پیر طریقتی که در تخت فولاد آرمیده کیست؟

به گزارش ایمنا، «باباركن الدين مسعود بن عبدالله بيضاوي»، عارف بزرگ سده هشتم هجري است و از اهالي منطقه بيضاء در شهر شیراز به حساب می آید. وی از جمله عرفایی است که با وجود بزرگی ،متاسفانه شرح حال زیادی از زندگانی اش در دسترس نیست.
شاید نکته ای که جالب توجه باشد قرار دادن لقب «بابا» به این عارف بزرگ است که به دلیل اطلاق گروهی از عارفان در قرن هشتم و نهم، بر رکن الدین مسعود بیضاوی نیز گذاشته شده که او را با این لقب صدا می زده اند. نکته دیگر اینکه تاریخ دقیق تولد او نیز مشخص نیست.
بابا رکن الدین بر اساس مطالبی که در کتاب های خود نقل کرده، از کودکی معنای توحید را درک نموده و از اساتید گرانقدری همچون کمال الدین عبدالرزاق کاشانی و داوود بن محمود قیصری، عرفان علمی را آموخته و در سیر و سلوک نیز از سلسله سهروردیان استفاده نموده است ولی براساس آنچه درباره او روشن است نام بابا بیات به عنوان استاد مسلم عرفان عملی او می باشد.
قدیمی ترین دانشمند مدفون در تخت فولاد
بابا رکن الدین شرح مفصلی به زبان فارسی بر کتاب فصوص الحکم از محیی الدین عربی نوشته و مشکلات مربوط به این کتاب را از استادش نعمان خوارزمی جویا شده و با تلاش و تشویق همین استاد این اثر ارزشمند را به پایان رسانده است.

بابا رکن الدین درجایی مي نويسد: «نمي خواستم شرحم را از مسوده پاك نويس كنم اما در رويائي به من فرمودند: «و اما به نعمه ربك فحدث!»و در اثر اين امر، آن را به انجام رساندم.
«نصوص الخصوص في ترجمه الفصوص» نام دیگر اثر بابا رکن الدین است که در آن ره آوردهای علمی و عملی و عرفانی جدید خود را در آن ذکر کرده است.
«معلوم الخصوص من مفهوم الفصوص»نام اثر دیگری از بابا رکن الدین است که ناتمام گذاشته و «كشف الضر في نظم الدر» و رساله «قلندريه» نیز از دیگر آثار این عارف بزرگ به حساب می آید.
برخلاف تاریخ ولادت ،تاریخ رحلت این عالم بزرگ مشخص است. وی در 26 ربیع الاول سال 769 هجری قمری در اصفهان درگذشته و در تخت فولاد به خاک سپرده شده است.
باباركن الدين از قديمي ترين دانشمنداني است كه در تخت فولاد به خاك سپرده شده و تا چندي پس از عهد صفوي قبرستان تخت فولاد را هم « قبرستان بابا ركن الدين» می نامیده اند و حتي پل خواجو كه در معبر مقبره بابا رکن الدین واقع شده بوده را تا مدت ها «پل باباركن الدين» می شناخته اند.
تکیه و بقعه بابارکن الدین، قدیمی ترین بنای تاریخ دار موجود در مجموعه تاریخی گورستان تخت فولاد است كه چندين بار مرّمت شده است.
بر اين مقبره زيبا، گنبد هرمي فیروزه مانندی با دوازده ترك برروي پنج پايه، به عدد ماه هاي سال يا عدد ائمه دوازده گانه وجود دارد كه در نوع خود اثر هنري بسیار زيبا و در خور توجّهي است.
توجه علمای شیعه به مزار بابا رکن الدین
مزار اين عارف برجسته، همچنان كه از سنگ نوشته آن هم نمایان است، از ديرباز تاكنون مورد توجّه بسياري از انديشمندان شيعي بوده است، كه از اين ميان داستان كرامت آميز مزار وي در مورد شيخ بهايي و ارادت محمّد تقي مجلسي و ملاحسن نائيني آرندي  و سيّد عبدالكريم كشميري در خور توجّه است.

روزي مرحوم بهاءالدين محمدعاملي (مشهور به شيخ بهائي) با عده اي از بزرگان به زيارت اهل قبور مي روند. به قبرستان تخت فولاد كه مي رسند هنوز نفس تازه نكرده بودند كه شيخ بهائي به اطرافيان خود فرمود: «من چيزي شنيدم آيا شما هم شنيديد؟» حاضران گفتند: «ما چيزي نشنيدم و اصلاً كسي سخني نگفت !» مرحوم شيخ بهائي جمله اي را كه شنيده بود به آنان نگفت و به خانه بازگشت و در خانه را به روي خود بست و شروع به گريه و تضرع و توجه به خداوند و سرای آخرت نمود و تقريبا 6 ماه بعد، دارفاني را وداع كرد و جسدش را از اصفهان به مشهد برده و دفن كردند.
مرحوم محمدتقي مجلسي مي نويسد: من از نزديكان شيخ بهائي بودم و او به من فرمود: «من به آماده شدن براي مرگ خبر داده (وامر) شدم» و آن جمله اي كه۲۶۲ سال پس از رحلت باباركن الدين از قبر وي خطاب به شيخ بهائي گفته شد اين بود: «شيخنا! در فكر خود باش!»
بزرگ ديگري كه به زيارت وي مي رفته، فقيه عارف حضرت آيت الله سيدعبدالكريم رضوي كشميري بوده است. مرحوم كشميري از قبور علماء به قبر استادش مرحوم آيت الله سيد علي قاضي در وادي السلام نجف و باباركن الدين در قبرستان تخت فولاد اصفهان زياد اهميت مي داد و اين دو را ممتاز مي شمرد و مي فرمود: «باباركن الدين روح و ريحان است. من هر وقت در زندگي، مشكلي برايم رخ مي دهد، يك سوره ياسين براي بابا ركن الدين مدفون در قبرستان تخت فولاد اصفهان مي خوانم، مشكلم حل مي شود.»  نيز مي فرمود: «بر مرقد ركن الدين خواستم بفهمم ذكر او چه بوده الهامم شد كه ذكرش (لااله الاالله) بوده است».
همچنین بقعه باباركن الدين يكي از اماكن عبادت و رياضت مرحوم شيخ حسن علي نخودكي اصفهاني بوده است. مرحوم حاجي كلباسي نيز به بابا ركن الدين اعتقاد زیادی داشت و به زيارتش مي رفته است.
سنگ مزار بابا رکن الدین نیز از آثار برجسته و قدیمی در تخت فولاد به حساب می آید و از زیبایی های منحصر به فرد و خاصی برخوردار است.
بر سنگ مزار ركن الدين شيرازي آمده است:
«الا انّ اولياء الله لاخوف عليهم ولا هم يحزنون، هذا قبر حجّة الاُولياء والعارفين، قطب الاوتاد و الوالهين، برهان الاتقياء و الصّالحين، قدوةالعشّاق و الذاكرين، كهف الموحّدين والمحققّين، السالك  [لمسالك]الائمّة المعصومين، والعارف بالحقايق الرّبانيه، الواقف بالدقايق الملكوتية، الطائر بفضاء اللاهوتيّة، مهبط الانوار و مخزن الاسرار و نفحة العطار و مقام الشطّار و محل الاستغفار، ركن الشريعة و الطريقة و الحقيقة و الزمان، باباركن الدين مسعود بن عبدالله بيضاوي، و قد توفّي يوم الأحد السادس و العشرين من شهر  ربيع الاوّل سنة تسع و ستيّن و سبعمائة»
چیزی که واضح است، از این نوشته بر روی سنگ قبر نکات ریز و زیبایی را می توان برداشت کرد که از این جمله ،دقيق ترين سند براي تاريخ وفات وي، يعني روز يكشنبه ۲۶ ربيع الاول، سال ۷۶۹قمری می باشد که همين سنگ نوشته گواه بر آن است.
همچنین قيد «مسالك الائمة المعصومين» بر روی سنگ مزارش نشان دهنده، مقام علوي اوست، كه دقيقاً اين قيد با تحليل عرفاني اصطلاح «بابا» که در ابتدای گزارش به آن پرداختیم همخوانی دارد.
تکیه بابا رکن الدین احیا می شود
از آنجایی که تکیه بابا رکن الدین از بناهای قدیمی تخت فولاد به حساب می آید و از طرف علما نگاه ویژه ای به آن می شود، مجموعه فرهنگی تخت فولاد در نظر دارد تا با فرا رسیدن سالروز رحلت بابا رکن الدین احیای این تکیه را انجام و همچنین برنامه های فرهنگی را در این مکان مقدس برپا سازد.
سیدعلی معرک نژاد مدیر مجموعه فرهنگی تخت فولاد پیش از این اعلام کرده بود تابلوی ساماندهی تکیه بابارکن الدین، تجهیز و راه اندازی چله نشین شیخ بهایی، راه اندازی نمایشگاه روباز معرفی تخت فولاد و راه اندازی فروشگاه اقلام فرهنگی از جمله طرح های شاخص برای احیای تکیه بابا رکن الدین و سایر تکایای مقدس تخت فولاد است.
وی خاطرنشان کرده است: تکیه بابارکن الدین با اجرای ویژه برنامه های فرهنگی مذهبی به صورت هفتگی پویا می شود وهمچنین اقامه نماز جماعت مغرب و عشا در روزهای پنجشنبه و جمعه، قرائت سوره مبارکه یاسین در روزهای پنجشنبه و جمعه نیم ساعت قبل از اذان و قرائت دعای روح بخش کمیل بعد از نماز مغرب و عشا در آن برپا می گردد./
12162/135/10