به گزارش خبرگزاری ایمنا و به نقل از تک کرانچ، ایرباس بهطوررسمی اعلام کرد که حدود ۶۰۰۰ فروند از هواپیماهای خانواده A320 یعنی نیمی از ناوگان فعال جهانی آن باید فوری نرمافزار کنترل پرواز خود را بهروزرسانی کنند. این تصمیم در پی حادثهای گرفته شد که در ۳۰ اکتبر رخ داد: پروازی از JetBlue بین کانکون (مکزیک) و نیوارک (ایالات متحده) در ارتفاع پرواز دچار «کاهش ناگهانی ارتفاع» شد که چند مسافر را زخمی کرد. تحقیقها نشان دادند که «تابش خورشیدی شدید» شاید پرتوهای کیهانی میتواند دادههای حساس کنترل پرواز (در کامپیوتر ELAC) را مختل کند.
چرا تابش خورشیدی تهدید محسوب شد
کامپیوترهای کنترل پرواز مدرن که هواپیماهای A320 از آنها بهره میبرند از جمله ELAC (Elevator and Aileron Computer) دادههای هدایت بدنه هواپیما را پردازش میکنند: که شامل زاویهی دماغه، بالها، ارتفاع و کنترل تعادل است.
مطالعه روی حادثه JetBlue نشان داد در شرایط تابش خورشیدی شدید یا پرتوهای کیهانی، ممکن است دادههای ذخیرهشده یا در حال پردازش در این کامپیوترها خراب شوند یعنی سیگنالهای کنترل هواپیما دچار اختلال شوند، که در نتیجهاش، حرکات ناخواستهای مثل کاهش ارتفاع یا جابهجایی ناگهانی دماغه میتواند رخ دهد.
ایرباس این آسیبپذیری را بهعنوان یک «ریسک بالقوه جدی» ارزیابی کرده است و تصمیم گرفت فوری دستور ایمنی صادر کند.خانواده A320 شامل مدلهای A318، A319، A320 و A321 میشود؛ همه این مدلها مشمول دستور بهروزرسانی هستند.
ایرباس و نهادهای نظارتیهمجون European Union Aviation Safety Agency (EASA) خواستار اجرای این بروزرسانی قبل از پرواز بعدی برای هر هواپیمای تحتتأثیر شدهاند.بیشتر شرکتها و خطوط هوایی بزرگی که از A320 استفاده میکنند در اروپا، آمریکا، آسیا با این دستور روبه رو هستند. برای عمدهی هواپیماهای درگیر (بیش از ۵۰۰۰ فروند)، کافی است نرمافزار ELAC به نسخهای بازگردانده شود یا اصلاح شود فرایندی که به طور معمول ۲ تا ۳ ساعت زمان میبرد و اکثر هواپیماها میتوانند بعد از آن بلافاصله پرواز کنند. با این حال، حدود ۱۰۰۰ فروند عمده نمونههای قدیمیتر نیاز به تعویض قطعات سختافزاری دارند که میتواند چند روز تا چند هفته زمینگیرشان کند. این دستور اضطراری در میانهٔ تعطیلات و شلوغترین زمان سفر هوایی سال صادر شد و منجر به تأخیرها و لغو پرواز در چندین کشور گردید. بسیاری از ایرلاینها هشدار دادهاند که برخی برنامههای پروازی ممکن است تغییر کند. اما طبق تازهترین گزارشها، بیش از ۵۰۰۰ هواپیما بهروزرسانی شدند و روند بازگشت به پرواز در شب ۲۹ نوامبر آغاز شد. به گفته مقامات، این اقدام احتیاطی برای جلوگیری از وقوع حادثهای جدیتر در آینده ضروری بود ، چرا که اگر نرمافزار اصلاح نشود، احتمال دامنه حرکات ناخواسته کنترل سطح بالها وجود دارد که در بدترین حالت ممکن است «فراتر از محدودیتهای ساختاری هواپیما» باشد.
چرا این اتفاق مهم است؟ درس برای صنعت هوانوردی
این بحران نشان میدهد در هواپیماهای مدرن وابسته به نرمافزار، حتی پدیدههایی مثل تابش خورشیدی یا پرتوهای کیهانی میتوانند خطر جدی ایجاد کنند چیزی که شاید در گذشته کمتر به آن توجه میشد.شرکتهای هوافضا و صنایع هوانوردی باید فراتر از تستهای معمول بر اثرات فضایی و تابشی فکر کنند، بهویژه برای سیستمهایی که کنترل بدنه هواپیما را بر عهده دارند. از منظر ایمنی مسافر، اقدام سریع ایرباس و همکاری با نهادهای نظارتی حتی با هزینه ایجاد اختلال در سفرها نشان داد اولویت اصلی ایمنی است، نه سود.
برای مسافران، اگر در روزهای آینده باید با A320 سفر کنید، توصیه میشود با ایرلاین مربوطه تماس بگیرید و از بهروزرسانی انجامشده یا وضعیت پروازتان مطلع شوید. ایرباس گفته است بیشتر هواپیماها بهروزرسانی شدهاند و خطوط هوایی در تلاش هستند تا برنامه پروازها را به حالت عادی بازگردانند. اما نکته مهمتر این است که صنعت هوانوردی باید این هشدار را جدی بگیرد؛ تابشهای خورشیدی یا رخدادهای فضایی حتی اگر نادر باشند میتوانند برای سیستمهای کامپیوتری حساس خطرآفرین باشند. این موضوع شاید موجب شود استانداردهای تست و ارزیابی هواپیماها در مقابل تابشهای فضایی بازنگری شود به خصوص برای هواپیماهایی که به «fly‑by‑wire» و کنترل کامل الکترونیکی وابستهاند.
نظر شما