24 آوريل 1271 ميلادی؛ سفر تاريخی ماركوپولو به قاره‏ی کهن

"سفر تاريخي ماركوپولو جهانگرد معروف ايتاليايي به آسيا"، "روز شهداي ارامنه به‏مناسبت قتل‏عام ارامنه‏ي آسياي صغير توسط امپراتوري عثماني"، "آغاز اعتراض مردم ايرلند عليه انگلستان"، "كشف واكسن ضد سل ب. ث. ژ توسط دانشمندان فرانسوي" و... از جمله‌ي مهم‌ترين رخدادهاي امروز (بیست و چهارم آوريل) در تقویم تاریخ میلادي است.

● بیست و چهارم آوريل سال 1271 میلادی:
سفر تاريخي ماركوپولو جهانگرد معروف ايتاليايي به آسيا در 24 آوريل 1271 ميلادي رخ داد.
در اواسط قرن سيزدهم ميلادي، دو برادر ونيزي كه از خانواده‏ي ايتاليايى پولو بودند و در اروپا به بازرگاني اشتغال داشتند، در يكي از سفرهاي تجاري خود در جنوب روسيه، به‏سبب وقوع جنگي در منطقه، راه بازگشت خود را مسدود يافتند و ناگزير راه سرزمين‏هاي مجهول آسياي ميانه و شرقي را پيش گرفتند.
در آن زمان؛ چين، مغولستان، تركستان شرقي و ايران در تصرف جانشينان چنگيزخان مغول بود. پس از بازگشت برادران پولو به اروپا، ماركو پولو در 24 آوريل 1271م به‏اتفاق پدرش راهي چين شد و مدتي در اين سرزمين و جزاير جنوب شرقي آسيا به سياحت پرداخت.
او پس از سفر بيست و چند ساله و مراجعت به وطن در سال 1295م، سفرنامه‏اي به‏نام عجايب در زمينه‏ي ويژگي‏هاي جغرافيايى چين، تركستان، مغولستان و بخشي از آسياي جنوب شرقي به رشته‏ي تحرير درآورد. وي در اين كتاب از رايج بودن پول كاغذي در چين، وجود فاضلاب، پل‏هاي بلند، آتش‏نشاني و پست و... سخن گفته است. اين نكات براي اروپائيان نيمه‏وحشي و نادان قرن سيزدهم ميلادي باوركردني نبود. از اين رو ونيزيان، مردان خانواده‏ي پولو را مورد تمسخر قرار مي‏دادند و آن‏ها را دروغ‏گو و گزافه‏گو مي‏خواندند.
قبل از مرگ ماركوپولو، يارانش از او خواستند تا مطالب دروغ سفرنامه‏اش را معلوم كند. ولي او جواب داد كه همه‏ي مطالب درست بوده است و سرزمين چين عجايبي بيش از اين دارد. با اين‏همه، سفرنامه‏ي ماركوپولو تا مدت‏ها كتابي پردروغ شمرده مي‏شد تا اين‏كه گسترش جهانگردي، صحت گفته‏هاي وي را ثابت كرد.
توصيفات ماركوپولو از سفرهايش به ساير كاشفان و بازرگانان اروپايي الهام بخشيد تا دانش جغرافيايي خود را گسترش داده و در دنيايي فراتر از گذشته گام نهند. كريستف كلمب با الهام از نوشته‌هاي ماركو انديشيد كه امكان دارد با سفر دريايي به سوي غرب، به مشرق‏زمين برسد. هنگامي‏كه او در سال 1492 به آمريكاي شمالي گام نهاد نامه‌هايي از پادشاه اسپانيا به‏همراه داشت كه براي فرمانرواي چين نوشته شده بود. او يك نسخه از كتاب ماركوپولو نيز به‏همراه داشت كه حاشيه‌هاي زيادي بر آن نوشته شده بود.

● بیست و چهارم آوريل سال 1915 میلادی:
به‏مناسبت قتل‏عام ارامنه‏ي آسياي صغير توسط امپراتوري عثماني، 24 آوريل 1915 ميلادي به‏عنوان روز شهداي ارامنه گرامي داشته مي‏شود.
مسئله‏ي ارامنه از ديرباز يكي از موارد اختلاف ميان امپراتوري عثماني و دولت‏هاي اروپايى به‏شمار مي‏رفت. بعد از پايان جنگ روسيه و عثماني در اواخر قرن نوزدهم، طرفين تعهداتي را امضا نمودند كه براساس آن تأمين امنيت و انجام اصلاحات در ايالات ارمني‏نشين، توسط عثماني صورت گيرد. اما پس از چندي ارامنه با تشكل انجمن هون‏چاك، فعاليت فرهنگي و سپس با تأسيس انجمن داش‏ناك، آموزش و مبارزه‏ي نظامي را آغاز كردند. همين زمان بود كه جمع كثيري از ارامنه در سال 1896م به دست دولت عثماني قتل‏عام شدند. در ميانه‏ي جنگ جهاني اول، بار ديگر اين مسئله تكرار شد. ماجرا اين‏گونه بود كه در آوريل 1915م ارامنه به حمايت از تجاوزات روس‏ها متهم شدند. از اين‏رو جنگ داخلي از سر گرفته شد. در 20 آوريل اين سال، ارامنه، شهر وان را به تصرف خود درآوردند و حدود يك ماه آن را در اختيار و كنترل خود داشتند. در جريان اين درگيري‏ها چندين هزار تن از ارامنه كشته شدند. از اين‏رو، روز 24 آوريل 1915م به‏نام روز شهداي ارامنه ناميده شد كه در اين روز ياد کشته‏شدگان ارمني را گرامي مي‏دارند.
• نسل‌کشي ارامنه که گاهي با عناوين ديگري چون هولوکاست ارامنه، کشتار ارامنه و نيز توسط خود ارمني‌ها با عنوان جنايت بزرگ شناخته مي‌شود، به نابودي عمدي و از پيش برنامه‌ريزي‏شده‏ي (نسل‌کشي) جمعيت ارمني‌ ساکن سرزمين‌هاي تحت کنترل امپراتوري عثماني در خلال و درست پس از جنگ جهاني اول (1915 تا 1917 ميلادي) توسط دولت‏مردان عثماني و رهبران قيام ترکان جوان اطلاق مي‌شود. عمليات در قالب کشتارهاي دسته‌جمعي و نيز تبعيدهاي اجباري در شرايطي که موجبات مرگ تبعيدشدگان را فراهم آورد، انجام مي‌پذيرفت.
امروزه تعداد کل قربانيان نسل‌کشي ارامنه به‏طور عام بين يک تا يک و نيم ميليون نفر برآورد شده ‌است. در طي اين دوران ديگر گروه‌هاي قومي منطقه، از جمله آشوريان و يونانيان، نيز به طريقي مشابه مورد حمله‏ي ترکان عثماني قرار گرفتند به‏گونه‌اي‏که برخي از محققان اين رويدادها را نيز بخشي از همان سياست نابودسازي قومي دولت‌مردان ترک‌ دانسته‌اند.
امروزه اين رويداد به‏طور گسترده به‏عنوان يکي از اولين نسل‌کشي‌هاي قرن بيستم شناخته مي‌شود. علاوه بر دستگيري و اعدام ارامنه، جمعيت بسيار زيادي از مردان، زنان و کودکان ارمني از خانه و کاشانه‏ي خود تبعيد، بدون هيچ دسترسي به آب و غذا به قصد مرگ وادار به راهپيمايي در مسيرهاي طولاني و بياباني شدند.
پژوهش‌هاي بسيار زيادي درباره‏ي نسل‌کشي ارامنه انجام شده و مي‌شود که قريب به اکثريت آن‏ها وقوع چنين نسل‏کشي‏اي را واقعي و انکارناپذير مي‌دانند. امروزه کشور ارمنستان خواهان به رسميت شناختن اين نسل‏کشي است اما ترکيه علي‏رغم عدم انکار وقوع چنين واقعه‌اي از پذيرفتن اين واقعه با عنوان «نسل‏کشي» خود داري کرده و وجود سياست سيستماتيک براي نابودي ارامنه را قبول ندارد. ترکيه معتقد است که در آن سال‏ها علاوه بر ارمني‌ها، ترک‏هاي بي‏دفاع نيز قرباني آشفتگي‌ها شده‌اند.
طرف‏داران وقوع نسل‏کشي يک‏جانبه‏ي ارامنه معتقدند که پان‏ترکيسم به دو دليل به قتل‏عام مبادرت کرد:
نخست؛ دليل جغرافيايي چرا که ارمنيان همچون ديواري آهنين ميان ترک‏هاي عثماني و ترک‏زبانان قفقاز که هيچ‏گونه پيوست نژادي با آنان ندارند و ترکان آن سوي درياي خزر بودند، قرار گرفته بودند.
دوم اين‏که مسيحي بودند و با وجود فشار و تعقيب و تجاوز حاضر نمي‌شدند که دين خود را عوض کرده به اسلام بگروند، از اين‏رو از ميان برداشتن اين سد و نابودي ملت ارمني امري ضروري مي‌نمود.
جنگ جهاني اول چنين فرصت مناسبي را به ترکان جوان داد، سرانجام در سال 1915 طي يک برنامه‏ي از پيش ريخته شده، نژادکشي ارمنيان را به مرحله‏ي اجرا درآوردند. نابودي ملت ارمني توسط دولت وقت ترکيه (ترکان جوان) به‏شکلي دقيق و محرمانه طرح‏ريزي و اجرا شد.
در رأس اين طرح محمد طلعت پاشا وزير کشور، اسماعيل انور (انور پاشا) وزير جنگ و احمد جمال پاشا وزير درياداري ترکيه قرار داشتند که از اعضاي حزب اتحاد و ترقي بودند؛ اينان براي پيشبرد هدف‌هاي خود به دولت آلمان وابسته شده بودند. دولت ترکيه براي اجراي اين طرح کميته‌اي سه نفره تشکيل داد که اعضاي آن بهاالدين شاکر، شکري و دکتر ناظم بودند.
اين طرح در سال‌هاي 1923 - 1915 در ارمنستان غربي که تحت اشغال امپراتوري عثماني بود، به اجرا درآمد و طي آن بيش از يک و نيم ميليون از مردم بي‌دفاع ارمني از زن و مرد و پير و جوان قرباني شدند و حدود يک ميليون نفر ديگر در سراسر جهان پراکنده شدند.
بنا بر اين طرح نخست کليه‏ي مردان ارمني از 15 سال تا 50 سال را که توان داشتند، به بهانه‏ي بردن به جبهه‌هاي نبرد به ارتش فرا خوانده شدند. در آنجا آن‏ها را خلع سلاح کرده و به گردان‏هاي بيگاري در پشت جبهه منتقل کردند.
در 24 آوريل 1915 توسط دولت عثماني، حدود 300 نفر از متفکران، نويسندگان، رهبران و سياست‌مداران ارمني از جمله دانيل واروژان، سيامانتو، روبن سواک و... در استانبول دستگير و پس از انتقال به کشتارگاه‌ها به‏طرز فجيعي به قتل رسيدند. همچنين در همان روز حدود 5000 نفر از ارامنه‏ي بي‏دفاع را در استانبول به کشتارگاه فرستادند که اين سرآغاز قتل‏عام دسته‏جمعي مردم بي‏دفاع ارمني بود به‏ويژه مرداني که به‌عنوان سرباز در پشت جبهه به بيگاري کشيده شده بودند.
در 27 ماه مه 1915 قانون تبعيد ارمنيان به موصل و سوريه منتشر شد. مأموران دولت، ساکنان شهرها و روستاهاي ارمني‏نشين را مجبور به نقل مکان کرده و به دروغ به آن‏ها گفته مي‌شد که چون در منطقه‏ي جنگي قرار دارند مي‌بايست براي حفظ جانشان به اماکن امن‌تري منتقل شوند.
به آن‏ها حتي فرصت نمي‌دادند که غذا و لوازم ضروري را با خود بردارند. آنان گروه‌هاي ارمني را که بيشترشان زنان، کودکان و سالخوردگان بودند، به طرف صحراي مرکزي سوريه در منطقه‏ي درالزور در نزديکي شهر حلب راندند که تعداد زيادي از کودکان، پيرزنان و پيرمردان در مسير راه در اثر گرما، گرسنگي و تشنگي طاقت نياورده و مردند.
همان‏طور که پيش‏تر اشاره شد؛ ترکيه وجود چنين کشتاري را منکر نمي‌شود اما وجود سياست سيستماتيک براي نابودي ارامنه را قبول ندارد. ترکيه معتقد است که در آن سال‏ها علاوه بر ارمني‌ها ترک‏هاي بي‏دفاع نيز قرباني آشفتگي‌ها شده‌اند. ترکيه به‏جاي نسل‏کشي از تراژدي بزرگ براي ناميدن آن استفاده مي‌کند برخي نهادهاي واقع در ترکيه از جمله شاخه‏ي استانبول جمعيت دفاع از حقوق بشر اين واقعه را نسل‏کشي مي‌دانند. تاکنون بيست کشور اين واقعه را به‏عنوان نسل‏کشي به رسميت شناخته‏اند.

● بیست و چهارم آوريل سال 1916 میلادی:
اعتراض مردم ايرلند عليه انگلستان در 24 آوريل 1916 ميلادي آغاز گرديد.
در 24 آوريل 1916م اعتراض گسترده‏ي مردم ايرلند براي كسب آزادي از دولت انگلستان پس از جاي‏گزيني ارتش جمهوري‏خواه شين‏فين، به‏جاي نهضت خودمختاري آغاز شد كه جنگ‏هاي شديد فرقه‏اي ميان پروتستان‏ها و كاتوليك‏ها را در پي داشت. شين‏فين با طرح پيشنهادي دولت انگليس مبني بر تشكيل دو پارلمان در ايرلند جنوبي و شمالي مخالفت مي‏كرد، اما سرانجام درنتيجه‏ي مذاكرات نخست‏وزير وقت انگلستان و رهبران اين جنبش، كشور آزاد ايرلند كه امروزه ايرلند جنوبي خوانده مي‏شود، در ششم دسامبر 1921م اعلام موجوديت كرد و ايرلند شمالي به مبارزه‏ي خود براي استقلال از انگليس ادامه داد.

● بیست و چهارم آوريل سال 1921 میلادی:
كشف واكسن ضد سل ب. ث. ژ توسط دانشمندان فرانسوي در 24 آوريل 1921 ميلادي صورت گرفت.
تاکنون حتماً نام باسيل کالمت – گرن (Bacillus Calmette – Guerin) موسوم به BCG را شنيده‌ايد و مي‌دانيد تعداد بسيار زيادي از مردم در نقاط مختلف دنيا به لطف واکسن ب.ث.ژ از بيماري سل درامان مانده‌اند. دو مخترع اين واکسن کالمت (پزشک) و گرن (دامپزشک) بوده‌اند.
گرن، دامپزشک ـ باکتريولوژيست و ايمونولوژيست فرانسوي (متولد 22 دسامبر 1872 و متوفي به تاريخ 9 ژوئن 1961) در خانواده‌اي متوسط به دنيا آمد و پدرش را در سال 1882 (يعني در ده سالگي) بر اثر ابتلا به بيماري سل از دست داد. وي در دانشکده‏ي دامپزشکي آلفورت از 1892 تا 1896 در رشته‏ي دامپزشکي به تحصيل پرداخت و هم‏زمان با تحصيل، دستيار دامپزشک و پاتولوژيست معروف آن دانشکده (ادموند نوکارد) هم بود.
در سال 1897 به انستيتو پاستور ليل فرانسه پيوست و در آنجا با رئيس انستيتو که پزشک، باکتريولوژيست و ايمونولوژيست فرانسوي به‏نام آلبرت کالمت بود هم‏کار شد. گرن در ابتدا فعاليت خود را بر تهيه‏ي پادزهر در برابر گزش مار و واکسن ضد آبله متمرکز نمود و پس از مدتي موفق شد با استفاده از خرگوش، تکنيک توليد و نيز روش‏سنجش کيفي حدت واکسن‎ها را ارتقا دهد.
وي در سال 1900 رئيس آزمايشگاه شد و سپس از 1905 تا 1915 و نيز از 1918 تا 1928 خود را وقف تحقيق براي ساخت واکسن عليه ميکروب سل کرد و تا فوت کالمت در سال 1933 با او همکار بود.
گرن در سال 1905 باسيل سل گاوي موسوم به Mycobacterium bovis را کشف کرد که مي‎توانست حيوانات را بدون ايجاد بيماري مقاوم کند. از اين پس وي با همکاري کالمت، روش‏هايي را براي تقليل و کاهش حدت مايکوباکتريوم با پاساژهاي متعدد در محيط کشت ابداع کرد. در سال 1908 نتيجه‏ي تحقيقات و فعاليت‌ها به بار نشست و واکسن توليد شد و به افتخار نام اين دو دانشمند BCG نامگذاري شد. پس از 230 پاساژ، سرانجام در سال 1921 آن‏ها به واکسن مؤثري براي استفاده‏ي انسان دست يافتند.
در سال 1928، گرن به پاريس رفت تا رياست بخش سل انستيتو پاستور را به عهده بگيرد. وي در سال 1939 نايب رئيس کميته‏ي ملي مقابله با سل در فرانسه و سال 1948 نيز رئيس اولين کنگره‏ي بين‏المللي BCG شد. البته گرن مسئوليت‎هاي متعدد ديگري نظير رياست آکادمي دامپزشکي فرانسه، آکادمي پزشکي و غيره را هم در کارنامه‏ي خود دارد.
گرن ـ که افتخار دامپزشکان جهان است و فعاليت‎هاي ارزشمند وي منجر به نجات جان بسياري از مردم شده است ـ سرانجام پس از عمري تحقيق و خدمت در سن 89 سالگي در پاريس از دنيا رفت.

● بیست و چهارم آوريل سال 1992 میلادی:
تشكيل دولت موقت افغانستان به رياست صبغت‎الله مجددي در 24 آوريل 1992 ميلادي انجام شد.
با فروپاشي اتحاد جماهير شوروي، دولت مركزي افغانستان از دريافت كمك محروم شد و ژنرال نجيب‏الله در 15 آوريل 1992م از حكومت بركنار گرديد و به دفتر سازمان ملل متحد در كابل پناه برد. جانشينان نجيب‏الله كه چهار تن از معاونانش بودند، آمادگي خود را براي مذاكره و يافتن راه حل معضل افغانستان اعلام داشتند.
در اين زمان درگيري‏هايى بين گروه‏هاي افغان صورت گرفت و كار به نبرد و بمباران كابل كشيده شد. درنهايت، با ائتلاف گروه‏هاي مسلمان ميانه‏رو، با رأي شوراي موقت رهبري افغانستان، دولتي به سرپرستي صبغت‎الله مجددي در كابل تشكيل شد. دولت موقت افغانستان در مه 1992م انحلال حزب كمونيست وطن را اعلام داشت و به‏دنبال آن، قوانين و مقررات اسلامي را به‏ويژه درباره‏ي ممنوعيت نوشيدن مشروبات الكلي و پوشش زنان به مورد اجرا گذارد.
پس از چندي، گروه‏هاي افغان خواستار برگزاري انتخابات و كناره‏گيري نظاميان از قدرت شدند. چند روز پس از اين توافق، صبغت‏الله مجددي كه به‏طور معجزه‏آسايي از يك سوءقصد جان به در برده بود، از رياست‏جمهوري استعفا داد و بدين‏سان، اميد به صلح از ميان رفت و شهر كابل و ديگر نواحي كشور، دست‏خوش آشوب و صحنه‏ي زد و خورد ميان گروه‏هاي مختلف گرديد. اين آشوب‏ها در ساليان بعد با ظهور طالبان ادامه يافت و خسارات فراواني به كشور و مردم وارد آورد.