23 جمادی‌الثانی 207؛ مرگ طاهر ذواليمينين؛ مؤسس سلسله‏ی طاهريان

● مورخان؛ سالروز درگذشت طاهر بن حسين معروف به طاهر ذواليمينين؛ از سرداران بزرگ بنی‏عباس و مؤسس سلسله‏ی طاهريان (207 هجری قمری)، رحلت آيت‏الله میرزاحبيب‏الله شریف كاشانی؛ عالم ربانی و دانشمند كامل (1340 هجری قمری) و رحلت آيت‏الله سيدهاشم نجف‏آبادی ميردامادی؛ از علماي برجسته‏ و زهاد کم‏نظير عصر (1380 هجری قمری) را در تاریخ بیست و سوم جمادی‌الثانی ذکر نموده‌اند.

● 23 جمادی‌الثانی 207 هجری قمری:
طاهر ذواليمينين از سرداران عباسي در چنين روزي از سال 207 هجري قمري درگذشت.
طاهر بن حسين معروف به طاهر ذواليمينين، از سرداران بزرگ بني‏عباس در زمان مأمون عباسي و مؤسس سلسله‏ي طاهريان، سال 159 هـ.ق به‏دنيا آمد. طاهر بن حسين فرمانده‏ي سپاه مأمون عباسي است. او نه فقط در امور نظامي، بلکه از حيث سياسي، توانايي زيادي در دستگاه مأمون داشت.
از اين‏رو، زماني که مأمون برادرش امين را از خلافت خلع کرد، طاهر بن حسين را با هرثمة بن اعين به جهت دفع امين، به طرف بغداد فرستاد. طاهر به بغداد رفت و قصر امين را محاصره کرد و توانست او را شکست دهد.
جنگ‏هاي زيادي بين لشگر آن‏ها و امين واقع شد، بسياري از خانه‏ها سوخته و خراب شد و اموال بسياري از مردم بغداد، از بين رفت و اين واقعه که در سال 196ق بوده چهارده ماه طول کشيد، مردم را خسته کرد و به‏ناچار بسياري از مردم به‏عنوان مسافرت به حج، از بغداد فرار کردند و عده‏اي هم جزو لشکريان مأمون شدند، لذا امين به ستوه آمد و متوجه شد که بيش‏تر لشکرش دست از او برداشتند و او را تنها گذاشتند.
در اين موقع، طاهر براي بزرگان و اعيان بغداد نامه نوشت و به آن‏ها وعده‏ي سيم و زر زيادي داد تا امين را به قتل برسانند. آن‏ها هم در جواب نوشتند که ما امين را از خلافت خلع کرديم و دست از ياري او برداشتيم و بعد قتل امين اتفاق افتاد.
بعد از اين واقعه، طاهر به خراسان که در آن زمان مهم‏ترين منطقه‏ي ايران بود، رفت و سال 205 هـ.ق امير خراسان شد. او که آرزو داشت حکومت مستقلي تشکيل دهد، به‏محض يافتن اين فرصت اعلام کرد که ديگر از مأمون اطاعت نمي‏کند و با اقدام جسارت‏آميزش در سال 206 هـ.ق، نام مأمون را از خطبه‏ها حذف کرد و اين آغاز تشکيل اولين حکومت ايراني (اسلامي) بعد از اسلام بود و شايد بتوان مبدأ استقلال ايران و به‏منزله‏ي قدم اول در راه کسب استقلال دانست.
شهرت او به ذواليمينين، به قولي آن بوده که وقتي از طرف مأمون نزد امام رضا (ع) رفت تا با حضرت بيعت کند، دست چپ را براي بيعت دراز کرد و دست راستش را به اين بهانه که اين دست، به بيعت خليفه است، جلو نياورد، لذا مأمون هم او را به اين لقب خواند.
ولي از وجه ديگر نقل شده که او در شمشيرزني و شجاعت مشهور بود و چون در جنگ‏ها با دو دست شمشير مي‏زد، او را به اين لقب مي‏گويند. مدت حاکميت او در خراسان بسيار کوتاه‏مدت بود، گويند که در سال 206 يا 207 هـ.ق، قبل از رسيدن به سن 50 سالگي، در خراسان درگذشت. نقلي در تاريخ آمده است که او را مسموم کردند.

● 23 جمادی‌الثانی 1340 هجری قمری:
فقيه فرزانه آيت‏الله ملاحبيب‏الله كاشاني عالم رباني و دانشمند كامل در چنين روزي از سال 1340 هجري قمري رحلت نمود.
ميرزاحبيب‏الله شريف كاشاني در سال 1262ق در كاشان به‏دنيا آمد. در كودكي پدر را از دست داد و زير نظر آيت‏الله سيدحسين كاشاني به تحصيل علوم حوزوي همت گماشت. در پرتو اين تلاش پيگير، در شانزده سالگي گواهي نقل روايت و در هجده سالگي گواهي اجتهاد دريافت نمود.
ميرزاحبيب‏الله در سال‏هاي بعد به تهران رفت و در محضر درس شيخ‏محمد اصفهاني، ملاهادي مدرس تهراني، ملاعبدالهادي تهراني و حاج ميرزاابوالقاسم تهراني كلانتر استفاده‏ي وافر برد. در 1281ق جهت حضور در درس شيخ‏مرتضي انصاري راهي عراق شد، اما ورود او به كربلا با رحلت آن استاد يگانه هم‏زمان گرديد.
پس از چند سال توقف در عتبات، به زادگاه خود كاشان بازگشت و به تأليف، تدوين و تكميل تحقيقات خود پرداخت. ميرزاي كاشاني هم‏زمان در مسند عظيم مرجعيت، به انجام وظايف شرعي خويش اشتغال داشت و به ارشاد و هدايت مردم مشغول بود.
از ويژگي‏هاي برجسته‏ي ميرزاي كاشاني، تنوع تأليفات و فزوني آن‏هاست. آثار وي را تا سي‏صد جلد كتاب و رساله نوشته‏اند اما تنها حدود دويست جلد آن‏ها شناخته شده است. منتقد المنافع في شرح المختصر النافع به‏عنوان دائرةالمعارف فقه شيعه، منظومة في الفقه و ده‏ها اثر ديگر از اوست. سرانجام اين عالم كبير و محقق دقيق در سن 78 سالگي در كاشان دار فاني را وداع گفت و در آن شهر به خاك سپرده شد.

● 23 جمادی‌الثانی 1380 هجری قمری:
آيت‏الله سيدهاشم نجف‏آبادي ميردامادي در چنين روزي از سال 1380 هجري قمري وفات يافت.
آيت‏الله سيدهاشم ميردامادي يکي از از علماي برجسته‏ي نجف‏آباد اصفهان و زهاد کم‏نظير عصر خودش بود. آيت‏الله ميردامادي از شاگردان آخوند خراساني، ميرزاي مجاهد، مرحوم نائيني و سيداحمد کربلائي بود که خود فقيهي جامع بود.
آيت‏الله سيدهاشم ميردامادي متولد 1303 هـ.ق در نجف اشرف بود که سال 1210 هـ.ش به مشهد رفت و در سال 1314 به‏علت سخنراني تند عليه رضاخان به سمنان تبعيد شد. وي در سال 1339ش دوباره به مشهد بازگشت و به تفسير قرآن در مسجد گوهرشاد پرداخت. او در سن 77 سالگي و به‏علت بيماري فوت کرد و در جوار امام رضا (ع) به خاک سپرده شد.
نسبت آيت‏الله ميردامادي با سي واسطه به ابوالحسن محمد ديباج، فرزند امام صادق (ع) مي‏رسد. آيت‏الله سيدهاشم نجف‏آبادي ميردامادي تأليفات متعددي هم دارد که از آن جمله است: "رساله‏اي در رجعت"، "ترجمه‏ي کتاب سيف‏الامه" مرحوم نراقي (که بخشي از آن ناتمام ماند و توسط فرزندش سيدحسن ترجمه گرديده است)، "شرح حال علماء بزرگ همراه داستان‏ها"، "خلاصه البيان في تفسير القرآن" (تفسير فارسي قرآن که دو جلد آن به طبع رسيده است)، "برخي از تقريرات درس مرحوم نائيني" و "جزواتي در علم اخلاق".