"طرار" دفن می‌شود

به گزارش خبرنگار ایمنا، "طرار" روستایی در پنج کیلومتری شهرستان داران در غرب اصفهان است، روستایی با طبیعتی زیبا که دیگر بکر نیست و چنبره انسان‌های زیاده خواه زخم‌های عمیقی را بر پیکره طبیعت این روستا وارد ساخته است. ضلع شرقی روستای "طرار" سال هاست که به دنبال برداشت ماسه‌هایی که ذره ذره قلب زمین را خالی می‌کند، تهدید می‌شود و هر بار که کامیون‌ها برای بار زدن ماسه به این معدن رجوع می‌کنند رعشه ای به تن اهالی و کشاورزان این روستا می‌افتد و این در حالی است که با پیگیری‌های مختلف مردمان طرار هنوز راه به جایی نبرده‌اند و بهره برداران این معدن همچنان بر طبیعت این روستا تازیانه می‌زنند.

بازداشت اهالی روستا به دلیل اعتراض به فعالیت معدن

جریان این معدن را از اعضای شورا و دهیار روستا سوال کردیم، ابوالقاسم نوروزی، یکی از اعضای شورای روستا درباره معدن شن و ماسه که حدود هشت سال است در این منطقه قد علم کرده، می‌گوید "در ابتدای شروع به کار معدن، همراه با مردم روستا با نارضایتی تمام به سراغ مسئولان معدن رفتیم که چه می‌کنید، اینجا محل دیم‌کاری و چراگاه دام‌های ماست، ما بی خبر از همه جا بودیم و با متصدیان معدن صحبت کردیم، زمانی که ماجرا را فهمیدیم بحث بالا گرفت، نیروی انتظامی آمد تا قضیه را سامان دهد، صاحب معدن با داشتن مجوز بهره برداری که به مأموران نشان داد تبرعه شد و ما را بازداشت کردند؛ در پی بازداشت دیگر خاموش شدیم و چیزی نگفتیم، دیم کاری را تعطیل و با هزینه خودمان برای دام‌هایمان علوفه تهیه کردیم؛

اطلاعی از میزان برداشت مجاز و عرصه تعیین شده برای معدن نداریم

همچنین میلاد خدابخشی، دهیار روستا به نامه‌ای که اهالی به بخشداری شهرستان داران مبنی بر آلایندگی‌های زیست محیطی که با افزایش وزش باد در شش ماهه دوم سال از این معدن تولید می‌شود، عدم اطلاع از میزان برداشت و تمدیدهای طولانی و پی در پی مجوز بهره برداری معدن اشاره می‌کند" معدن شن و ماسه فعال در این روستا تخریب‌های گسترده‌ای دارد، مساحت زیادی را در بر گرفته و روز به روز در حال پیشروی است و به بهانه مجوزی که معلوم نیست چگونه و به چه میزان تمدید می‌شود هر روز به اقدامات ضد زیست محیطی خود دامن زده و مدافعان زیادی نیز دارد."

عباس نظام اسلام، بخشدار داران در رابطه با روند صدور مجوز بهره برداری و استخراج معدن شن و ماسه در جوار روستای طرار می‌گوید "طبق قانون، نظارت بر این معادن زیر نظر دفتر فنی فرمانداری است و مجوز بهره برداری شأن را از اداره صنعت و تجارت و معدن استان می‌گیرند، هر دو این ارگان‌ها نظارت بر این موضوع را دارند اما تا آن جایی که من اطلاع دارم مجوز نهایی را دفتر فنی استانداری استان صادر می‌کند و وظیفه بخشداری این است که نامه و طرح شکایت مردم روستا را به مراجع ذی ربط مکاتبه کند چون ما جز ارگان‌های مربوطه محسوب نمی‌شویم و فرمانداری ناظر عالی بر این موضوع است، فرمانداری با هماهنگی اداره صنعت، معدن و تجارت استان کارشناس را به محل می‌فرستد اگر واحد مذکور تخلفی مرتکب شده باشد، دستگاه‌های ذی ربط وارد عمل می‌شوند."

از تقی معین الدینی، فرماندار داران نیز ماجرا را پیگیری شدیم، او در خصوص روند نظارتی بر فعالیت معدن شن و ماسه روستای طرار اظهار می‌کند "من از این ماجرا بی خبرم! "

قرار بر این شد که اول هفته موضوع را از طریق دفتر فرمانداری پیگیر شویم؛ اول هفته با فرماندار تماس گرفتیم که وی از دیدارش با مردم، شورا و دهیار در خصوص فعالیت این معدن سخن گفت" فرمانداری به عنوان مسئول شهرستان در هر حوزه‌ای مسائل مربوطه را به مراجع ذی ربط منعکس می‌کند، فرمانداری متولی امور شهرستان است و در هر حوزه اگر کم کاری وجود داشته و پیگیری برای بهبود عملکرد نیاز باشد وارد عمل می‌شود، در خصوص داشتن مجوزهای لازم برای بهره برداری معدن شن و ماسه قطعاً مراجع ذی ربط نکته فنی منفی برای شروع به کار معدن ندیده‌اند که مجوز داده شده است، زمانی که معدن دار مجوزهای لازم را از ارگان‌های ذی ربط گرفته نه تنها فرمانداری بلکه هیچکس دیگری هم نمی‌تواند از فعالیت معدن جلوگیری کند."

بیکاری اهالی و به کار گیری غیر بومی‌ها

اما اهالی این روستا بکارگیری کارگران غیربومی در معدن شن و ماسه را نیز از دیگر گلایه‌هایشان در خصوص فعالیت معدن شن و ماسه عنوان می‌کنند. علی یکی از ساکنان این روستاست که کشاورز بوده و به دلیل توسعه این معدن زمین کشاورزی اش را از دست داده، در این باره اظهار می‌کند" هشت سال است که این معدن شن وماسه شروع به کار کرده و زمین‌هایی را که ما در آن کشت دیم می‌کردیم و دام‌هایمان را به چرا می‌بردم دیگر در دسترسمان نیست، اشتغال زایی ما نه تنها دیده نشد بلکه برای جبران مافات هیچیک از اهالی روستا در معدن به کار گرفته نشدند و تمام کارگران معدن از مناطق دیگر استان هستند. در ضمن امسال سه هکتار به وسعت معدن اضافه شده و هیچ مدرکی مبنی بر توسعه آن به اهالی ارائه نشده است."

حسین کرکوندی، رئیس اداره منابع طبیعی شهرستان داران الحاق سه هکتار دیگر به محدوده معدن شن و ماسه را تأیید کرد "همه موارد لازم برای ادامه فعالیت معدن در نظر گرفته شده است که مانع عملکرد آن نشده‌ایم."

او دامداران و کشاورزان این منطقه را مالک زمین‌ها نمی‌داند" پروانه چرای دام نوعی بهره برداری است و دامدار مالک محسوب نمی‌شود، در این زمینه حقوق دولتی نیز مد نظر قرار می‌گیرد و معدن دار اگر زمینی را که برای احداث معدن در نظر گرفته و آن زمین پروانه چرای دام و یا کشت دیم دارد، باید هزینه‌ای برای ابطال پروانه‌های بهره برداری به دولت بپردازد و بعد شروع به کار کند."

کرکوندی پاسخ شکایات اهالی روستای طرار در خصوص پرداخت خسارت به آنها را اینگونه می‌دهد"مبلغ خسارت توسط معدن دار به حساب دولت واریز و در حساب دولت مسدود می‌شود تا هر زمانی که مثلاً دامدار خسارت دیده شکایت و پیگیری کرد برای جبران، پول به حساب دامداران و یا کشاورزان از طریق حساب مشترکی که دهیار و شورای روستا باز می‌کنند، ریخته می‌شود، البته همه مردم روستا شامل این مورد نمی‌شوند و یک سری روند قانونی دارد که باید طی شود، اینگونه است که تعداد اراضی که پروانه چرای دام دارند و افرادی که پروانه دامداری دارند، بررسی می‌شود و بقیه کارها نیز بر اساس روند قانونی پیش می‌رود تا اگر لازم بود هزینه خسارت تعیین و سپس واریز شود؛ حقوق افراد ذی حقوق محفوظ است و هزینه خسارتی که بلوکه شده زیاد نیست."

میله گذاری یکی از قانون‌هایی است که معدن داران دو ماه بعد از انجام آن مکلف به تهیه طرح اکتشاف در قالب دستورالعمل ارائه شده از سوی وزارت معادن هستند، عملیات میله گذاری باید به منظور تعیین محدوده انجام گیرد و یکی از توجیهاتی که برای انجام این کار وجود دارد جلوگیری از خارج شدن محدوده استخراج توسط معدن دار و اطلاع مردم منطقه از محدوده معدن است.

کرکوندی بر این باور است که میله گذاری در اولویت نیست و خیلی ضرورت ندارد" اگر معدن دار تخلف کند ما از طریق جی پی اس متوجه می‌شویم و مسائل فنی را پیگیری می‌کنیم، ما موضوعات بیان شده در شکایت اهالی روستا را حتماً بررسی می‌کنیم و اگر تخلفی صورت گرفته شده باشد، جلوی آن را می‌گیریم."

درباره پرداخت خسارت به کشاورزان اطلاعی نداریم

موضوع دریافت خسارت کشاورزان را با دهیار روستای طرار در میان گذاشتم " در این باره چیزی نمی دانم و اطلاع رسانی به ما انجام نشده است، این در حالی است که بارها در این خصوص پیگیری کرده و راه به جایی نبرده‌ایم."

خدابخشی آلاینده بودن این معدن در دامان طبیعت را نیز معضلی غیرقابل انکار می‌داند" در کنار معضلات آلایندگی که فعالیت این معدن دارد و به دنبال وزش اندک بادی ایجاد می‌شود، همچنین آلایندگی ناشی از تردد خودروهای سنگین را نیز باید به سایر موارد آلاینده افزود.

وی گفت: میزان بهره برداری از معدن شن و ماسه‌ی جوار روستا حدود ۱۵ متر است و این میزان بهره برداری با توجه به شرایط جغرافیایی منطقه که در دامنه کوه قرار دارد و فرونشست زمین نیز این منطقه را تهدید می‌کند بسیار نگران کننده است و هر آن بروز کوچک‌ترین حادثه طبیعی و مصنوعی می‌تواند سلامت اهالی روستای طرار را به خطر بیندازد."

گزارش از فهیمه نظری، خبرنگار اجتماعی خبرگزاری ایمنا