"آغاز سلطنت پتر كبير پادشاه شهير روسيه"، "درگذشت راينهارت دوزي خاورشناس بزرگ هلندي"، "زادروز فرد زينهمان فيلمساز صاحبسبک اتريشي"، "شکست آلمان نازي از متفقين در آخرين روزهاي جنگ جهاني دوم"، "درگذشت لودويك ويتگنشتاين فيلسوف معروف اتريشي" و... از جملهي مهمترين رخدادهاي امروز (بیست و نهم آوريل) در تقویم تاریخ میلادي است.
● بیست و نهم آوريل سال 1682 میلادی:
سلطنت پتر كبير پادشاه شهير روسيه در چنين روزي از سال 1682 ميلادي آغاز شد.
پتر كبير امپراتور نامدار روسيه، در دوازدهم مارس 1672م در مسكو به دنيا آمد. پتر كبير برادر فئودور، سومين تزار خاندان رومانوف بود. وي در 29 آوريل 1682م در ده سالگي به سلطنت روسيه دست يافت و پس از رسيدن به مقام سلطنت، توسط خواهرش كه نيابت سلطنت را به عهده داشت از سلطنت خلع و به دهكدهاي نزديك مسكو تبعيد شد.
پتر كبير پس از مدتي سپاهي عظيم فراهم آورد و به جنگ خواهر خويش رفت. پتر در اين نبرد پيروز شد. پتر كبير از آن پس با قاطعيت به سر و سامان دادن به امور داخلي كشورش پرداخت و در امور فرهنگي، اقتصادي و اجتماعي روسيه، تحولات مهمي بهوجود آورد.
پتر همچنين سرزمينهاي بسياري را اشغال كرد و قلمرو حكومت خود را گسترش داد. وي مصمم بود تا رعاياي نيمهوحشي روس را به تمدن برساند. از اينرو بسياري از مهندسان، معماران، دريانوردان و پزشكان غربي را استخدام كرد و به روسيه فرستاد. او در مسير تغيير اوضاع اجتماعي و اخلاق قديمي ملت روس، قدمهاي سريعي برداشت بهطوريكه در اواخر سلطنت او، روسيه در شمار ممالك بزرگ اروپا درآمد.
پتر آرزو داشت تا روسيه از سمت جنوب به درياهاي گرم متصل شود و اين هدف را دنبال ميكرد. براي اين منظور او و پادشاهان بعدي تلاش فراواني از خود نشان دادند و ظلم و ستم زيادي به مردم روا داشتند ولي طي صدها سال بعد نيز به مقصود خود نرسيدند. هرچند در اين ميان، با تحميل جنگهاي گوناگون با همسايگان خود از قبيل ايران و عثماني، سرزمينهاي وسيعي را طي قراردادهاي اجباري به تصرف خود درآوردند. پتر كبير سرانجام پس از چهل و سه سال تزاري و سي و شش سال حكومت در بيست و هشتم ژانويهي 1725م در پنجاه و سه سالگي جان سپرد.
● بیست و نهم آوريل سال 1883 میلادی:
راينهارت دوزي خاورشناس بزرگ هلندي در چنين روزي از سال 1883 ميلادي چشم از جهان فروبست.
راينهارت دوزي كتابشناس، تاريخدان و خاورشناس معروف هلندي در 21 فوريهي 1820م در اين كشور به دنيا آمد. وي تحصيلات خود را در علوم تاريخ و زبانشناسي ادامه داد و در 24 سالگي به اخذ درجهي دكتراي ادبيات نائل آمد.
دوزي گرچه با زبانهاي فرانسه، آلماني، يوناني، انگليسي و لاتين آشنايى داشت اما توجه بيشترش به زبان عربي بود. وي در ابتدا در كتابخانهي دانشگاه شهر به مطالعه و فهرستبرداري از كتب خطي شرقي پرداخت و در 30 سالگي بهعنوان استاد فوقالعاده به تدريس در اين دانشگاه مشغول شد.
دوزي همچنين علاوه بر مديريت بخش نسخههاي خطي شرقي، به تصحيح و شرح و انتشار متون عربي پرداخت. با اين حال، علاقهي اصلي دوزي، به تاريخ اندلس و عملكرد مسلمانان بود. وي براي تكميل مطالعات و تنظيم و نگارش كتابهاي خود به چندين كشور اروپايى مسافرت كرد و نسخههاي خطي موجود را بررسي نمود.
دوزي از آن پس كتابهاي متعددي دربارهي تاريخ اسلام و اعراب نگاشت كه تاريخ اسلام از آغاز تا نيمهي قرن نوزدهم، تاريخ سياسي و ادبي عرب در اندلس و نقد كتاب فرازهايي از تاريخ اعراب مغربي از آن جمله است.
بهطور كلي شهرت اصلي دوزي بهخاطر تحقيقات مفصل او دربارهي تاريخ اعراب در اسپانيا و نيز فرهنگ تكميلي قاموسهاي عربي ميباشد. راينهارت دوزي سرانجام در بيست و نهم آوريل 1883م در شصت و سه سالگي درگذشت.
● بیست و نهم آوريل سال 1907 میلادی:
فرد زينهمان فيلمساز صاحبسبک اتريشي در چنين روزي از سال 1907 ميلادي چشم به جهان گشود.
وي در رشتهي حقوق دانشگاه وين به تحصيل پرداخت و پس از اتمام تحصيلات بهدليل علاقهي فراواني که به عکاسي و قاب دوربين داشت در مدرسهي عکاسي و فيلمبرداري ثبت نام کرد و در سال 1928 توانست اصول اوليهي اين رشتهي هنري را فرا بگيرد.
زينهمان با علاقهي فراوان عکاسي ميکرد و همين تجربيات، زمينهي آشنايي و استفادهي خلاقهي وي از قاب دوربين را فراهم کرد. او بعد از تجربيات اين دوران، فعاليتهاي سينمايياش را با دستيار کارگرداني و فيلمنامهنويسي ادامه داد. اين زمينهها در مدت زماني کوتاه، او را با دنياي سينما آشنا کرد.
زينهمان در سال 1929 به هاليوود رفت و دستيار کارگرداني را تا سال 1933 ادامه داد. يک سال بعد، از همهي تجربيات پيشين استفاده کرد و بهصورت مشترک يک فيلم مستند را با همراهي کارگرداني آمريکايي جلوي دوربين برد.
از ديگر فعاليتهاي زينهمان، ساخت فيلمهاي کوتاه بود. از سال 1937 تا 1942 تعدادي فيلم کوتاه مهم براي شرکت مترو گلدوين ماير کارگرداني کرد و اين کار را تا سال 1948 براي اين کمپاني ادامه داد.
بعد از آن با شرکتهاي مختلف قرارداد ميبست و تجربياتش بهحدي رسيده بود که بتواند بهصورت مستقل کار کند. زينهمان از سال 1949 بهصورت کارگردان مستقل، چندين فيلم، را براي شرکتهاي مختلف توليد کرد و سرانجام توانست نخستين فيلم مهمش؛ "پيرمرد و دريا" را در سال 1956 جلو دوربين ببرد اما امکان اتمام ساخت اين فيلم به دلايلي توسط خود او وجود نداشت.
زينهمان توانست براي فيلم کوتاه «آن مادرها بايد زندگي کنند» در سال 1938 جايزهي اسکار دريافت کند و در 1952 يکي از مهمترين آثارش را با عنوان "ماجراي نيمروز" (1952) بسازد. "ماجراي نيمروز" يک فيلم 85 دقيقهاي بود که گري کوپر و گريس کلي در آن بازي ميکردند.
"ماجراي نيمروز" در مراسم اسکار سال 1953 در 7 رشته نامزد دريافت جايزه شد و درنهايت موفق شد در 4 رشتهي بهترين بازيگر نقش اول مرد (گري کوپر)، بهترين آهنگ (ديميتري تيومکين و واشينگتون)، بهترين موسيقي متن (ديميتري تيومکين) و بهترين تدوين (المو ويليامز و هري گرستاد) جايزهي اسکار دريافت کند.
فرد زينهمان از جمله کارگردانان معروف سينماي آمريکاست که توانسته بعد از 3 دهه فيلمسازي موفق، آثار بهيادماندني و مهمي از خود بر جاي بگذارد. وي از کارگردانان صاحبسبک سينماي وسترن آمريکاست که بهخاطر نگاه متفاوت و آثار جديدي که در اين ژانر ساخته در ميان همکاران آمريکايياش شهرت زيادي دارد.
بعد از گذشت نزديک به پنج دهه، بسياري از آثار وي جزء منابع مهم درسي سينما محسوب ميشود. معروفترين دانشگاههاي سينمايي جهان بخشي از دروس مهمشان را با تأکيد بر سينماي زينهمان تدريس ميکنند. فرد زينهمان کارگردان اتريشيالاصل که 4 بار جايزهي اسکار را به خود اختصاص داد، در سال 1997 و در سن 90 سالگي درگذشت.
از ديگر فيلمهاي فرد زينهمان ميتوان به "بنجي" (1951)، "از اينجا تا ابديت" (1953)، "مردي براي تمام فصول" (1968)، "موج" (1934)، "وقتي آمريکا ميخوابد" (1939)، "گذرگاه ممنوع" (1941)، "خانم يا ببر؟" (1942)، "هفتمين صليبگ (1944)، "آقاي جيم کوچولو" (1946)، "جستجو" (1948)، "عمل خشونت" (1948)، "مردان" (1950)، "ترزا" (1951)، "اوکلاهما" (1955)، "کلاهي پر از باران" (1957)، "داستان راهبه" (1959)، "غروبيها" (1960)، "اسب کهر را بنگر" (1963)، "رز و جوليا" (1977) اشاره کرد.
● بیست و نهم آوريل سال 1945 میلادی:
آلمان نازي از متفقين در آخرين روزهاي جنگ جهاني دوم در چنين روزي از سال 1945 ميلادي شکست خورد.
نيمهي دوم جنگ جهاني دوم توأم با شكست و عقبنشيني براي ارتش آلمان بود. در سال 1944م قسمت اعظم منطقهي بالكان از وجود آلمانها پاك گرديد و سپس لهستان و اتريش نيز از اشغال نازيها خارج شد. آلمانها از طرف غرب نيز مجبور به عقبنشيني از فرانسه، بلژيك و هلند شدند تا اينكه در جريان حملهي متفقين در فوريهي 1945م، خطوط دفاعي آلمان شكافته شد.
در ماه مارس همان سال متفقين از رود راين گذشته و در بيست و چهارم آوريل نيز روسها از شرق وارد برلين پايتخت آلمان شدند. همچنين در پي پيروزي متفقين در ايتاليا، حدود يك ميليون سرباز آلماني مستقر در اين كشور، خود را تسليم متفقين كردند. اين شكست بزرگ درحاليكه برلين زير آتش نيروهاي شوروي قرار داشت، هيتلر را از پيروزي در جنگ، كاملاً نااميد كرد و درنهايت، آلمان نازي را به پذيرش شكست مجبور ساخت.
● بیست و نهم آوريل سال 1951 میلادی:
لودويك ويتگنشتاين فيلسوف معروف اتريشي در چنين روزي از سال 1951 ميلادي درگذشت.
لودويك ويتگنشتاين فيلسوف اتريشي در 26 آوريل 1889م در ويِن پايتخت اتريش به دنيا آمد. وي در ابتدا به معماري پرداخت ولي پس از چندي به فلسفه روي آورد. لودويك در جريان جنگ جهاني اول، به اسارت دشمن درآمد و در اين زمان به نگارش رسالهي منطقي - فلسفي خود پرداخت.
او پس از جنگ به تدريس مشغول شد و يادداشتهاي فلسفي او در مراكز علمي مورد توجه قرار گرفت. ويتگنشتاين معتقد بود كار فلسفه عبارت از آن است كه امكاني را براي ما فراهم كند كه قبل از رفع تناقض، ديدي روشن از وضع امور به دست آوريم. با اين حال از ديدگاه وي، فلسفه، فقط همه چيز را در برابر ما ميگذارد، نه چيزي را شرح ميدهد و نه نتيجه ميگيرد.
او استدلال ميكند كه جهان، مستقل از ارادهي من است، از سوي ديگر، اراده، اولين و مهمترين عامل خير و شر ميباشد. رسالهي منطقي - فلسفي ويتگنشتاين، تلاشي است براي روشن كردن اينكه ما درمورد چه چيزهايى ميتوانيم به روش معنادار سخن گوييم.
آراي او در اين رساله به فلسفهي پوزيتيويسم منطقي منجر شد كه درحقيقت شكل فلسفي علمگرايى است. با اين حال، بهزعم برخي، وي در آثار بعدي خود به انتقاد و بازانديشي در اين رساله پرداخت. ويتگنشتاين درنهايت، به اين نتيجه رسيده بود كه آنچه نميتوان دربارهاش سخن گفت، ميبايد دربارهاش خاموش ماند.
ويتگنشتاين همانند سقراط اصرار دارد كه لازمهي درست انديشيدن، فهم روشن لغات است. بنابراين وي از راه تحقيق در ساختمان منطقي زبان، راه را براي درك فلسفه هموار ساخت. عقايد ويتگنشتاين بر افكار تعداد زيادي از فلاسفه تأثير گذاشت. لودويك ويتگنشتاين سرانجام در 29 آوريل 1951م در سن 62 سالگي درگذشت.
● بیست و نهم آوريل سال 1958 میلادی:
كميسيون اقتصادي آفريقا توسط سازمان ملل متحد در چنين روزي از سال 1958 ميلادي تشکيل شد.
شوراي اقتصادي و اجتماعي سازمان ملل متحد زيرمجموعهي مجمع عمومي اين سازمان محسوب ميشود كه از جمله وظائف آن انجام مطالعات در زمينهي همكاريهاي اقتصادي است. اين شورا داراي پنج كميسيون اقتصادي و منطقهاي نيز ميباشد كه يكي از آنها كميسيون اقتصادي سازمان ملل براي آفريقا است كه اختصاراً "اكا" خوانده ميشود.
اين كميسيون در 29 آوريل 1958م توسط شوراي اقتصادي سازمان ملل تأسيس گرديد و هدف از آن هماهنگ كردن اقدامات مختلف جهت توسعهي اقتصادي و اجتماعي آفريقا، حفظ و تقويت روابط اقتصادي كشورهاي اين قاره و عهدهداري و سرپرستي تحقيقات، پژوهشها و مطالعات مربوط به مسائل اقتصادي و فني اين سرزمين ميباشد. مركز و مقر كميسيون "اكا" در شهر آديسآبابا پايتخت اتيوپي بوده و در سال 2002م، 53 كشور افريقايي در آن عضويت داشتهاند.
● بیست و نهم آوريل سال 1980 میلادی:
آلفرد هيچكاك كارگردان مشهور قرن بيستم در چنين روزي از سال 1980 ميلادي درگذشت.
آلفرد هيچكاك كارگردان معروف سينما در 13 اوت 1899م در خانوادهاي يهودي در شهر لندن به دنيا آمد. وي تحصيلات خود را در يك مدرسهي مذهبي گذراند و سپس در رشتهي مكانيك و برق به ادامهي تحصيل پرداخت. در اين هنگام بر اثر علاقهي فراواني كه به كارگرداني و تهيهي فيلمهاي جنايى داشت، دورهي كلاس كارگرداني را پشت سر نهاد و چند فيلم در انگلستان ساخت.
پس از چندي شهرت هيچكاك در انگلستان بهحدي رسيد كه كمپانيهاي بزرگ از او خواستند تا برايشان فيلم بسازد. وي در سال 1939 به آمريكا رفت و به ساخت فيلم مشغول شد. هيچكاك در طي اقامت چهل ساله در آمريكا، فيلمهايى ساخت كه شهرت جهاني يافتند و او را بهعنوان كارگرداني موفق، معرفي كردند.
هيچكاك را بهعنوان بزرگترين متخصص فن سينما در قرن اخير قبول دارند و حتي مخالفانش، اين عنوان را با رياضت به او تفويض ميكنند. خاصيت ذاتي سينماي وي آن است كه بيننده را مجذوب كند. فيلمهاي هيچكاك بهندرت غيرمنطقي است. درحقيقت كاري كه وي انجام ميدهد آن است كه ماجراهاي داستانش را براساس يك تصادف و تقارن بارز و استثنايى بنا ميكند كه اين تصادف، وضعيت اساسي و عمدهي داستان او را تشكيل ميدهد.
هيچكاك يگانه فيلمسازي است كه ميتواند افكار يك يا چند شخصيت اثر خويش را بدون توسل به گفتگو، به تصوير برگرداند و به تماشاگر نشان بدهد. از اينرو، ميتوان او را يك فيلمساز واقعگرا دانست. هيچ فيلمساز ديگري بهجز هيچكاك نميتواند حقيقت انساني را آنطور كه بايد، بازگو كند.
هيچكاك كارگرداني است كه آثارش بهخاطر روشني و سادگي، در سراسر جهان، بيش از كارهاي هر فيلمساز ديگري، در دسترس درك و بهرهي تماشاگر قرار دارد. او در عين حال، كارگرداني است كه در ساختن فيلم از ظريفترين و نهفتهترين روابط بين افراد انسان، نظير ندارد.
اين كارگردان معروف فيلمهاي جنايي و دلهرهآور، در آمريكا توانست محبوبيت زايدالوصفي به دست آورد و فيلمهاي برجستهاي همچون "ربهكا"، "سوءظن"، "طناب"، "طلسمشده"، "زندگي دوزخي" و "بيگانهاي در ترن" را بسازد. آلفرد هيچكاك سرانجام در 29 آوريل 1980م در سن 81 سالگي درگذشت.
● برخی دیگر از مهمترین رویدادهای بیست و نهم آوريل در تقویم تاریخ میلادی:
1842: کارل پوانکاره رياضيدان، ستارهشناس، منجم و فيلسوف فرانسوي چشم به جهان گشود.
1858: جنگهاي کريمه پايان يافت.
1883: ديويد بن گوريون باني رژيم غاصب صهيونيستي متولد شد.
1945: در ميانهي جنگ جهاني دوم شهر ونيز پس از ماهها مقاومت مردم اين شهر به اشغال متفقين درآمد.
1946: بيش از 28 تن از رهبران ژاپني بهعنوان جنايتکار جنگي معرفي شدند.
1970: بيش از پنجاه هزار آمريکايي به کشور کامبوج حمله کردند.
1975: اتيوپي تمامي منابع معدني خود را در اين کشور ملي اعلام کرد.
1986: بيش از هشتصد هزار کتاب در کتابخانهي مرکزي لسآنجلس در آتش سوخت.
خبرگزاری ایمنا: در چنین روزهایی از سال 1945 ميلادی؛ آلمان نازی از متفقين شکست خورد. در پی پيروزی متفقين در ايتاليا، حدود يك ميليون سرباز آلمانی خود را تسليم كردند. اين شكست بزرگ درحالیكه برلين زير آتش نيروهای شوروی قرار داشت، هيتلر را از پيروزی در جنگ، كاملاً نااميد كرد و درنهايت، آلمان نازی را به پذيرش شكست مجبور ساخت.
کد خبر 28500
نظر شما