به گزارش خبرگزاری ایمنا از قم، آن شب ندایی از آسمان هفتم در در و دیوار غار حرا طنینانداز شد، جبرئیل به اذن الهی وارد خلوت عبادت جوانی از اهل حجاز شد و پیامی برای او آورد که لرزه بر بنیادهای کهنه جهان انداخت و نقش تازه ای در عالم پدید آورد.
گیتی از آن زمان جوان شد و انسان، شرافتی دیگر یافت، در آن شبی که زمین محله اصحاب آسمان و زمان مبشّر جشن فرشتگان شده بود؛ خداوند با قلم جبرئیل بر قلب یکی از بهترین بندگانش نقشی نوشت که تا ابد جاوید ماند.
مبعث، سالروز برانگیختگی حضرت محمد مصطفی (ص) به مقام رسالت، نقطه عطفی در تاریخ بشریت و سرآغاز هدایت نهایی الهی است. بررسی اسناد تاریخی نشان میدهد که این رویداد عظیم، پس از دوران آمادگی و مراقبات خاص پیامبر (ص) رخ داد. جوانی از اهالی حجاز که به پاکدامنی، صداقت و امانتداری معروف بود.
پیش از دریافت رسمی وحی، حضرت محمد (ص) بنا به گواهی تاریخ از دریافتهای غیبی و اسرار عالم برخوردار بودند. محمدحسین رجبی، تاریخپژوه، با استناد به روایتی از امام هادی (ع)، اشاره میکند که پیامبر (ص) قبل از بعثت به غار حرا پناه میبردند تا با تأمل در عظمت آفرینش، به عبادت بپردازند. این دوران مراقبه، زمان آمادهسازی روحی و معنوی برای پذیرش مسئولیت بزرگ رسالت بود.
نقطه آغازین این رسالت، در غار حرا رقم خورد؛ جایی که نزول جبرئیل و ابلاغ آیات آغازین سوره علق، رسماً پیامبر (ص) را به مقام نبوت مبعوث ساخت. پس از آن، با نزول آیات سوره مدثر، دعوت عمومی آغاز شد و اولین نور ایمانیافتگان، حضرت خدیجه (س) و امام علی (ع) بودند.
در خصوص سن دقیق پیامبر (ص) هنگام بعثت، اختلاف نظرهای تاریخی وجود دارد. بسیاری از مورخان، از جمله یعقوبی، بعثت را در چهلسالگی پیامبر (ص) میدانند. این سن، نشاندهنده بلوغ فکری و روحی پیامبر (ص) بود و او را به فردی مناسب برای رهبری جامعه و هدایت مردم تبدیل میکرد. تاریخ دقیق مبعث نیز مورد اختلاف نظر مورخان است: دیدگاه مشهور شیعیان، ۲۷ رجب است، در حالی که دیدگاه مشهور اهلسنت، ماه رمضان (با اختلاف در روز آن) است و برخی نیز در روزهای ماه ربیع الاول این تاریخ را اعلام کرده اند.
آیت الله عبدالله جوادی آملی از مراجع تقلید در توصیف مبعث پیامبر گرامی اسام می گوید: روز مبعث پیامبر اسلام به تجلی اعظم الهی یاد شده و عظمت تجلی خدا در عظمت رهاورد پیامبر خاتمالنبیین است.
وی در دیدار جمعی از اساتید دانشگاهها و مدیران مراکز مطالعات اسلامی از کشورهای اسلامی اضافه می کند: حکماً و دانشمندان میگویند که بشر زنده و مدنیبالطبع است و هر جامعه متمدنی رهبر میخواهد و لذا ما نیازمند پیامبریم؛ این خلاصه حرف حکماست. اما انبیاء الهی، عموماً و خاتمشان خصوصاً، نبوت را نه زمینی و نه زمانی میدانند. حقیقت انسان را فراتر از زمانه تاریخ و زمینه جغرافیا میبینند و نبوت نیز امری ملکوتی است.
این مرجع تقلید شیعیان ادامه میدهد: بدن انسان میپوسد و از بین میرود ولی روح و جان انسان جاودانه است. این حقیقت جاودانه انسانیت است که نیازمند رهبری الهی است و پیامبران این رهبری را به عهده دارند.
محمد محرابی، استاد حوزه و دانشگاه در گفت و گو با خبرنگار ایمنا در قم، با اشاره به درس های مبعث پیامبر (ص) برای امروز جامعه می گوید: مبعث نبوی تنها یک واقعه تاریخی نیست، بلکه حاوی درسهای حیاتی برای بقا و پیشرفت جامعه اسلامی و حتی جوامع بشری امروز است. نخست، اهمیت تفکر و مراقبه (حرا) را باید مورد توجه قرار داد.
وی می افزاید: عزلتگزینی پیامبر (ص) در غار حرا، نماد ضرورت تفکر عمیق، فاصله گرفتن از تعلقات دنیوی و تمرکز بر حقایق هستی برای کسب آمادگی پذیرش مسئولیتهای بزرگ است. در دنیای امروز، که سرعت زندگی و حجم اطلاعات، باعث شده تا انسانها از تفکر عمیق غافل شوند، این درس بسیار ارزشمند است.
این استاد حوزه و دانشگاه خاطرنشان میکند: از دیگر نشانه های خاص مبعث، مسئله علم و خواندن است. تأکید بر علم و خواندن (سوره علق)، نشان میدهد که هر حرکت اصلاحی و هر نهضت دینی باید بر پایه دانش، بصیرت و تعقل استوار باشد. در عصر حاضر، که علم و فناوری پیشرفتهای چشمگیری داشتهاند، اهمیت آموزش و آگاهیبخشی بیش از پیش آشکار شده است.
وی می افزاید: شروع از درون (سوره مدثر) حاکی از این است که اصلاح ساختارها و تأثیرگذاری اجتماعی، نیازمند استحکام مبانی اعتقادی در خلوت و نزدیکترین دایرههاست، در جوامع امروز که مشکلات و چالشهای بسیاری وجود دارد، تقویت باورها و ارزشهای اخلاقی در خانوادهها و جوامع محلی، میتواند به حل بسیاری از مسائل کمک کند.
محرابی اضافه میکند: در نهایت، پایداری بر رسالت در مواجهه با چالشها و مخالفتها، رمز موفقیت نهایی است. تاریخ بعثت نشان میدهد که هر کس که به راه حق پایبند باشد، حتی در برابر سختیها و دشمنیها، پیروز خواهد شد. به طور خلاصه، مبعث نبوی، الهامبخش و راهنمای همیشگی برای انسانهایی است که به دنبال سعادت و کمال هستند.
آیتالله محسن غرویان، استاد برجسته حوزه علمیه قم، در گفت و گو با خبرنگار ایمنا در قم در برررسی ابعاد گوناگون واقعه مبعث را در جهان معاصر می گوید: گستردگی دین اسلام در جهان امروز، که میلیونها نفر به آن معتقدند، ثمره مستقیم بعثت پیامبر اسلام (ص) است.
غرویان، قرآن کریم را معجزه جاودان پیامبر (ص) معرفی و خاطرنشان می کند: قرآن همچنان پرتیراژترین کتاب چاپی در کره زمین است. این امر، دلالت بر آن دارد که پیامبر مکرم اسلام پایهگذار یک تحول بنیادین عقیدتی، ایدئولوژیک و جهانبینی الهی بوده است. ایشان تصریح کردند که مبعث با عظمت قرآن گره خورده است و این پیوند، اهمیت این واقعه را دوچندان میسازد.
از دیدگاه آیتالله غرویان، مبعث نشاندهنده این حقیقت است که بشر قابلیت دارد تا از نظر مقامات معنوی ارتقا یابد و با مبدأ عالم ارتباط برقرار کند و به مقام والای انسان کامل، رسالت و نبوت نائل شود. بنابراین، مبعث به عنوان رمز پیوند انسان با خداوند، از اهمیت اساسی برخوردار است.
حضرت محمد (ص) روز ۲۷ رجب سال ۴۰ عام الفیل، مصادف با ۱۳ سال پیش از هجرت، در غار حرا، توسط جبرئیل امین مأموریت یافتند تا بتپرستی را ریشهکن کرده، خداپرستی را رواج دهند و پیام وحی را به جهانیان برسانند. این روز در کشور ما ایران روزی برای بازخوانی میراثی است که پیامبر گرامی اسلام برای ما به یادگار گذاشته و فرصتی برای یادآوری عظمت قرآنی که در میان ما ودیعه نهاده است.
نظر شما