به گزارش خبرگزاری ایمنا، پیامبر اکرم (ص) فراتر از یک پیامبر دینی، تجلیگر کامل انسانیت و کمال اخلاقی در تاریخ بشریت هستند که سیره ایشان نقشهای دقیق برای سعادت بشر ترسیم کرده است. شخصیت چندبعدی حضرت محمد (ص) به گونهای است که هر گروه سنی با هر نیاز و دغدغهای میتواند در پرتوی نور هدایت او راه نجات خود را بیابد و ایشان با رفتار خود نشان دادند که دین و دنیا جدا از هم نیستند و میتوان با پایبندی به اصول اخلاقی، هم در دنیا موفق و هم در آخرت سعید بود. این کمال بینظیر، ایشان را به الگویی همیشگی تبدیل کرده و الگوگیری عقلانی از سیره ایشان، ضامن تعادل و سلامت روان جامعه است.
یکی از برجستهترین ویژگیهای رفتاری پیامبر (ص)، حلم و بردباری در برابر نادانیها و خطاهای دیگران بود. ایشان در مواجهه با رفتارهای ناپسند، به جای واکنش تند و تحقیرآمیز، با لحنی نرم و رفتاری درککننده سعی در اصلاح طرف مقابل داشتند و این ویژگی برای والدینی که با رفتارهای سنین نوجوانی و جوانی فرزندان خود دستوپنج نرم میکنند، درسی حیاتی است. والدین میآموزند که با صبر و حلم، فاصلهها را پر کنند و با درک شرایط سنی فرزند، زمینه بازگشت و اصلاح را فراهم سازند، نه اینکه با خشونت، دیوارهای ناراحتی را بلندتر کنند.
پیامبر اکرم (ص) در گفتار خود استاد بزرگ مهارتهای ارتباطی بودند و کلامشان اثری عمیق بر جان مخاطبان میگذاشت. ایشان با هر کس متناسب با درک و سطح فهم او صحبت میکردند و همیشه شنونده خوبی بودند و این سبک ارتباطی برای والدین و جوانان کلید حل بسیاری از اختلافات است. والدین باید یاد بگیرند که برای نفوذ در قلب فرزندان، نیاز به نصیحتهای طولانی و تکراری نیست، بلکه نیاز به گفتوگوی دوطرفه، شنیدن فعال و احترام به نظر مخاطب دارد.
اخلاق مدارا و گذشت، دیگر ستون شخصیتی پیامبر اسلام (ص) است که توانست جامعهای پر از خشونت و قبیلهگرایی را به جامعهای مملو از برادری تبدیل کند. ایشان حتی در اوج قدرت، از انتقامگیری شخصی خودداری و دشمنان را با بخشش خود شیفته اخلاق اسلام میکردند و جوانان امروز با الگوگیری از این رفتار میآموزند که بزرگوار بودن نشانه ضعف نیست، بلکه نشانه قدرت روح و کنترل بر نفس است و میتوان با گذشت، بر دلها حکومت کرد.
پیامبر اکرم (ص)؛ الگوی ابدی برای همه نسلها
سمیه طاهری، روانشناس و مشاور خانواده با بیان اینکه پیامبر اکرم (ص) الگوی بینظیر اخلاق و کرامت در تمام ادوار تاریخ هستند که سیره عملی ایشان راهنمای کاملی برای انسانها در تمام سنین است، به خبر ایمنا میگوید: ایشان با بهرهگیری از خلقت عظیم و هوشمندی الهی، توانستند جامعهای را از جاهلیت به سوی تعالی و مدنیت هدایت کنند. ویژگیهای برجسته ایشان همچون صبر، شجاعت و تواضع، درسهای بزرگی هستند که فراتر از زمان و مکان، راهگشای زندگی فردی و اجتماعی محسوب میشوند.
وی با بیان اینکه برای والدین، پیامبر اکرم (ص) اسوهای بیبدیل در تربیت فرزندان و مدیریت خانواده هستند، میافزاید: ایشان با وجود مسئولیتهای سنگین رسالت، همواره محبت و توجه ویژهای به خانواده خود داشتند و در خانه با مهربانی و لبخند وارد میشدند. روش ایشان در برخورد با کودکان و نوجوانان مبتنی بر احترام، شنیدن حرفها و تشویق رفتارهای خوب بود، نه تنبیه و خشونت و والدین میتوانند با الگوگیری از این سبک، فضایی امن در خانه ایجاد کنند که در آن فرزندان احساس ارزشمندی کنند و به راحتی با والدین خود ارتباط برقرار سازند.
روانشناس و مشاور خانواده با بیان اینکه جوانان و نوجوانان که در دوران بحران و انتخابهای سرنوشتساز زندگی خود هستند، میتوانند از شجاعت و استقامت پیامبر (ص) در برابر مشکلات درس بگیرند، تصریح میکند: ایشان با وجود فشارهای شدید، هرگز از راه حق و عدالت کوتاه نیامدند و با اتکا به خدا، بزرگترین چالشها را پشت سر گذاشتند. این ایستادگی و پایداری، الگویی قدرتمند برای جوانان امروز است تا با اعتماد به نفس و توکل بر خدا، در برابر آسیبهای اجتماعی، ناامیدی و فشارهای همسالان بایستند و به اهداف متعالی خود دست یابند.
صداقت، امانتداری، مدارا و بخشش؛ صفاتی بارز از پیامبر اسلام (ص)
طاهری با بیان اینکه یکی از بارزترین ویژگیهای اخلاقی پیامبر اکرم (ص)، صداقت و امانتداری بود و ایشان به عنوان امین در جامعه شناخته شده بودند، ادامه میدهد: این ویژگی برای والدین و جوانان به عنوان یک اصل کلیدی در روابط اجتماعی و خانوادگی مطرح است. والدین با رعایت صداقت در رفتار و گفتار با فرزندان، اعتماد آنان را جلب میکنند و جوانان نیز با پایبندی به راستی، جایگاه اجتماعی خود را ارتقا میدهند و پیروی از این خط مشی، باعث میشود که کانون خانواده و روابط دوستانه بر پایه اعتماد متقابل استوار شود.
وی با بیان اینکه اخلاق مدارا و بخشش از دیگر صفات ماندگار پیامبر اسلام (ص) است که میتواند تعادل را به زندگی خانوادگی بازگرداند، میگوید: ایشان حتی با دشمنان و کسانی که به ایشان آسیب زده بودند، با مهربانی و گذشت برخورد میکردند و این رفتار، دلهای بسیاری را فتح کرد و والدین میتوانند با الگوگیری از این رفتار، به جای قهر و کینه، فرهنگ بخشش و گفتوگو را در خانه نهادینه کنند و جوانان نیز با یادگیری مدارا، میتوانند تعارضات را مدیریت کنند و روابط سالمتری با اطرافیان خود داشته باشند.
روانشناس و مشاور خانواده با بیان اینکه توجه به سلامت جسم و روح و پرهیز از اسراف و زیادهروی، بخشی از سبک زندگی سالم پیامبر اکرم (ص) است که برای همه نسلها ضروری به نظر میرسد، اضافه میکند: ایشان در تغذیه، خواب، ورزش و حتی سخن گفتن، اصولی متعادل را رعایت و از هرگونه افراط و تفریط دوری میکردند. والدین با آموزش این سبک زندگی متعادل به فرزندان، آنها را در برابر آسیبهای مدرن و ناسالم مصون میدارند و جوانان نیز با رعایت این اصول، میتوانند بدنی سالم و روحی لطیف داشته باشند تا در مسیر پیشرفت و خدمت به جامعه، با توانایی کامل گام بردارند.
پیامبر اکرم (ص)؛ الگویی کامل برای والدین و نوجوانان در مواجهه با تنشها
فاطمه رضازاده، روانشناس و مشاور کودک و نوجوان با بیان اینکه پیامبر اکرم (ص) در مدیریت هیجانات و کنترل خشم، استادی بیرقیب بودند و الگویی کامل برای والدین و نوجوانان در مواجهه با تنشهای روزمره هستند، به خبرنگار ایمنا میگوید: ایشان هرگز در اوج خشم، تصمیمگیری نمیکردند و با رفتار آرام و منطقی خود، بحرانها را ختم به خیر میکردند و والدین میتوانند با تمرین این صفت، در لحظات عصبانیت فرزندان واکنشی تکانشی نشان ندهند و با سکوت یا کلمات نرم، آتش خشم را فرو نشانند. جوانان نیز که دچار نوسانات شدید احساسی هستند با یادگیری این فن از پیامبر اکرم (ص) میتوانند از تصمیمات پشیمانکننده در دوران بلوغ جلوگیری کنند.
وی با اشاره به اینکه یکی از مهمترین درسهای تربیتی پیامبر (ص)، توجه به تفاوتهای فردی و پرهیز از مقایسه فرزندان با یکدیگر است، میافزاید: ایشان هر فرزند را متناسب با استعداد و روحیه خاص خود میشناختند و راهنماییهای متفاوتی داشتند. والدین امروز با الگوگیری از این رویکرد، باید از مقایسه مداوم فرزندان با یکدیگر یا با دیگران خودداری کنند که منجر به حسادت و کاهش عزتنفس میشود و شناسایی استعدادهای نهفته در نوجوانان و هدایت آنها در مسیر درست، همان روش پیامبر است که باعث شکوفایی استعدادها و ایجاد حس ارزشمندی در فرزندان میشود.
روانشناس و مشاور کودک و نوجوان با بیان اینکه پیامبر اکرم (ص) در برخورد با جوانان، از روش مشورت و گفتوگو استفاده میکردند و احترام عمیقی برای شخصیت آنان قائل بودند و جوانان را در امور اجتماعی سهیم میکردند، تصریح میکند: این سبک رهبری به والدین یادآوری میکند که برای ارتباط مؤثر با فرزندان نوجوان، باید دیوارهای دستوری را فرو ریخت و با آنها به عنوان دوستی قابل احترام گفتوگو کرد تا آنان نیز در برابر توصیههای والدین مقاومت نکنند.
نگاه مثبت و امیدوار به آینده؛ سپری قدرتمند در برابر افسردگی و ناامیدی
رضازاده ادامه میدهد: زندگی پیامبر (ص) سرشار از تواضع و فروتنی بود، به طوری که با وجود مقام والای نبوت، در کارهای ساده خانه مشارکت میکردند و با فقرا همنشین میشدند و این ویژگی برای نسل جوان که گاهی دچار غرور و تکبر میشوند، درسی بزرگ است. والدین میتوانند با نشان دادن رفتار تواضع در برابر خانواده و خدمتگزاری به دیگران، این صفت را به فرزندان خود منتقل کنند تا جوانانی متواضع، خدمتگزار و دور از خودبینی تربیت شوند که برای جامعه ارزشمند باشند.
وی با بیان اینکه پیامبر اکرم (ص) به شدت به نظم و وقتشناسی اهمیت میدادند و در انجام وعدهها بسیار دقیق عمل میکردند، این ویژگی کلیدی میگوید: برای موفقیت در دنیای پرشتاب امروز است. والدین میتوانند با برنامهریزی منظم برای زندگی خانوادگی و رعایت وقت، الگوی عملی برای فرزندان خود باشند و جوانان و نوجوانان نیز با توجه به این سیره، میتوانند مدیریت زمان را بیاموزند، بین درس، تفریح و عبادت تعادل برقرار کنند و از دام اهمالکاری و بینظمی که آفت موفقیت است، رهایی یابند.
روانشناس و مشاور کودک و نوجوان اضافه میکند: پیامبر اکرم (ص) با داشتن نگاهی مثبت و امیدوارکننده به آینده، همواره در سختیها امید به رحمت خداوند داشتند و دیگران را نیز به امیدواری دعوت میکردند. این نگاه مثبتگرایی، سپری قدرتمند در برابر افسردگی و ناامیدی است که گریبانگیر برخی از جوانان امروز شده است و والدین با ایجاد فضای پر از امید در خانه و تشویق فرزندان به دیدن نیمه پر لیوان، آنها را در برابر ناملایمات زندگی مقاوم میسازند. الگوگیری از امید پیامبر (ص) باعث میشود جوانان حتی در سختترین شرایط، با انگیزه و نشاط به زندگی ادامه دهند.
پیامبر اکرم (ص) در زندگی شخصی خود، سادهزیستی و قناعت را به عنوان یک سبک زندگی معرفی کردند و از هرگونه تجملگرایی و اسراف بری بودند. ایشان زندگی سادهتر از افراد عادی جامعه داشتند و لباس، خوراک و خواب خود را بر اساس ضرورت تنظیم میکردند و این الگو برای نسل جوان که در عصر مصرفگرایی و مقایسه دائمی در شبکههای اجتماعی زندگی میکند، پناهگاهی امن است. والدین با ترویج فرهنگ قناعت و بینیازی از تجملات، به فرزندان خود یاد میدهند که ارزش انسان به داشتن اشیاء نیست، بلکه به غنای روح و اخلاق است.
از منظر تربیتی، پیامبر (ص) به عدالت در برخورد با افراد توجه ویژهای داشتند و حتی فرزندان خود را نسبت به دیگران امتیاز ویژهای نمیدادند. این اصل برای والدین بسیار حائز اهمیت است که در تربیت فرزندان، تبعیض قائل نشوند و محبت و امکانات را به عدالت تقسیم کنند، چراکه بیعدالتی والدین میتواند بذر کینه و حسادت را در دل فرزندان بکارد، در حالی که عدالت، امنیت روانی و آرامش را به کانون خانواده هدیه و فرزندان را به سمت رشد متعادل سوق میدهد.
پیامبر اکرم (ص) با داشتن روحیهای لطیف و حساس، نسبت به دردها و نیازهای محرومان واکنش نشان میدادند و هرگز از یاری مستضعفان غافل نبودند و این همدلی و مسئولیتپذیری اجتماعی، درسی بزرگ برای جوانان است که در دوران انزوا و فردگرایی مدرن زندگی میکنند. والدین با تشویق فرزندان به کارهای داوطلبانه و کمک به دیگران، روحیه نوعدوستی را در آنها تقویت میکنند و جوانان با الگوگیری از پیامبر (ص) میآموزند که موفقیت واقعی فقط در پیشرفت شخصی نیست، بلکه در خدمت به جامعه و رفع نیاز دیگران نیز نهفته است.
الگوگیری از پیامبر اکرم (ص) برای والدین و جوانان، راهکاری قطعی برای عبور از بحرانهای اخلاقی و تربیتی عصر حاضر است و والدین با تکیه بر سیره ایشان، میتوانند خانوادهای مستحکم و پر از محبت بسازند و جوانان با پیروی از ایشان، هویت واقعی خود را بازیابند و در برابر تهاجمات مقاوم شوند.
نظر شما