● نويسندگان در کتاب " هنر اصفهان از نگاه سياحان" به تجزيه و تحليل آثار باستاني شهر اصفهان از زمان صفويه تا قاجاريه پرداخته و با توجه به اين که آثار باستاني مهم و قابل اهميت اصفهان تنها از زمان صفويه قابل ذکر است؛ مطالب اصلي کتاب از زمان صفويه آغاز شده و در ادامهي آن، دورهي قاجاريه توضيح داده شده است.
از مطالعهي سفرنامههاي متعدد چنين برميآيد كه آثار هنري اصفهان در دورهي صفوي حاصل تفكر و انديشهي خاصي در برههاي از تاريخ ايران است كه بيشتر به اراده و اقتدار شاه عباس اول صفوي ايجاد شد.
در اين كتاب از ميان بسياري از سفرنامههاي مربوط به دورهي صفويه تا پايان قاجاريه، سفرنامههايي برگزيده شدهاند كه بهطور مشخص به آثار و جلوههاي هنري اصفهان در دورهي شاه عباس اول اشاره دارند؛ از جمله سفرنامههاي پيترو دلاواله، توماس هربرت، تاورنيه، شاردن، انگلبرت كمپفر، اوژن فلاندن و ژان ديولافوا.
سعي نگارندگان کتاب "هنر اصفهان از نگاه سياحان" بر آن است كه با كنار هم قرار دادن اين توصيفات، سير تحولات مختلف اين آثار هنري را در طول زمان نشان داده و نيز تحليلهاي گوناگون در اين زمينه را ارائه نمايند.
خاطرنشان ميسازد جلوههاي هنر اصفهان چنان باشكوه و داراي جنبههاي زيباشناسانه بوده كه برخي از سفرنامهنويسان را به شرح و توصيف وا داشته است، كتاب "هنر اصفهان از نگاه سياحان" مخاطبان را با اين قبيل هنرها آشنا ميكند.
اصفهان در نظر سياحان خارجي همواره از مرتبه و جايگاه خاصي برخوردار بوده است و در اين كتاب سعي شده علاوه بر كنار هم قرار دادن شرحهاي گوناگون از يك اثر ـ كه ديدي جامع از آن بهوجود ميآورد ـ سير تحول و سرگذشت آن اثر در طول زمان آورده شود.
در مقدمهي کتاب "هنر اصفهان از نگاه سياحان" آمده است:
«تاريخنگاري در عهد باستان مبتني بر مشاهدات مورخان يا براساس شنيدههاي آنان از راويان بوده است. نوع نگاه آنان حوادث تاريخي را براي آيندگان شكل ميداد، از همين رو در روايت تاريخ نقش مهمي ايفا ميكردند و بخشي از تاريخنگاري مبتني بر مشاهدات و تجربيات شخصي آنان بود.
نويسندگان سفرنامهها افرادي دقيق، جزئينگر و داراي حافظه و تخيلي قوي بودند، چرا كه آنچه آنان از مشاهدات سفر مينگاشتند، حاوي تصويرسازي فوقالعادهاي بود.
مسلمانان در سفرنامهنويسي شهرتي بهسزا دارند و ايرانيان نيز از جملهي آنان بودهاند. سفرنامههاي انديشمندان مسلمان، ابن خردادبه، ابن حوقل، ناصر خسرو، ابن فضلان و ابودلف از قديميترين سفرنامهها نگاشته شده است.
بعدها پس از چندين سده با گسترش ارتباط با غرب و رفتن ايرانيان به ديار فرنگ، سفرنامهنويسي در ميان رجال رواج يافت تا آنجا كه ناصرالدينشاه قاجار به شرح سفر خود به فرنگستان پرداخت.
سرزمين ايران از عهد باستان همواره مورد توجه سياحان شرق و غرب بوده است. گويا نخستين سياحي كه از دنياي غرب از ايران بازديد كرده، حكيم نامدار يونان، فيثاغورث، بوده است كه در سفرنامهاش با دقت و ظرافت شوش و تخت جمشيد را توصيف كرده و مراسم تاجگذاري داريوش را شرح داده است. پس از اسلام در دورهي صفويه براي اولين بار ايران بهطور مشخص در سفرنامههاي سياحان خارجي مورد توجه قرار گرفته است.
در اين ميان هنر و جلوههاي هنري اصفهان در سفرنامههاي بيگانگان حكايتي ديگر دارد. بهطوري كه از زمان انتقال پايتخت به اصفهان توسط شاه عباس اول تا هنگام سقوط اين شهر توسط افغانهاي مهاجم دورهاي از شكوه هنري بهوجود آمد كه اين دوره به دورهي اصفهان يا مكتب اصفهان شهره است. مهمترين جلوهي اين دوره، ابنيه و آثار معماري است كه در ساختمان مساجد، بازارها، عمارات سلطنتي، تفرجگاهها، و پلها جلوهگر شده است.
از دورهي صفويه تا پايان قاجاريه سفرنامههاي بسياري به رشتهي تحرير درآمده است. بر اين مبنا نگارندگان تعداد زيادي از آنها را كه به شمارگاني در حدود صد سفرنامه ميرسد مورد بررسي قرار دادهاند كه از ميان آنها سفرنامههاي مورد استفاده در اين كتاب بهطور مشخص به ابنيه و آثار هنري اصفهان پرداختهاند.
با آنكه سفرنامههاي بسياري از دورهي پايتختي اصفهان تا اواخر قاجاريه وجود دارد، تعدادي از آنها با ديدگاهي زيباشناسانه به شرح و توصيف جلوههاي هنر اصفهان پرداختهاند. در كتاب حاضر سعي شده است علاوه بر كنار هم قرار دادن شرحهاي گوناگون از يك اثر كه ديدي جامع از آن بهوجود ميآورد، سير تحول و سرگذشت آن اثر در طول زمان آورده شود.»
کتاب «هنر اصفهان از نگاه سياحان (از صفويه تا پايان قاجاريه)» پس از سخن ناشران و مقدمه، شامل اين بخشهاست:
"نگاهي به چند سفرنامه"، "پيشدرآمد تاريخي"، "فصل اول: چشمانداز اصفهان"، "اصفهان، شهر زيباي جهانگردان"، "نمايي كلي از اصفهان"، "طبيعت اصفهان"، "جلفا، محلهاي براي ارامنه"، "فصل دوم: ميداني براي همه"، "ميدان شاه"، "بازار شاه"، "فصل سوم: ابنيهي مذهبي"، "مسجد شاه"، "مسجدي مقابل كاخي (مسجد شيخ لطفالله)"، "مدرسهي چهارباغ"، "فصل چهارم: عمارات سلطنتي"، "قصر عاليقاپو"، "چهل ستون؛ كاخ هزار و يك شب"، "هشت بهشت يا بهشت هشتم"، "عمارات ديگر"، "فصل پنجم: تفرجگاههاي اصفهان"، "زايندهرود"، "سي و سه پل"، "پل خواجو"، "چهارباغ"، "باغ هزارجريب" و "سخن آخر".
اطلاعات شناسنامهای کتاب
نام کتاب: هنر اصفهان از نگاه سياحان (از صفويه تا پايان قاجاريه)
پديدآورندگان: رضا مختاري اصفهاني و عليرضا اسماعيلي
نمايه: داوود شريفيان
طراح جلد: غلامرضا مهري
ناشر: فرهنگستان هنر جمهوري اسلامي ايران
چاپ اول: زمستان 1385
شمارگان: 1500 نسخه
قيمت به ريال: 32000
تعداد صفحات: 256
خبرگزاری ایمنا: در کتاب «هنر اصفهان از نگاه سياحان (از صفويه تا پايان قاجاريه)» از ميان بسياری از سفرنامههای مربوط به دورهی صفويه تا پايان قاجاريه، سفرنامههايی برگزيده شدهاند كه بهطور مشخص به آثار و جلوههای هنری اصفهان در دورهی شاه عباس اول اشاره دارند؛ از جمله سفرنامههای پيترو دلاواله، توماس هربرت، تاورنيه، شاردن، انگلبرت كمپفر، اوژن فلاندن و ژان ديولافوا.
کد خبر 26696
نظر شما