آزادسازی سوسنگرد، حماسه‌ای فراموش نشدنی است

به گزارش ایمنا، امام خمينی (ره) در زمان جنگ تحمیلی فرمودند: «شما براي حفظ اسلام داريد جنگ مي‌كنيد و افراد دشمن براي نابودي اسلام، خداوند با شماست و شما پيروز هستيد و اين حكومت صدام رفتني است.» ؛ این سخن رهبر کبیر انقلاب اسلامی در زمان‌ها و دوران مختلف نمود پیدا کرد و شکست حصر و آزادسازی سوسنگرد در روز ۲۶ آبان سال ۱۳۵۹، یکی از آن حوادث به یادماندنی بود.
عمليات آزاد‌سازي سوسنگرد نكته غرورآفرين و در عين حال مظلومانه دفاع مقدس و مقاومت مردمي و ايستادگي بي‌نظير رزمندگان اسلام در همان ابتدای جنگ تحميلي بود. نقش مهم و محوري رهبر معظم انقلاب در روند عمليات آزادسازي سوسنگرد غیر قابل انکار است.
عراق ۱۲ لشگر براي حمله به ايران اختصاص داده بود. در ۳۱ شهريور سال ۱۳۵۹ نيروهاي زميني عراق كه عمده قوايش، يعني ۸ لشكرش در جنوب مستقر شده بود در ۳ محور، در شمال به سمت دزفول، در مركز به سوي سوسنگرد و اهواز و در جنوب به سمت آبادان و خرمشهر نفوذ كردند. در آن زمان، مردم منطقه با سلاح‌هايي كه درخانه داشتند با كمك سپاه به دفاع برخاستند.
در مقابل پاسگاه‌های ايران، سه لشكر زرهي عراق آماده شده بود كه از محور بستان، سوسنگرد و حميديه به اهواز حمله كند. حبيب شريفي فرماندهي سپاه سوسنگرد كه در بستان بود پل رودخانه كرخه را منفجر كرد و عراقي‌ها را پشت رودخانه معطل گذاشت.
اما عراق ضمن اين‌كه از محور شمالي بستان حمله كرده بود از محور کوشک و طلائيه هم ۲ لشكر زرهي ۴ و ۵ را به سمت جلو فرستاد اما در نهایت مجبور به عقب‌نشینی شد. روز ۱۷ آبان، يعني ۴۸ روز پس از شروع جنگ، صدام و ارتش بعث عراق وضع خودشان را در جبهه‌ها بررسي كردند و شكست خود را پذيرفتند و استراتژي‌شان را عوض كردند. بنابراين بر محور سوسنگرد- اهواز متمركز شدند و ضمن اينکه لشکرهاي منطقه را در پدافند گرفتند ۳ تيپ زرهي و مكانيزه را براي گرفتن اين مسير در پشتيباني و عبور از خط آنان مأمور كردند. نيروهاي ما هم بيكار نماندند و روز ۱۷ آبان، دفاع اهواز را تقويت كردند و نيروهاي سپاهي و مردمي و داوطلب در سه جبهه در جنوب بستان، دوب هردان و غرب سوسنگرد در برابر پيشروي‌هاي دشمن مقاومت كردند. از روز ۲۰ آبان عراقي‌ها فشار را اضافه كردند علاوه بر لشكرهاي زرهي، مكانيزه، نيروهاي پياده و توپخانه‌ها را به كار گرفتند، سوسنگرد را به آتش توپخانه بستند و سپس بالگردهايشان وارد عمل شدند. همچنين، هواپيماهاي عراق، سوسنگرد را بمباران كردند.
۲۳ آبان، آیت‌الله خامنه‌ای در شوراي عالي دفاع كه بني صدر ریيس آن بود نگراني خود را از جان حدود ۵۰۰ جوان كه در سوسنگرد در برابر عراق دفاع مي‌كردند ابراز فرمودند و در مصوبه‌ای بني‌صدر را براي آزادسازي سوسنگرد موظف كردند. اولين خيانت بني صدر در همين جلسه ظاهر شد؛ وی با ترفندی، فرافكني كرد و گفت: من دارم مسئله سوسنگرد را حل مي‌كنم. جلسه شوراي عالي دفاع تعطيل شد. آقا از جلسه بيرون آمدند و راهي جبهه شدند. روز يكشنبه به جبهه رسيدند و با استاندار، شهيد چمران، فرماندهان ارتش و سپاه جلسه تشكيل دادند و طرح عملياتي آزاد‌سازي سوسنگرد را تهيه كردند. عراق همچنان مي‌كوبيد و خود را به سوسنگرد نزديک و حلقه محاصره اين شهر را تنگ‌تر مي‌كرد. رزمندگان ما هم مردانه مقاومت مي‌كردند به‌‌طوري كه روحيه اين همه تيپ و لشكر زرهي و مكانيزه عراق را تضعيف و حركت آنها را كند كرده بودند.
روز ۲۵ آبان، آیت‌الله خامنه‌ای با بني صدر كه در دزفول بود تماس گرفتند و گفتند: آقاي بني صدر طرح آزادسازي سوسنگرد اين است، بايد تيپ ۲ لشكر زرهي اهواز بيايد در اين عمليات شركت كند. شما دستور بده که اين لشکر بيايد، بني صدر با سنگيني گفت که شما برويد در لشکر، نيروها را تشويق كنيد، نوازش كنيد، من هم دستور مي‌دهم. آقا به محل لشکر رفتند و فرماندهان را آماده كردند. امير شهيد فلاحي هم در آنجا بر كارهاي ارتش سرپرستي و نظارت مي‌كرد و رياست ستاد ارتش را بر عهده داشت و خاطر جمع كه عمليات صبح فردا انجام مي‌شود.
تا ساعت ۱۱، ۱۲ شب با فرماندهان راجع به جزئيات صحبت کردند. رفتند استراحت بکنند شهيد چمران آمد پشت در و در زد، آقا بلند شويد، چه شده؟ فرمانده لشكر ۹۲ زرهي مي‌گويد به من ابلاغ شده، فردا تيپ۲ در عمليات شركت نكند مگر بنا به دستور؛ يعني تيپ۲ فقط با دستور بني‌صدر حركت مي‌کند و عمليات انجام نمی‌شود.
آقا خيلي ناراحت شدند و تلفني دغدغه شان را توسط آقاي اشراقي به حضرت امام (ره) اطلاع دادند، آقاي اشراقي به آقا دستور امام را ابلاغ فرمودند كه، « فردا سوسنگرد بايد آزاد شود». آقا نیز با تكيه براين نظر ولايي امام و با نگاه عقلاني خودشان همان شب دست به نامه بردند و دو نامه نوشتند؛ يكي خطاب به فرمانده لشكر ۹۲ و ديگري به شهيد فلاحي، به لشكر ۹۲ فرمودند:
" شما آماده باشيد محكم كه فردا رأس ساعت سه در عمليات شركت كنيد اگر شركت نكنيد جوانان ما در سوسنگرد شهيد خواهند شد و مسووليت شكست اهواز و دسترسي دشمن به اهواز برعهده آن كسي خواهد بود كه اين كار شكني‌ها را مي‌كند"
شهيد چمران هم زير نامه نوشتند من هم اعلام جرم مي‌كنم. سرانجام صبح ۲۶ آبان، تيپ ۲ لشكر ۹۲ زرهي، تيپ ۳ لشكر ۹۲ زرهي از شمال، دو گروهان سپاه و جنگ‌هاي نامنظم و يک يگان پياده از لشكر ۷۷ روي جاده سوسنگرد از ابوحميظه به سوسنگرد حمله مي‌كنند.
لشكر‌هاي زرهي عراق كه محاصره سوسنگرد را تنگ کرده بودند، وقتي با اين هجمه نيروهاي مصمم و بسيجي مواجه شدند، از شرق و جنوب سوسنگرد فرار کردند و ساعت ۱۱ يگان‌هاي مقدم رزمندگان اسلام وارد سوسنگرد شدند.
با آزادسازی سوسنگرد، پايه اميد براي پيروزي‌هاي بعدي در عمليات شكست حصرآبادن، فتح المبين، طريق القدس وبيت المقدس ريخته شد.
حماسه‌ها و رشادت‌هاي بی‌نظير رزمندگان سلحشور اسلام متشکل از دريادلان بسيجي، ارتش قهرمان، سپاهيان سلحشور، جهادگران پرتلاش و غيورمردان ستاد جنگ هاي نامنظم سبب شد سوسنگرد به «شهر عاشقان شهادت» معروف شود.
گفتنی است، متن نامه امام خامنه‌ای (مدظله‌العالی) به فرمانده لشگر ۹۲ جبهه‌ی زرهی بدین شرح است:
" با سلام
شنيدم تيمسار ظهيرنژاد به شما تلفن کردند که تيپ ۲ وارد عمل نشود مگر بنا به امر و منظورشان امر آقاي رئيس جمهور است.
من اين عدول از تصميم عصر را قابل توجيه نمی‌دانم. اين به معناي تعطيلي يا به ناکامي کشاندن عمليات فردا است.
استعداد دشمن چنان است که آن ۲ گروهان پياده، ياراي کار درستي در برابر آن ندارند و اگر تيپ وارد عمل نشود در حقيقت تک انجام نگرفته است. صبح اگر براي تصميم نهايي بخواهيم منتظر آمدن تيمسار ظهيرنژاد بمانيم، وقت خواهد گذشت.
جوانان ما در سوسنگرد حداکثر تا صبح مقاومت خواهند کرد و صبح زود اگر ما قدري بار دشمن را سبک نکنيم همه نابود خواهند شد و شهر کاملا سقوط خواهد کرد.
خلاصه اين که به نظر و تشخيص ما کار بايد همان روال که عصر صحبت شده پيش برود، تيپ آماده باشد که صبح وارد عمل شود. در غير اين صورت مسووليت سقوط سوسنگرد با هر کسي است که از اين تصميم عدول کرده است.»
والسلام سيد علي خامنه ای "
/۹۳