آتشگاه اصفهان، یادگاری بر فراز آتشکده قباد ساسانی

به گزارش ایمنا، اين بنا از خشت هاي بزرگ با ملات خاك رس ساخته شده و پلان آن دايره است. "ابن خرداد" در قرن سوم از اين آتشگاه نام برده است. در قرن چهارم نيز "ابن حقول" در كتاب "صوره الارض" آورده است که "ماربين در مغرب اصفهان واقع است. در اين بخش تل بزرگي مانند كوه است و بر آن قلعه اي بنا شده و در آن آتشگاهي است كه مي گويند آتش آن از آتشهاي ازلي است". "مافروخي" مورخ قرن پنج بناي آتشگاه را به مهر يزدان ملكي از ملوك طوايف ناحيه لنجان نسبت مي دهد. "مسعودي" در "مروج الذهب" مي گويد که "در اين محل بتخانه اي بوده كه گشتاسپ پس از اينكه دين زرتشت را برگزيد بر جاي بتخانه آتشگاهي بنا نمود". "حمد الله مستوفي قزويني" نیز احداث اين آتشگاه را به بهمن فرزند افراسياب نسبت مي دهد. همچنین "حمزه اصفهاني" در كتاب اصفهان خود كه هم اكنون در دست نيست و فقط مي توان اشاراتي به آنرا پيدا كرد آورده است كه "اين كوه را كه اكنون آتشگاه خوانند از جمله بيوت عبادات بوده است در عهد تهمورث، و آن را "مينودز" خوانده اند و بتان نهاده بودندي بسيار، چنان كه از جمله شهرهاي مشرق آنجا آمدندي به حج كردن تا روزگار گشتاسف، و اسفنديار به فرمان پدر آنرا از بتان خالي كرد و آتشگاه كرد و هم بر آن بماند، تا شاه اسكندر آنرا خراب كرد، و چنان آورده اند كه طهمورث آنجا نهاده است."



علاوه بر آتشگاه، در شمال و شمال شرقي كوه آثار اتاق هايي مشهود است. اين آتشگاه از بيرون به شكل دايره است و از داخل به صورت هشت ضلعي ديده مي شود. آتشكده آتشگاه در مسیر شهر نجف آباد به اصفهان قرار دارد و از معدود آتشگاههاي ساساني است كه از خشت و ملات كاه گل ساخته شده و به همين علت در حال تخريب است. اين بنا با خشتهاي قطور در قله كوه آتشگاه به ارتفاع تقريبي بيش از هزار و ششصد متر از سطح دريا قرار دارد. اتاقك بر روي كوه محل نگه داري آتش مقدس بوده است. آتشگاه اصفهان از بناهای تاریخی اصفهان و از یادگارهای ایران باستان است. این بنا نزدیک رودخانه زاینده رود است و ساخت آن را به دوران ساسانی یا پیش از آن نسبت داده‌اند. آتشگاه اصفهان یکی از سه اثر قدیمی به جا مانده از دوران باستان و از نظر بزرگی سومین اثر موجود در شهر اصفهان و یکی از 7 آتشکده بزرگ ایران در زمان قباد ساسانی است. بنای آتشگاه آتشدانی بزرگ و مدور با دریچه‌های متعدد است. این ساختمان از خشت‌های گلی خام به طول و عرض 40 سانتی متر و قطر 14 سانتی متر ساخته شده و مصالح خشت‌ها، گل و سنگ ریزه و نی‌های ساحل زاینده رود است. پایه‌های بزرگ و خشتی بنا تقریباً از میانه تپه آتشگاه آغاز می‌شوند و در بالا به ستون‌هایی محکم تبدیل می‌شدند که در گذشته اتاق‌هایی نیز روی آنها قرار داشته‌ است.



در بالای تپه بنایی گرد وجود دارد و جز آن هیچ بنایی بلندتر ساخته نشده‌است. این بنا دارای 8 گوشه‌است و در هر گوشه یک پنجره هم رو به بیرون دارد. گفته می‌شود موبدان زرتشتی، آتش مقدس را در درون این اتاق قرار می‌داده‌اند. این مجموعه دارای اتاق‌ها و ساختمان‌هایی در 4 جهت تپه بوده که تا زیر اتاقک آتشگاه ادامه می‌یافته‌اند. در بافت ساختمان‌های این بنا می‌توان سوراخ‌های زیادی را دید که به دست گنج‌یابان کنده شده‌است. در اطراف این آتشدان در سطحی پایین‌تر اتاق‌های زیادی ساخته بودند که به علت خام بودن خشت‌ها در مجاورت باد و باران به مرور زمان از بین رفته‌اند. بقایای این اتاق‌ها در شمال و شمال شرقی بر جای مانده است. این آتشدان دارای 7 پنجره بزرگ قدی و یک در ورودی است که آتش درون آن از تمامی جهات قابل دید بوده است . ارتفاع ورودی آن به اندازه چند پله از سطوح اطراف است و بطور کامل بر تمامی مجموعه و کوه وقوف دارد. در داخل آن در بالای در و تمامی پنجره‌ها طاقچه‌هایی قرار دارند. مجموعه آتشگاه اصفهان در طول تاریخ به عنوان یکی از جایگاه‌های آتش مقدس و در دوران‌های اخیر به دلیل موقعیت مذهبی و تفریحی همواره مورد توجه مردم اصفهان و اطراف بوده است. آتشگاه اصفهان در سال 1330 و با شماره 380 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
12168/135/10
کانال اطلاع رسانی: https://telegram.me/imnanews