. راهبرد بلندمدت شهری و محیط نوآورانه آن، زوریخ را به پیشگام واقعی شهرهای هوشمند در جهان تبدیل کرده است.
زوریخ در زمینه حکمرانی هوشمند، پایداری و کیفیت بالای زندگی پیشتاز است و از فناوریهای پیشرفته در کنترل ترافیک، مدیریت پسماند و سامانههای انرژی تجدیدپذیر استفاده میکند. خدمات دیجیتال کارآمد و سیاستهای دادهمحور زوریخ، آسایش، ایمنی و پایداری را برای شهروندان تضمین کردهاند. این شهر همچنین بهدلیل سامانه حملونقل بسیار کارآمد، برنامهریزی شهری سبز و حکومت الکترونیک پیشرفته در رتبه نخست قرار دارد و تمرکز آن بر انرژی پاک، سامانههای مبتنیبر هوش مصنوعی و رفاه عمومی، آن را بهعنوان الگویی برای سایر شهرها مطرح کرده است.
اسلو، نروژ
اسلو در رتبه دوم جهان قرار دارد و بهواسطه نوآوریهای دوستدار محیطزیست و سامانههای حملونقل هوشمند شناخته میشود. این شهر توانسته فناوری را با مسئولیت زیستمحیطی ترکیب کند. از اتوبوسهای برقی گرفته تا خدمات عمومی دیجیتال، سیاستهای سبز و زیرساخت پیشرفته، جایگاه اسلو را در میان شهرهای هوشمند ۲۰۲۵ تثبیت کرده است.
ژنو، سوئیس
ژنو در رتبه سوم قرار دارد و بهدلیل حکمرانی دیجیتال، امنیت و برنامههای پایداریاش شناخته میشود. این شهر یکی از بالاترین استانداردهای زندگی در جهان را دارد و زیرساخت قوی و سامانههای هوشمند کارآمدش، نمونهای پیشرفته از توسعه شهری در اروپا محسوب میشود.
دبی، امارات متحده عربی
دبی در رتبه چهارم جهان جای دارد و با سامانههای حملونقل هوشمند، خدمات عمومی دیجیتال و برنامهریزی شهری مبتنیبر هوش مصنوعی شناخته میشود. این شهر با اجرای پروژههایی همچون «شهر هوشمند دبی» و «بنیاد آینده دبی»، به پیشرفتهترین شهر فناوریمحور خاورمیانه تبدیل شده است.
ابوظبی، امارات متحده عربی
ابوظبی در رتبه پنجم فهرست شهرهای هوشمند ۲۰۲۵ قرار گرفته است. این شهر در زمینه حملونقل هوشمند، انرژیهای تجدیدپذیر و حکومت الکترونیک پیشرفت چشمگیری داشته است. استفاده از سامانههای دیجیتال برای خدمات عمومی و مدیریت زیرساخت، ابوظبی را به یکی از پیشرفتهترین و پایدارترین پایتختهای جهان تبدیل کرده است.
هوشمندسازی ساختوسازها با فناوریهای دیجیتال و هوش مصنوعی
تاریخ بشر همواره از دگرگونیهای بزرگ استقبال فوری نکرده و در بسیاری موارد دچار تردید، نگرانی یا دلبستگی به روشهای قدیمی بوده است. اختراع چاپ توسط گوتنبرگ موجب ترس از گسترش اطلاعات نادرست شد، برقیسازی شهرها نگرانیهای پزشکی را در پی داشت و ورود رایانه به ادارات، بیم کاهش ارزش تجربه انسانی را بههمراه آورد. به همین دلیل این موارد با مقاومت روبهرو شدند، اما در عین حال فضای نوآوری و تأمل انتقادی را نیز فراهم کردند.
ظهور هوش مصنوعی و رشد سریع فناوریهای نوین در دنیای امروز، بار دیگر بشر را در نقطه عطفی تاریخی قرار داد. بنابراین بحث درباره این تحولات گسترده در جلسات و گردهماییهایی که این موضوعات را به ابعاد عملی و استراتژیک پیوند میزند، اجتنابناپذیر و همچون همیشه ضروری است، چراکه این پیشرفتهای دیجیتال بهطور ویژه با اهداف ملموس پایداری، بهرهوری و ارتقای کیفیت زندگی گره میخورد.
این رویدادها به یک بستر فرهنگی و فنی تبدیل شده است که در آن فناوریها به نمایش درمیآید، مورد بحث و ارزیابی قرار میگیرد و در بستر واقعی سنجیده و تفسیر میشود. با این حال نکته کلیدی رویدادهای یادشده این است که هوش مصنوعی عامل مکمل است؛ در واقع هوش مصنوعی بهرغم ظرفیت بالا تنها یک دستیار تصمیمگیری برای مهندسان ماهر است، ابزاری فوقالعاده و اساسی برای کارشناسان که بههیچعنوان نمیتواند جایگزین انسان باشد.
ساختمان صددرصد هوشمند چیست؟
یک ساختمان صددرصد هوشمند فراتر از خودکارسازی کلاسیک است و شامل اتصال تجهیزات، دادهها و افراد در بستری سازگارپذیر، متصل و واکنشگرا میشود. این تعریف تفاوت میان دو مفهوم «ساختمان هوشمند» و «ساختمان هوشمند صددرصد پیشرفته» را در سطح اتصال و تمرکز بر رشد مستمر و بهبود تجربه کاربری میداند. در ساختمان هوشمند واقعی، اتصال کامل اینترنت اشیا، جمعآوری داده، یکپارچگی با خدمات ابری و قابلیت بهروزرسانی مشابه یک گوشی هوشمند لحاظ و معماری به زیرساختی زنده تبدیل میشود.
بعضی از مباحث مربوط به این حوزه، نوسازی ساختمانهای موجود را بهعنوان اولویتی جهانی برجسته میکند. با توجه به فشارهای زیستمحیطی و اهداف بلندپروازانه دفع و کاهش کربن، مدرنسازی ساختمانهای ساختهشده بهویژه در کشورهایی همچون چین که ساختمانهای دهه ۱۹۸۰ تا ۲۰۰۰ بهسرعت در حال فرسوده شدن هستند، جایگزین ارزشمندی برای گسترش بیرویه و مملو از آلایندگی ساختوساز بهشمار میرود.
برج سیتیگروپ شانگهای نمونهای شاخص در این زمینه است، ساختمانی عظیم که بهطور کامل با هدف بهبود بازده انرژی و بهروزرسانی فناوری نوسازی شده و با استفاده از مدلسازی اطلاعات ساختمان (BIM) برنامه زمانبندی کار برای آن تهیه شده است، یعنی سازندگان زمان ورود و خروج قطعات را بهطور دقیق مشخص کرده و قراردادی ۶۰ روزه تنظیم کردهاند که بهواسطه پیشرفتها در ۴۰ روز به پایان رسیده و رضایت کامل مشتری را بهدست آورده است.
یکی از نوآوریهای کلیدی در این سازه، توسعه تجهیزات سفارشی از جمله چیلرهای مغناطیسی مدولار با ابعاد کوچکتر بوده است که قابلیت انتقال با آسانسور و نصب در ساختمانهای با محدودیت فضا را داشتند. این قابلیت عنصری حیاتی برای محیطهای شهری فشرده است و چین در پروژههای متعدد سال گذشته، نسل جدیدی از چیلرهای مغناطیسی مدولار را با ابعادی حدود ۳۰ درصد کمتر از نمونههای قبلی عرضه کرده است که نیازی به ایجاد تونل ویژه برای انتقال دستگاهها نیست. این ابتکارات، نوسازی ساختمانهای قدیمی و متراکم را بدون مداخلات بنیادی ممکن میکند و در کاهش اثرات زیستمحیطی و عملیاتی ساختوساز سهم بسزایی دارد.
چالش مهم دیگر، دسترسیپذیری کردن فناوری برای همه کاربران حتی افراد ناآشنا با واسطههای دیجیتال است، چراکه همه افراد مایل به استفاده از اپلیکیشن برای روشن کردن کولر نیستند و عدهای حتی قابلیت و دانش این اقدام را ندارند. چین برای رفع این مشکل پنلهای فیزیکی با تنها سه دکمه روشن، خاموش و حالت طراحی کرد که بسیار ساده، کاربردی و مؤثر بودند. این راهکارهای ساده و فراگیر حتی در ساختمانهای تاریخی همچون لیلونگ شانگهای و هوئوتونگ پکن، بدون تغییر ساختار معماری با نصب حسگرها و کنترلرهای آبوهوا اجرا شدهاند.
با این حال در دنیای امروز معماری بهعنوان بخشی از زیستبوم دیجیتال با هدف بهرهوری مورد توجه قرار دارد و برای آن نقش معمار باید گسترش پیدا کند. طراحیهای معماری امروز نهتنها به شکل و حالت بلکه به کارآمدی، یکپارچهسازی و داده وابسته است. امروزه بازارهای طراحی و ساختوساز تنها هنر یا معماری نمیخواهند، بلکه نیازمند تلفیق هنر، سازه، مکانیک، ارتباطات فنی و دادهها هستند.
بعضی از شرکتهای ساختوساز با همکاری صدها و حتی هزاران شرکت دیگر، این زیستبوم راهبردی را توسعه میدهند تا راهکارهای هوشمند مقیاسپذیر را در سراسر منطقهها و بخشها ارائه کنند. یکی از مهمترین تحولهای مدل کسبوکار این شرکتها به این صورت است که تنها بر فروش تمرکز ندارند، بلکه همراه با خدمات راهکارها و نتایج قابل آزمون ارائه میدهد. برای مثال فروشندگان چیلرهای یادشده در چین تنها چیلر نمیفروشند، بلکه پروژه چیلر را همراه نرمافزار، سرویس و تضمین نتیجه ارائه میکنند و حتی کیفیت آن را مورد آزمون قرار میدهند.
این مدل مبتنیبر عملکرد اکنون در خارج از چین از جمله ویتنام نیز اجرا شده استو در آن مشتریان بر مبنای بازده واقعی هزینه پرداخت میکنند که این امر ادغام واقعی سختافزار، نرمافزار، پشتیبانی فنی و ممیزی مستقل را الزامی میکند. با این حال بهرغم پیشرفتها، نبود اطلاعات فنی استانداردشده، بهویژه برای یکپارچگی BIM و هوش مصنوعی، چالشی مهم باقی مانده است که البته همایشهای مرتبط برگزارشده در این زمینه، با پیشنهاداتی برای استانداردهای جدید ارزیابی عملکرد و ممیزی بهویژه در مراکز داده و صنایع حساس، به این موضوع رسیدگی کردهاند، چراکه اگر استاندارد وجود داشته باشد، هوش مصنوعی میداند که یک چیلر چه کار میتواند بکند و این امر بسیار مهم است، حال آنکه بازارها هنوز استانداردهای کمی دارند.
به این ترتیب میتوان گفت که تحول و در کنار آن سازگاری آگاهانه، راهبردی و اخلاقی از ضروریات بازار امروز ساختوسازهاست. چالشها نیز تنها در پذیرش فناوریهای نو نیست، بلکه در ادغام آنها با زمینههای اجتماعی، تاریخی و اقلیمی نهفته است. رویدادهای برگزارشده در این زمینه، نشانگر تعهد بعضی از فناوریهای ساختمانی به پیشتازی در راهکارهای سبز و کمکربن، همچنین آغازی بر دگرگونی الگوی توسعه پایدار با محوریت هوش مصنوعی، دیجیتالیسازی، طراحی مبتنیبر چرخه عمر و گسترش زیستبوم دانشی هستند.
نظر شما