به گزارش ایمنا، دوازدهمین دورهٔ انتخابات ریاست جمهوری ایران در روز جمعه ۲۹ اردیبهشت ۱۳۹۶ برگزار خواهد شد. به همین مناسب خبرگزاری ایمنا می کوشد با تشکیل و ارائه ای پرونده ای ویژه، به بررسی نوع و ساختار نظامهای سیاسی در عرصه جهانی و نیز در تاریخ معاصر کشورمان بپردازد تا ضمن آشنایی دقیق تر مخاطبان با چگونگی کارکرد انواع نظامهای سیاسی، میزان کارایی و اثر بخشی هر یک و نواقص و کمبودهای احتمالی آنها مشخص شود.
در هر نظام سياسي مشروع، یکی از دغدغه های مهم و جدی سیاستمداران، انتخاب روشي است که سهم حداکثري مردم را در طراحي و اجراي نظام سياسي نشان دهد. در این راستا به طور عمده، سه نظام سياسي در عرصه جهانی رایج و فراگیر است که عبارتند از: نظام رياستي، نظام پارلماني، نظام نيمه رياستي و نيمه پارلماني. نمونه کامل اين سه نظام به ترتيب، آمريکا، انگلستان و فرانسه مي باشد. در این راستا قبل از آنکه وارد نوع نظام سیاسی در ایران و ویژگیهای آن شویم، می کوشیم با توضیح هر یک از این نظامهای سیاسی، نقاط قوت و محدودیتهای آنها را مشخص کنیم تا در نهایت دید گسترده تری نسبت به عملکرد نظام سیاسی کشورمان پیدا کنیم.
3. نظام نیمه پارلمانی- نیمه ریاستی
در این نظام نیز قوه مجریه دو رکنی می باشد. و اختلافی که با نظام پارلمانی دارد در این است که رئیس کشور که لزوما فردی انتخابی است، با آرای مسقیم مردم انتخاب می شود و دارای اختیارات بیشتر و گسترده تر نسبت به رئیس جمهوری مبعوث از سوی پارلمان یا انتخابات محدود می باشد. با این وجود نخست وزیر و وزرا در برابر پارلمان مسئولیت دارند. رئیس جمهور علاوه بر ایفای نقش ریاست کشور، از طرفی در برخی از امور اجرایی دست بازتری داردو قدرت نظارت وی در مورد سایر قوا گسترده تر است. از طرفي دولت چون برآمده از پارلمان نيست در برابر برخي مصوبات قانونگذاران از خود مقاومت نشان ميدهد كه اين امر در برخي مواقع، تنشهايي سياسي بين دو قوه را افزايش ميدهد. در نظامهاي نیمه رياستي نیمه پارلمانی، برخلاف نظامهاي پارلماني، رئيس كشور صرفاً يك مقام تشريفاتي نيست و از اختيارات فراواني برخوردار است. نمونه بسیار خوب این نوع نظام سیاسی کشور فرانسه است؛ در فرانسه رئیس جمهور از طرف مردم انتخاب می شود؛ اما پارلمان در شکل گیری کابینه نقش دارد و می تواند وزرا را استیضاح نماید. نخست وزیر نیز وجود دارد که قوه مجریه را از حالت یک رکنی خارجی می کند. این نظام هم ویژگی نظام ریاستی و هم ویژگی نظام پارلمانی را دارد. پرتغال، روسیه، اوکراین، ارمنستان و گرجستان از دیگر کشورهایی هستند که دارای این نوع نظام سیاسی می باشند. 08179/122/10/
ادامه دارد...
منابع:
Semi-Presidential System - the Concept and Characteristics, http://tipings.com/en/pages/115510
پرویز علوی،نادعلی صادقیان، (1389). ریشه های فکری اصل تفکیک قوا، اهمیت و دسته بندی نظام های سیاسی بر پایه ی تفکیک قوا، فصلنامه حقوق و علوم سیاسی، شماره 2. دوره 40.
کانال اطلاع رسانی: https://telegram.me/imnanews
در هر نظام سياسي مشروع، یکی از دغدغه های مهم و جدی سیاستمداران، انتخاب روشي است که سهم حداکثري مردم را در طراحي و اجراي نظام سياسي نشان دهد. در این راستا به طور عمده، سه نظام سياسي در عرصه جهانی رایج و فراگیر است که عبارتند از: نظام رياستي، نظام پارلماني، نظام نيمه رياستي و نيمه پارلماني. نمونه کامل اين سه نظام به ترتيب، آمريکا، انگلستان و فرانسه مي باشد. در این راستا قبل از آنکه وارد نوع نظام سیاسی در ایران و ویژگیهای آن شویم، می کوشیم با توضیح هر یک از این نظامهای سیاسی، نقاط قوت و محدودیتهای آنها را مشخص کنیم تا در نهایت دید گسترده تری نسبت به عملکرد نظام سیاسی کشورمان پیدا کنیم.
3. نظام نیمه پارلمانی- نیمه ریاستی
در این نظام نیز قوه مجریه دو رکنی می باشد. و اختلافی که با نظام پارلمانی دارد در این است که رئیس کشور که لزوما فردی انتخابی است، با آرای مسقیم مردم انتخاب می شود و دارای اختیارات بیشتر و گسترده تر نسبت به رئیس جمهوری مبعوث از سوی پارلمان یا انتخابات محدود می باشد. با این وجود نخست وزیر و وزرا در برابر پارلمان مسئولیت دارند. رئیس جمهور علاوه بر ایفای نقش ریاست کشور، از طرفی در برخی از امور اجرایی دست بازتری داردو قدرت نظارت وی در مورد سایر قوا گسترده تر است. از طرفي دولت چون برآمده از پارلمان نيست در برابر برخي مصوبات قانونگذاران از خود مقاومت نشان ميدهد كه اين امر در برخي مواقع، تنشهايي سياسي بين دو قوه را افزايش ميدهد. در نظامهاي نیمه رياستي نیمه پارلمانی، برخلاف نظامهاي پارلماني، رئيس كشور صرفاً يك مقام تشريفاتي نيست و از اختيارات فراواني برخوردار است. نمونه بسیار خوب این نوع نظام سیاسی کشور فرانسه است؛ در فرانسه رئیس جمهور از طرف مردم انتخاب می شود؛ اما پارلمان در شکل گیری کابینه نقش دارد و می تواند وزرا را استیضاح نماید. نخست وزیر نیز وجود دارد که قوه مجریه را از حالت یک رکنی خارجی می کند. این نظام هم ویژگی نظام ریاستی و هم ویژگی نظام پارلمانی را دارد. پرتغال، روسیه، اوکراین، ارمنستان و گرجستان از دیگر کشورهایی هستند که دارای این نوع نظام سیاسی می باشند. 08179/122/10/
ادامه دارد...
منابع:
Semi-Presidential System - the Concept and Characteristics, http://tipings.com/en/pages/115510
پرویز علوی،نادعلی صادقیان، (1389). ریشه های فکری اصل تفکیک قوا، اهمیت و دسته بندی نظام های سیاسی بر پایه ی تفکیک قوا، فصلنامه حقوق و علوم سیاسی، شماره 2. دوره 40.
کانال اطلاع رسانی: https://telegram.me/imnanews
نظر شما