به گزارش خبرگزاری ایمنا، اقتصاد ایران در دهههای اخیر با چالشهای ساختاری عمیقی روبهرو شده است، اما تحلیل تاریخی و اقتصادی این وضعیت نشان میدهد که ریشههای اصلی آن در عوامل خارجی و داخلی متنوع است. ایران به طور خاص تحت تأثیر یکی از سختترین و پیچیدهترین سیستم تحریمهای تاریخ بشر قرار گرفته است، که به ویژه از سوی ایالات متحده آمریکا در دوران «فشار حداکثری» اعمال شده است، هدف این تحریمها تضعیف اقتصاد و تجزیه اجتماعی ایران بوده و با اعمال محدودیتهای شدید در بخش نفت، بانکی و تجارت بینالمللی، جریان اقتصادی کشور را در معرض خطر قرار داده است.
در این میان، ایران با وجود فشارهای بیسابقه، مجبور به تغییر استراتژی اقتصادی شد و به سمت توسعه اقتصاد درونزا و وابستگی به ظرفیتهای داخلی روی آورد، این گذار، اگرچه در کوتاهمدت هزینههای سنگینی داشته است، اما همچون یک فرایند پوستاندازی تاریخی عمل کرده است: کشور در حال تبدیل شدن از یک اقتصاد وابسته به نفت به یک اقتصاد دانشبنیان و تولیدمحور است. این تغییر، موجب شده تا ایران در زمینههایی همچون تکنولوژی، صنایع دفاعی، داروسازی و فناوری اطلاعات، رشد چشمگیری داشته باشد.
گزارشهای بینالمللی نشان میدهند که ایران در سالهای اخیر سرعت رشد علمی و فناوری خود را چند برابر میانگین جهانی قرار داده است، که نشاندهنده توانمندی در ایجاد سرمایهای غیرقابل تخریب است، همچنین موقعیت جغرافیایی ایران در قلب کریدورهای ترانزیتی جهانی، از جمله کریدور شمال-جنوب و کریدور شرق-غرب، فرصت بزرگی برای تبدیل شدن به مرکز لجستیک و تجاری منطقه فراهم میکند، عضویت در سازمانهایی همچون گروه بریکس و سازمان همکاری شانگهای، نشاندهنده گامهای استراتژیک در سیاست خارجی است که هدف آن ایجاد پایههای اقتصادی و امنیتی جدید در چارچوب نظم جهانی در حال تغییر است، این اتحادها میتوانند منبع درآمد پایدار و متنوعی برای ایران باشند و به کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی کمک کنند.
با این حال، تبدیل این ظرفیتهای بالقوه به رفاه اقتصادی واقعی، نیازمند اصلاحات ساختاری عمیق در سیستمهای بودجهریزی، بانکی و نهادی است، فقدان سیاست صنعتی منسجم و هدفمند، یکی از بزرگترین چالشهای داخلی است، در این زمینه توزیع هوشمند سرمایه و اعتبار از طریق نظام بانکی، به ویژه با تمرکز بر بخشهای تولیدی و نوآورانه، میتواند محرک اصلی رشد اقتصادی باشد، اگرچه ایران در حال حاضر با تورم، بیکاری و تحریمهای بینالمللی روبهرو است، اما این چالشها نشاندهنده گذار سخت اما ضروری به سمت یک اقتصاد پایدارتر و مستقل است، امید به آینده بر اساس این واقعیت است که ایران صاحب تمدن، جمعیت جوان و متخصص، و زیرساختهای فنی و ترانزیتی قوی است.
چالشهای فعلی، هزینه گذاری برای استقلال اقتصادی و تبدیل شدن از یک کشور وابسته به منابع طبیعی به یک قدرت اقتصادی مبتنی بر دانش و تولید است، با اجرای اصلاحات داخلی، دیپلماسی فعال و ایجاد اجماع ملی، ایران میتواند از این گردنه تاریخی عبور کرده و به سمت رشد پایدار و اقتصادی خودکفایی حرکت کند. راه نجات اقتصاد ایران، نه در انتظار دخالت خارجی، بلکه در دستان توانمندان داخلی، کارآفرینان، دانشمندان و سیاستگذاران است. پیشرفت ایران، یک واقعیت در حال تکوین است که تحریم و تورم تنها میتوانند بهطورموقت آن را پوشانند، اما نمیتوانند متوقف کنند.
نظر شما