به گزارش ایمنا، «محمداسماعیل ادیب خوانساری» فرزند یک روحانی و خوشنویس برجسته به نام "میرزا محمود بن ابی القاسم الخوانساری" و شاگرد "عندلیب گلپایگانی(تولایی)"، "سید رحیم اصفهانی"، "حبیب شاطر حاجی"، "نایب اسدالله" و شاگرد غیرمستقیم "طاهرزاده" بود. ادیب از سال ۱۳۰۳ تا سال ۱۳۰۹ گاهی در اصفهان و گاه در تهران به سر میبرد. در سال ۱۳۰۹ وارد خدمات دولتی شد و کار اداری خود را از ۱۶ مهر ۱۳۰۹ در شهرداری تهران آغاز کرد. در سال ۱۳۱۹ وقتی برای نخستین بار در ایران رادیو ملی تأسیس شد، در حالی که سی و نهمین سال زندگی را میگذراند به عنوان نخستین خواننده مرد رادیوی ملی ایران، به رادیو دعوت شد. او در آن دوران با نوازندگانی مانند ابوالحسن صبا، علی اکبر شهنازی، حسین یاحقی، حبیب سماعی، عبدالحسین شهنازی، مهدی خالدی و مرتضی محجوبی همکاری میکرد.
آثار او در صفحات گرامافون ۷۸ دور(صفحات سنگی)، آثار رادیویی، آوازها و تصنیف ها همراه با ساز و ارکستر و تعداد بیشماری ضبطهای خصوصی و خانگی بهجا مانده است. از آوازهای محلی بختیاری (اجرا شده با ارکستر انجمن موسیقی ملی) شلیل و خون دل، قابل ذکر است، ادیب خوانساری در برنامه برگ سبز و گلهای جاویدان هم چندین اجرا داشتهاست.
ادیب خوانساری برای هنرش قدر و منزلت زیادی قائل بود، خودش در این باره میگوید: «هیچگاه از کسی در ازای خواندن نوا پول نگرفتهام، زیرا این کار را دون شخصیت یک هنرمند میدانم.» از ویژگیهای منحصر به فرد این استاد آواز میتوان به دارا بودن زمینه معنوی و عرفانی در آثارش، ادای صحیح شعر و حفظ حالت درونی آن و تکنیک های منحصر به فرد در ساختار تحریرها اشاره کرد. در تاریخ ۱۹ فروردین ۱۳۸۶ کتاب ادیب خوانساری با نام «آوای جاویدان در موسیقی ایران» نوشته شیرین ادیب، فرزند اسماعیل ادیب خوانساری که در ۵ فصل شامل زندگینامه، فعالیتهای هنری، گفتهها، نوشتهها و خاطرات ادیب ارائه شده است، توسط مؤسسه فرهنگی و هنری آوای هنر و اندیشه منتشر شد.
اسماعیل ادیب خوانساری مدتی در مدرسه عالی موسیقی مرحوم خالقی به تدریس آواز مشغول شد که از جمله مرحوم احمد ابراهیمی از شاگردان وی بود. با پایهگذاری مرکز حفظ و اشاعه موسیقی توسط داریوش صفوت در سال ۱۳۴۹از او برای تدریس آواز دعوت به عمل آمد. در سال های ۱۳۵۱ تا ۱۳۵۵ به دعوت استاد هوشنگ ابتهاج(سایه) که مدیریت موسیقی رادیو ایران را به عهده داشت مدتی را به تعلیم تعدادی از هنرجویان علاقه مند به یادگیری آواز در رادیو ایران اختصاص داد. از کسانی که مستقیماً از تعلیمات ادیب بهره گرفته اند می توان به حسن کسایی، هنگامه اخوان و فخری ملکپور اشاره کرد که از محضر ادیب بهره بسیار برده و ظرایف مکتب اصفهان را از او آموخته اند.
در مجموع آثار ضبط شده از استاد ادیب خوانساری بر روی صفحات سنگی گرامافون ۷۸ دور، ۸۰ روی صفحه است و تعداد 6 آلبوم از مجموعه آثار موسیقیایی «اسماعیل ادیب خوانساری» ۲۵ سال پس از درگذشت او منتشر شده است. آثار ضبط شده ادیب خوانساری موجود در آرشیو رادیو، توسط مشیر همایون شهردار، رئیس وقت موسیقی رادیو به دلیل کدورت قدیمی با وی پاک شد و از بین رفت و به این ترتیب گنجینه مهمی از موسیقی اصیل ایرانی نابود شد. آثاری که از این استاد بزرگ باقی مانده، ضبطهای خصوصی و خانگی و ردیف آوازی وی است که در سالهای کهولت او ضبط شده و به جا ماندهاست.
ادیب خوانساری که سالهای متمادی بهخاطر ناراحتی ریوی از تنگی نفس رنج میبرد، در سال های ۱۳۵۳ و ۱۳۵۴ دو بار تحت عمل جراحی ریه قرار گرفت و هر از گاه دچار مشکلات قلبی و تنفسی می شد. سرانجام این هنرمند ششم فروردینماه سال ۱۳۶۱ در سن ۸۱ سالگی پس از اینکه مدتها دچار ضعف جسمانی و بیمار و بستری بود، درگذشت. آرامگاه وی در بهشت زهرا، قطعه ۹۱ ردیف ۱۰۳ شماره ۴ قرار دارد.
خانه محمداسماعیل ادیب خوانساری در خوانسار، خیابان سیزدهم محرم، کوچه ادیب قرار دارد. سقف این خانه از چوب است و با آیات قرآن مزین شده است.
12168/135/8
آثار او در صفحات گرامافون ۷۸ دور(صفحات سنگی)، آثار رادیویی، آوازها و تصنیف ها همراه با ساز و ارکستر و تعداد بیشماری ضبطهای خصوصی و خانگی بهجا مانده است. از آوازهای محلی بختیاری (اجرا شده با ارکستر انجمن موسیقی ملی) شلیل و خون دل، قابل ذکر است، ادیب خوانساری در برنامه برگ سبز و گلهای جاویدان هم چندین اجرا داشتهاست.
ادیب خوانساری برای هنرش قدر و منزلت زیادی قائل بود، خودش در این باره میگوید: «هیچگاه از کسی در ازای خواندن نوا پول نگرفتهام، زیرا این کار را دون شخصیت یک هنرمند میدانم.» از ویژگیهای منحصر به فرد این استاد آواز میتوان به دارا بودن زمینه معنوی و عرفانی در آثارش، ادای صحیح شعر و حفظ حالت درونی آن و تکنیک های منحصر به فرد در ساختار تحریرها اشاره کرد. در تاریخ ۱۹ فروردین ۱۳۸۶ کتاب ادیب خوانساری با نام «آوای جاویدان در موسیقی ایران» نوشته شیرین ادیب، فرزند اسماعیل ادیب خوانساری که در ۵ فصل شامل زندگینامه، فعالیتهای هنری، گفتهها، نوشتهها و خاطرات ادیب ارائه شده است، توسط مؤسسه فرهنگی و هنری آوای هنر و اندیشه منتشر شد.
اسماعیل ادیب خوانساری مدتی در مدرسه عالی موسیقی مرحوم خالقی به تدریس آواز مشغول شد که از جمله مرحوم احمد ابراهیمی از شاگردان وی بود. با پایهگذاری مرکز حفظ و اشاعه موسیقی توسط داریوش صفوت در سال ۱۳۴۹از او برای تدریس آواز دعوت به عمل آمد. در سال های ۱۳۵۱ تا ۱۳۵۵ به دعوت استاد هوشنگ ابتهاج(سایه) که مدیریت موسیقی رادیو ایران را به عهده داشت مدتی را به تعلیم تعدادی از هنرجویان علاقه مند به یادگیری آواز در رادیو ایران اختصاص داد. از کسانی که مستقیماً از تعلیمات ادیب بهره گرفته اند می توان به حسن کسایی، هنگامه اخوان و فخری ملکپور اشاره کرد که از محضر ادیب بهره بسیار برده و ظرایف مکتب اصفهان را از او آموخته اند.
در مجموع آثار ضبط شده از استاد ادیب خوانساری بر روی صفحات سنگی گرامافون ۷۸ دور، ۸۰ روی صفحه است و تعداد 6 آلبوم از مجموعه آثار موسیقیایی «اسماعیل ادیب خوانساری» ۲۵ سال پس از درگذشت او منتشر شده است. آثار ضبط شده ادیب خوانساری موجود در آرشیو رادیو، توسط مشیر همایون شهردار، رئیس وقت موسیقی رادیو به دلیل کدورت قدیمی با وی پاک شد و از بین رفت و به این ترتیب گنجینه مهمی از موسیقی اصیل ایرانی نابود شد. آثاری که از این استاد بزرگ باقی مانده، ضبطهای خصوصی و خانگی و ردیف آوازی وی است که در سالهای کهولت او ضبط شده و به جا ماندهاست.
ادیب خوانساری که سالهای متمادی بهخاطر ناراحتی ریوی از تنگی نفس رنج میبرد، در سال های ۱۳۵۳ و ۱۳۵۴ دو بار تحت عمل جراحی ریه قرار گرفت و هر از گاه دچار مشکلات قلبی و تنفسی می شد. سرانجام این هنرمند ششم فروردینماه سال ۱۳۶۱ در سن ۸۱ سالگی پس از اینکه مدتها دچار ضعف جسمانی و بیمار و بستری بود، درگذشت. آرامگاه وی در بهشت زهرا، قطعه ۹۱ ردیف ۱۰۳ شماره ۴ قرار دارد.
خانه محمداسماعیل ادیب خوانساری در خوانسار، خیابان سیزدهم محرم، کوچه ادیب قرار دارد. سقف این خانه از چوب است و با آیات قرآن مزین شده است.
12168/135/8
کانال اطلاع رسانی: https://telegram.me/imnanews
نظر شما