هوش مصنوعی را دوچرخه‌ای برای ذهن ببینید، نه محتوای بی‌کیفیت

به گزارش خبرگزاری ایمنا و به نقل از تک‌کرانچ، ساتیا نادلا، مدیرعامل مایکروسافت، در یادداشتی تأکید کرده است که باید از تقابل ساده‌انگارانهٔ «محتوای بی‌کیفیت در برابر پیچیدگی» عبور کرد و به درکی متعادل‌تر از نظریه ذهن دست یافت؛ درکی که در آن انسان‌ها با ابزارهای تقویت‌کنندهٔ شناختی توانمند می‌شوند. وی هوش مصنوعی را به‌عنوان چهارچوبی برای شکوفاسازی قابلیت‌های انسانی دانسته و تصریح کرده که نقش آن تکمیل و تقویت انسان است، نه جایگزینی او.

این دیدگاه در تقابل با برخی اخطارهای پیشین قرار دارد. به عنوان مثال، داریو آمودی، مدیرعامل Anthropic، هشدار داده بود که هوش مصنوعی ممکن است ظرف پنج سال آینده تا نیمی از مشاغل سطح مبتدی سفیدپوش را حذف و نرخ بیکاری را به ۱۰ تا ۲۰ درصد برساند.

با این حال، داده‌های جدید نشان از پیچیدگی بیشتر واقعیت دارند. بر اساس برآوردهای پروژه «آیسبرگ» مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT)، هوش مصنوعی در حال حاضر تنها قادر به انجام حدود ۱۱.۷ درصد از وظایف شغلی انسان‌ها است و در نتیجه بیشتر در نقش یک ابزار کمکی برای نیروی کار عمل می‌کند تا جایگزینی کامل. مواردی مانند خودکارسازی امور اداری پرستاران یا تولید کدهای ساده، گواه آن است که هوش مصنوعی عمدتاً بار کاری را کاهش می‌دهد، نه آنکه مشاغل را به طور کامل از بین ببرد.

از سوی دیگر، گزارش اقتصادی ونگارد در سال ۲۰۲۶ نشان داده است که حدود ۱۰۰ شغلی که بیشترین مواجهه با هوش مصنوعی را داشته‌اند، در واقع از نظر نرخ رشد اشتغال و افزایش دستمزد واقعی، عملکرد بهتری نسبت به سایر مشاغل داشته‌اند. این یافته حاکی از آن است که کارگرانی که به شکل ماهرانه‌ای از هوش مصنوعی بهره می‌برند، ارزش و جایگاه خود را ارتقا می‌دهند، نه آنکه به سادگی قابل جایگزینی باشند.

با این وجود، یک پارادوکس قابل توجه وجود دارد؛ مایکروسافت در سال ۲۰۲۵ بیش از ۱۵ هزار نفر را از کار برکنار کرد، در حالی که به درآمد و سود رکوردشکنی دست یافت و موفقیت در حوزه هوش مصنوعی را بخشی از دلایل این تحولات ساختاری عنوان نمود. این اقدام، روایت «حذف مشاغل توسط هوش مصنوعی» را تقویت کرد. اما تحلیل‌های کارشناسان نشان می‌دهد که این کاهش نیرو عمدتاً ناشی از تغییر جهت‌های تجاری و سرمایه‌گذاری در حوزه‌های در حال رشد بوده و لزوماً به معنای جایگزینی مستقیم انسان‌ها با سیستم‌های هوش مصنوعی نبوده است، نادلا خواستار دوری صنعت فناوری از نگرش تهدیدمحور است و بر معرفی هوش مصنوعی به عنوان یک همراه و تقویت‌کنندهٔ انسان تأکید دارد؛ ابزاری که می‌تواند بهره‌وری، خلاقیت و کیفیت کار را به سطحی جدید ارتقا دهد.