روایتی از زندگی خداوندگار نی در اصفهان...

به گزارش خبرنگار ایمنا، این نشست به همت دفتر تخصصی موسیقی وابسته به سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری اصفهان، با حضور مهدی جمالی نژاد شهردار اصفهان، خانواده نایب اسدالله و اساتید نام آور موسیقی اصفهان در هنرسرای خورشید برگزار شد.
نایب اسدالله اصفهانی یکی از مشهورترین موسیقی دانان و نی نوازان عصر خود بود. حضور او در دربار ناصرالدین شاه باعث گردید تا او نقش مهمی در پیشبرد نی داشته باشد. او هم‌عصر با بزرگان موسیقی مانند میرزاعبدالله زندگی می‌کرد. عصری که او در آن می‌زیست، دوران تحول موسیقی ایرانی است و او در کنار موسیقی‌دانانی مانند میرزاعبدالله نقش مهمی هم در تحول و هم در شناساندن موسیقی به جهان داشت.
نایب اسد الله ملقب به خداوند نی بود
نوه نایب اسدالله اظهار داشت: نایب اسدالله در سال 1230 در اصفهان به دنیا آمد و در حدود سن 80 سالگی از دنیا رفت. او به خداوند ملقب بود و جایگاه نی را تا دربار پادشاهان بالا برد. او برای بهبود حال بیماران به رایگان نی می‌نواخت و ارادت خاصی به اهل بیت(ع) داشت.
اسدالله خسروی نژاد در ادامه گفت: خانه نایب تا مدتی طولانی بعد از فوتش میزبان هنردوستان و هنرمندان بود و محافل هنری در آن برپا می‌شد. این خانه امروز در حال تخریب است و با تخریب آن بخشی از فرهنگ اصفهان از بین می‌رود. این خانه ظرفیت آن را دارد که به موزه موسیقی بدل شود.
 مقام نایب اسدالله در نی نوازی بسیار رفیع است
استاد نعمت‌الله ستوده در مورد زندگی نایب اسدالله از دید تاریخ اظهار داشت: مقام نایب اسدالله آنچنان بالاست که نیازی نیست او را با داستان‌هایی در دربار ملکه انگلستان یا تعاریف ناصرالدین شاه بشناسیم. به راستی نوازندگی نایب اسدالله بی نظیر و خاص بوده است.
استاد نی و شاگرد استاد حسن کسایی گفت: در چهلستون 2 تابلو وجود دارد که یکی در مورد رزم و دیگری در مورد بزم است. در تابلوی مربوط به بزم نی هفت بند، سنتور، دف و خواننده مشاهده می‌شود. تنها سازی که در این تابلو نیست تار است که دلیل آن این است که تار تا آن زمان اختراع نشده بود. نی هفت بند در زمان شاهان صفوی مورد توجه بوده است.
وی تصریح کرد: در کتاب نای هفت بند که مجموعه مقالات ادبی و تاریخی پژوهشی معاصر،‌ محمد ابراهیم باستانی پاریزی است، اشاره شده نی هفت بند از زمان قبل از صفویه نیز مورد توجه بوده است و در اسناد تاریخی نام نوازندگان این ساز به چشم می‌خورد.
وی ادامه داد: ناصرالدین شاه به موسیقی علاقه فراوان داشت و موسیقی‌دانان را دور خود جمع می‌کرد. او به موسیقی‌دانان عنوان «عمله طرب» می داد و تنها کسی که از او با عنوان آقا یاد می شد نایب اسدالله بود. در تاریخ رجال ایران تصویری است که در نایب اسدالله را گوشچی باشی به معنی سرپرست پرندگان شکاری و نوازنده نی معرفی کرده است.
ستوده گفت: برخلاف تصور، آثار زیادی از نایب اسدالله به جا مانده است. او به دلیل آنکه دستگاه های ضبط اولیه توان ضبط تمام اصوات را نداشتند از نی کوتاه استفاده می‌کرد. بعد از آنکه دستگاه‌ها پیشرفت کردند او باز هم با نی کوتاه اما کمی بلندتر از نوع اول می‌نواخت.
وی به خاطرات خود با استاد حسن کسایی اشاره کرد و گفت: روزی با استاد کسایی در حال گوش دادن به نوای نی نایب بودیم که استاد کسایی گفت: «نمی دانم ما بهتر می نوازیم یا نایب اسدالله» که منظور از ما خود استاد کسایی بود.
وی ادامه داد: کسایی شاگرد خودش بود. به این معنی که راه خود را در نی نوازی پیمود. موسیقی ایرانی، موسیقی تکنیک نیست، بلکه موسیقی «حال» است. جوانان نباید از تکنیک بزرگانی مانند کسایی تقلید کند، بلکه باید راه خود را بروند تا موسیقی باز هم پیشرفت کند.
استاد کسایی خود را نوه موسیقی نایب اسدالله می دانست
عباسعلی مظفری نوه نایب اسد الله گفت: روزی به دیدار استاد حسن کسایی رفتیم. او خطاب به من گفت «اگر تو نوه نایب اسدالله هستی من نوه موسیقی او هستم» و این به آن دلیل است که استاد کسایی شاگرد استاد نوایی بوده و استاد نوایی شاگرد نایب اسدالله بود.
رونمایی از تمبر یادبود منقش به چهره نایب اسدالله
در انتهای این مراسم با حضور شهردار اصفهان، نعمت الله ستوده استاد نی و شاگرد استاد کسایی و استاد عبادی و اسدالله خسروی نژاد نوه نایب اسدالله، از تمبر یادبود نایب اسدالله اصفهانی رونمایی شد.
12106/135/10