به گزارش خبرگزاری ایمنا از مازندران، ایران، سرزمین کهن با تاریخ چند هزار ساله، یکی از قدیمیترین مراکز تولید شیرینی و شکلات در جهان است؛ صنعتی که ریشههای آن به بیش از ۲۵۰۰ سال پیش بازمیگردد و امروز نه تنها بخشی از هویت فرهنگی کشور به شمار میرود، بلکه گردش مالی قابلتوجهی نیز ایجاد میکند.
شیرینیها و شکلاتهای سنتی ایرانی از گز اصفهان و سوهان قم تا باقلوای تبریز و نوقای یزد، نه تنها طعم بینظیر و خاطرهانگیزی دارند، بلکه پیوندی عمیق با فرهنگ، سنتها و آیینهای ایرانی برقرار میکنند.
این محصولات از یک سو سوغاتی محبوب گردشگران و مسافران در هر استان کشور هستند و از سوی دیگر، بخشی از اقتصاد محلی را شکل میدهند.
درآمد سالانه صنعت شیرینی و شکلات ایران، با برآوردی حدود ۱۶ تا ۱۷ هزار میلیارد تومان، نشاندهنده ظرفیت اقتصادی قابلتوجه آن است، شیرینیهای سنتی و محصولات مدرن این صنعت با ترکیب نوآوری و اصالت، بازار متنوعی ایجاد کردهاند که نه تنها در داخل کشور بلکه در بازارهای بینالمللی نیز طرفداران زیادی دارد.
در این میان، استان مازندران با دارا بودن میراث شیرینیپزی سنتی و تنوع محصولات بومی از ظرفیت کمنظیری برای توسعه گردشگری و اقتصاد محلی برخوردار است طعم شیرینیهای مازندرانی، یادآور جشنها، پذیراییهای خانوادگی و مهارتهای نسل به نسل قنادان بومی است و میتواند تجربهای ماندگار برای گردشگران رقم زند.
پیوند صنعت شیرینی و شکلات با گردشگری، علاوه بر ایجاد اشتغال و توانمندسازی اقتصادی زنان و جوانان، فرصتی بیبدیل برای رونق اقتصادی، حفظ هویت فرهنگی و معرفی ایران به عنوان مقصدی منحصر به فرد در بازار جهانی است.
با نگاهی به پیشبینیها، این صنعت نه تنها میتواند به رشد پایدار دست پیدا کند، بلکه با ترکیب نوآوری و اصالت، مسیر صادرات و حضور در بازارهای بینالمللی را هموار میکند، با این حال، برای رسیدن به این هدف، نیازمند برنامهریزی هدفمند، حمایت از برندسازی و بازاریابی نوین، ارتقای کیفیت محصولات و بستهبندی و بهرهگیری از ظرفیتهای گردشگری و دیجیتال هستیم تا شیرینی و شکلات ایرانی جایگاه شایسته خود را در جهان پیدا کند.
شیرینی و شکلات؛ هنر، فرهنگ و موتور گردشگری مازندران
مهران حسنی، پژوهشگر و تحلیلگر سیاستهای توسعه گردشگری به خبرنگار ایمنا میگوید: شیرینی و شکلات تنها محصولی خوراکی نیستند، بلکه ترکیبی از هنر، ذوق، هویت بومی و تجربه حسی هستند که میتوانند بخشی ماندگار از خاطره سفر گردشگران را شکل دهند.
وی با اشاره به اینکه در بسیاری از مقاصد گردشگری موفق جهان، صنایع غذایی محلی بهویژه شیرینیها بهعنوان یکی از ارکان اصلی اقتصاد گردشگری شناخته میشوند، میافزاید: استان مازندران نیز بهعنوان یکی از مهمترین مقاصد گردشگری کشور از ظرفیت کمنظیری در حوزه صنعت شیرینی و شکلات برخوردار است.
حسنی تنوع اقلیمی، وفور محصولات کشاورزی، پیشینه فرهنگی غنی و مهارتهای سنتی مردم را زمینهساز تولید انواع شیرینیهای بومی و محلی در استان میداند و ادام: میدهد: از گلوگاه در شرقیترین نقطه استان تا رامسر در غربیترین نقطه آن، رد پای ذوق و خلاقیت قنادان و تولیدکنندگان محلی بهویژه زنان هنرمند روستایی و شهری در طعمها، اشکال و نامگذاری متنوع این محصولات مشهود است.
وی پیوند صنعت شیرینی و شکلات با گردشگری را از نظر اقتصادی و اجتماعی بسیار مؤثر دانسته و تشریح میکند: نخست، این پیوند به ایجاد اشتغال پایدار بهویژه در قالب مشاغل خانگی و کارگاههای کوچک، کمک میکند و نقش مهمی در توانمندسازی اقتصادی زنان و جوانان دارد، دوم، شیرینیهای بومی بهعنوان سوغات مقصد، موجب افزایش ماندگاری و هزینهکرد گردشگران در منطقه شده و ارزش افزوده بیشتری نصیب جامعه میزبان میکند، سوم، توسعه این صنعت میتواند به کاهش تمرکز اقتصادی گردشگری در نقاط محدود و توزیع متوازنتر منافع در سطح استان منجر شود.
ضرورت راهبردهای عملیاتی برای توسعه شیرینیهای سنتی
حسنی با تأکید بر قابلیت صنعت شیرینی و شکلات برای تبدیل شدن از یک محصول تنها مصرفی به جاذبهای گردشگری میگوید: ایجاد مسیرهای گردشگری خوراک، بازدید از کارگاههای تولیدی، راهاندازی خانههای شیرینی محلی، برگزاری جشنوارهها و رویدادهای موضوعی و معرفی داستان و هویت هر محصول، میتواند تجربهای متفاوت و فراموشنشدنی برای گردشگران رقم بزند.
وی ادامه میدهد: این رویکرد به ویژه در شرایطی که مازندران با چالش تمرکز سفر در زمانها و مکانهای خاص روبهرو است، میتواند به توزیع زمانی و مکانی گردشگران کمک کند.
حسنی بر ضرورت اتخاذ راهبردهای عملیاتی تأکید کرده و توضیح میدهد: شناسایی و مستندسازی شیرینیهای بومی استان، حمایت از برندسازی و بستهبندی متناسب با بازار گردشگری، پیوند دادن تولیدکنندگان محلی با واحدهای اقامتی، بازارچهها و بومگردیها، آموزش استانداردهای بهداشتی و بازاریابی نوین و بهرهگیری از ظرفیت فروش دیجیتال از جمله اقداماتی است که قابلیت اجرایی بالایی دارند.
وی در پایان تأکید میکند: صنعت شیرینی و شکلات در مازندران ظرفیت راهبردی برای تقویت گردشگری پایدار و رونق اقتصاد محلی است، توجه هدفمند و برنامهمحور به این پیوند، ضمن پاسخگویی به نیاز گردشگران، میتواند به افزایش درآمد، حفظ هویت فرهنگی و ارتقای تابآوری اقتصادی جوامع شهری و روستایی استان منجر شود.
شیرینیهای سنتی مازندرانی؛ طعمی از طبیعت و کوهستان
طوبی اصانلو، مسئول مردمشناسی و ثبت میراث معنوی ادارهکل میراثفرهنگی مازندران درباره شیرینیهای سنتی این استان به خبرنگار ایمنا میگوید: شیرینی و شکلات سنتی مازندران واقعاً خوشعطر و منحصربهفرد هستند و از ترکیبی از طعمهای بومی، جنگلی و کوهستانی بهره میبرند.
وی میافزاید: این شیرینیها اغلب با موادی همچون گردو، برنج، کنجد، عسل و گندم تهیه میشوند و هر یک نمایانگر ذوق و مهارت سنتی قنادان بومی است.
اصانلو با اشاره به سابقه سنتی تولید و مصرف شکلات در مازندران بیان میکند: برخی شیرینیها و شکلاتهای محلی با شیره خرمالوی جنگلی که در زبان محلی به آن «دشو» گفته میشود، تهیه میشوند، برای مثال در منطقه دودانگه شهرستان ساری، شکلات دستسازی به نام مچکی تولید که با شیره خرمالو طی فرایندی ویژه آماده میشود.
وی ادامه میدهد: در منطقه لار شهرستان آمل، عشایر سنگسری با فرآوردههای دامی، شکلاتی به نام جیکو تولید میکنند که بسیار مورد علاقه مردم محلی است.
اصانلو با تأکید بر ظرفیتهای برندینگ در این حوزه میگوید: شکلات و شیرینیجات مازندرانی یکی از فرصتهای بکر در ایران است؛ زیرا بسیاری از این محصولات بر پایه طبیعت و اصالت محلی تولید میشوند و قابلیت معرفی در بازارهای داخلی و بینالمللی را دارند.
مسئول مردمشناسی و ثبت میراث معنوی ادارهکل میراثفرهنگی مازندران با اشاره به ثبت بخشی از این سوغات بهعنوان میراث ملی استان، بیان میکند: شکلات تاکنون در فهرست ثبت قرار نگرفته است، اما شیرینیهای سنتی همچون سیو حلوا، اسپه حلوا، پشتزیک و کچیلهنان ثبت شدهاند.
اصانلو در ادامه درباره تنوع این محصولات تأکید میکند: تعداد شیرینیهای سنتی استان بسیار گسترده و غیرقابل پیشبینی است، هنوز همه مناطق بهطور کامل پایش نشدهاند و حتی در شهرستانهایی همچون آمل، تنوع بسیاری وجود دارد که مطالعات جامع روی آنها انجام نشده و همواره جا برای بررسی و کنکاش بیشتر باقی است.
به گزارش ایمنا، پیوند صنعت شیرینی و شکلات با گردشگری در مازندران، مسیری تازه و کمنظیر برای توسعه پایدار اقتصاد محلی ایجاد کرده است؛ مسیری که علاوه بر خلق اشتغال و توانمندسازی زنان و جوانان، فرصت معرفی هویت فرهنگی و میراث معنوی استان را نیز فراهم میکند.
شیرینیهای محلی به عنوان سوغات مقصد، گردشگران را ترغیب به ماندگاری بیشتر و هزینهکرد بیشتر در منطقه میکنند و ارزش افزوده اقتصادی قابل توجهی برای جوامع شهری و روستایی به همراه دارند، از سوی دیگر، این صنعت با توسعه بازارهای داخلی و صادراتی میتواند نقش ایران را در تجارت جهانی شیرینی و شکلات تقویت کند.
گزارش از کبریا مقدس خبرنگار ایمنا در مازندران
نظر شما