شعر آئینی هرگز به حد مطلوب نمی رسد / دغدغه بیان حرف های بااهمیت مرا به صدا و سیما کشاند

به گزارش ایمنا، سرودن شعر آن هم در حوزه آئینی حساسیت بسیار بالایی دارد و در این بین اگر شاعری رابه عنوان یک شاعر طنزپرداز به حساب آورند، در توجه به اشعار آئینی وی حساسیت بیشتری به وجود می آید.
در حوزه شعر، شاعران محدودی داریم که علاوه بر سرودن اشعار طنز و حضور در برنامه های طنز، اشعار آئینی بسیاری هم سروده اند، ولی این نوع سرودن از شاعر مغفول مانده و مورد توجه قرار نگرفته و حتی وقتی یک شعری را مطالعه می کنیم و لذت می بریم و پس از مدت ها متوجه می شویم شاعری طنزپرداز آن را سروده است، باز هم باورمان بر این است که شعر متعلق به شاعر دیگری است.
سید شهرام شکیبا یکی از همین  شاعران به حساب می آید و علاوه بر خصوصیاتی که ذکر کردیم، توانایی بسیار بالایی نیز در اجرای برنامه های صدا و سیما دارد.
جالب است بدانید که شکیبا در برنامه های تلویزیونی هم این خصوصیت را دنبال می کند و پس از حضور در برنامه های شاد و مفرحی همچون قند پهلو، اخیرا اجرای برنامه قدمگاه ویژه ایام اربعین را بر روی آنتن شبکه اول سیما برده است.
شهرام شکیبا متولد ۱۷ آبان ۱۳۵۱ می باشد و تاکنون در جشنواره‌های مختلف ادبی و طنز به عنوان داور یا ناظر شرکت داشته‌ است.
او علاوه بر سرودن شعر و تهیه مجموعه کتاب هایی همچون دو تخم مرغ در مه (طنز سینمایی)، صفحهٔ آخر در دوردست، عقل گردوی چهارگوش و شعر طنز امروز ایران، چندین سال برای روزنامه ها و مجلات نیز دست به قلم شده و مدتی است علاوه بر شاعری به صدا و سیما آمده و برنامه های مختلفی همچون قند پهلو (به عنوان داور)، خوبی از خودتونه، چه خبر از جزیره؟، من و صبا یهویی (در رادیو)، شبکه ما، مسابقه ثانیه‌ها، قدمگاه و اخیرا نیز برنامه ای تلویزیونی برای صدا و سیمای مرکز اصفهان به اجرا درآورده است.
جالب است بدانید او بازیگری هم کرده و در فیلم یک سطر واقعیت به کارگردانی علی وزیریان نیز به ایفای نقش پرداخته است.
وی اخیرا برای اجرای یک برنامه آئینی به اصفهان سفر کرده بود که حضورش در این برنامه ما را مجاب کرد تا گفتگویی در رابطه با فعالیتش در عرصه های مختلف شعر و تلویزیون داشته باشیم. گفتگوی ما با شکیبا را در ادامه بخوانید.
آقای شکیبا ، مردم شما را با شعر طنز می شناسند، ولی اشعار آیینی شما هم بسیار چشمگیر و دلنواز است. شما خودتان را شاعر آیینی می دانید یا شاعر طنز پرداز؟
در جواب این سوالتان باید بگویم که سابقه سرودن شعر آئینی برای من تقریبا همزمان با سابقه شاعری ام می باشد. منتهی شعر طنز برای من شهرت بیشتری آورد، به این علت هم بسیاری من را یک شاعر طنزپرداز می دانند.
واقعیت ماجرا این است که من از وقتی با شعر کلاسیک شروع کردم، از همان ابتدا به کارهای مذهبی و آئینی روی آوردم و به قول سعدی که گفت :« هر چه گفتیم از حکایت دوست / همه عمر از آن پشیمانیم». در کل موضوع شعر برای من در هر دو حالت اهمیت دارد، اگر بناست مردم مرا بشناسند، بهتر است به نام یک شاعر بشناسند، حالا چه با شعر طنز و چه اشعار آئینی.
شعر گفتن برای اهل بیت(ع) به نظرتان نیاز به انگیزه دارد؟ و اینکه انگیزه شما از گفتن اشعار آیینی چه چیزی بوده است؟
اصلا مگر در این عالم کار بدون انگیزه موجود است؟ طبیعتا بدون انگیزه کسی کاری انجام نمی دهد، وقتی شما خودتان را در برابر ضوابط  مقدسه (س) می بینید، ناگزیر از مدح گفتن در مورد آن ها هستید و وقتی با مصائب اهل بیت رو به رو می شوید ناگزیر هستید از بازگویی مصائب و سرودن مرثیه.
وقتی بزرگانی هستند که صاحبان این عالم و بزرگان این عالم اند طبیعتا شما نسبت به آنها بی واکنش نیستید، چه در شادی و چه در مصائب آنها و این انگیزه تمام کسانی است که در این عرصه شعر می گویند.
وضعیت فعلی شعر آیینی را چطور ارزیابی می کنید؟
وقتی شما در مورد کسانی حرف می زنید که در این عالم مظهر کمال هستند ،هیچ انسانی به عنوان موجودی که به هر حال ناقص است نمی تواند درباره مظهر کمال نظر قطعی بدهد. طبیعتا ما هرگز به مطلوب واقعی نخواهیم رسید، چه در موضوع مدح و چه در موضوع مرثیه ، به خاطر اینکه با آن حقیقت فاصله چشمگیری داریم.
در این زمینه نمی توان نظر قطعی داد ولی خوب قطعا هرگز به جایی نخواهیم رسید و ما فقط در واقع خودمان را آرام می کنیم و سعی می کنیم یک ذره پاسخ به خواسته های خودمان دهیم و الا شعری که ما می گوییم نه در حد رسای اهل بیت است و نه در حد ثنای ایشان.
موجود ناقص نمی تواند درباره موجود کامل نظر قطعی بدهد، بنابراین هرگز به حد مطلوب شعر آئینی نمی رسیم.
سرودن شعر آیینی تا چه حد نیازمند به مطالعه تاریخ و آشنایی با سبک زندگی و احادیث اهل بیت است؟
برای سرودن شعر آئینی شما موظف هستید که کاملا با موضوع تاریخ، مقاتل و متون مذهبی، مشخصا در مرثیه آشنا باشید. برای مدح هم همینطور است ،باید روایات و احادیث را بشناسید، اگر با این ها آشنا نباشید و شناسایی نداشته باشید، پس درباره چه چیز می خواهید حرف بزنید؟
مگر می شود من در مورد موضوعی خلق اثر کنم که اطلاعی از آن ندارم؟ طبیعتا شاعر آئینی باید کاملا تا جایی که می تواند وقت و جان خودش را در اختیار این موضوعات قرار دهد و جان خودش را با دریافتن مفاهیم عمیق مذهبی برای سرودن شعر آئینی تابناک کند.
جشنواره های متعددی در زمینه شعر برگزار می شود، به نظرتان این جشنواره ها در شناسایی جوانان مستعد چه نقشی دارد؟ اصلا با برگزاری چنین برنامه هایی موافقید؟
کسی نمی تواند با برگزاری برنامه هایی از این دست مخالف باشد. این ساده انگاری است که بگوییم این برنامه ها هیچ فایده ای ندارد، ولی این برنامه ها فقط استعدادها را کشف می کند؛ به نظر من ما نباید استعدادها را کشف و خنثی سازی بکنیم.
این برنامه ها در حد شناسایی بسیار موثر است ولی بعد از این، پرورش هر کدام از این چهره های کشف شده مطرح می شود که متاسفانه در جشنواره ها به این مسئله پرداخته نمی شود. ممکن است در حد یک کارگاه و یا یک جلسه انجام شود ولی ارتباط دائم با شاعر جوانی که در این موضوعات کار می کند باعث پختگی او می شود و این را البته خود شاعر است که باید برود و استادی پیدا کند و دست به دامن او بشود و دائما با او کار کند تا پیشرفت داشته باشد.
بهترین شعر آیینی که سروده اید از نظر خودتان کدام است؟
من هنوز هم همان دو بیتی خودم را که در مدح امیر المومنین(ع) گفتم بهترین شعر آئینی خودم می دانم.
الهی ای فلک دیگر نگردی / اگر گرد سر حیدر نگردی
الهی ای نفس بی ذکر مولا /اگر از سینه رفتی برنگردی
این دو بیتی قریب به 17 سال پیش سروده شده ولی هنوز برای من بسیار دوست داشتنی و ارجمندست ،بعد از آن شعر های دیگری گفته ام ولی به این دو بیتی علاقه ای خاص دارم.
مجری گری شما از کی شروع شد و چرا فعالیت در این عرصه را هم در کنار شعر انتخاب کرده اید؟
به هر حال هیچ کس نمی تواند منکر قوت، قدرت و تاثیرگذاری رسانه شود. طبیعتا من هم دوست داشتم مخاطبان بیشتری داشته باشم و بتوانم حرف هایم را به گستره بیشتری از مردم برسانم و این موضوع آدم را به سمت رسانه سوق می دهد.
قسمت این بود که در رسانه صدا و سیما بیشتر کار کنم گرچه روزنامه نگاری هم کرده ام و سابقه ای بیش از 15 سال در روزنامه نگاری دارم، ولی مجری گری هم یکی از دغدغه هایی بود برای رسیدن به مخاطبان و جلب نظر آن ها و زدن بعضی از حرف هایی که خیلی اهمیت داشت.
برای اجرا تا به حال اصفهان آمده بودید؟
بله پیش تر هم به اصفهان آمده بودم و اجرا داشته ام.
تجربه بسیار تلخی از یک برنامه تلویزیونی در اصفهان دارم با یک تهیه کننده ای که برنامه ای برای قالی اصفهان قرار بود کار کنم که تبدیل به یکی از تلخ ترین تجربیات دوره کاری ام شد. پروژه ناتمام شد و حق و حقوق ماند و بگذریم...
برای برنامه های صحنه ای هم پیشتر به اصفهان آمده ام ، چه برای برنامه های شب شعر و چه برای برنامه های گوناگون دیگر.
ذوق هنری مردم اصفهان در زمینه شعر را چطور ارزیابی می کنید ؟
طبیعتا مردم همه خطه های کشورمان دوست دارند از آنها تعریف شود و دوست دارند بگویند که آنها بهترین هستند. اصفهانی ها هم همینطور دوست دارند همه از آنها تعریف کنند و بگویند شما بهترین استعداد ها را در بهترین زمینه ها دارید...
البته من سوالم درباره تعریف از مردم اصفهان نبود!
بله بضاعت شهر اصفهان هم مانند بقیه شهر های ایران هست و من تفاوتی بین شهرهای کشورم نمی بینم. هر حرکتی که در جریان شعر در همه کشور رخ می دهد در اصفهان هم همان حرکت وجود دارد ،نه چیزی کمتر و نه چیزی بیشتر و همه یک سیر طبیعی دارد.
تا به حال شده دوست داشته باشید در مورد شخصیت خاصی شعر بسرایید اما انجام نشده باشد؟
بله بارها و بارها خواسته ام درباره امیرالمومنین (ع) مدحی بسرایم. البته پیش از این هم سروده ام ولی هیچ موقع برایم اغنا کننده نبوده و اساسا هر موقع برای ضواط مقدسه ،خواسته ام پا به دنیای شعر بگذارم دست خالی برگشته ام. حتی اگر چیزی سروده باشم گمان می کنم که به هیچ وجه نتوانسته ام به آن ساحت در عالم خیال حتی نزدیک شوم. هرگز خودم را برای سرودن شعر برای ضواط مقدسه موفق ندیده ام.
اثر تازه ای در دست تهیه دارید یا به سرودن مقطعی اشعار کفایت می کنید؟
سرودن با خیلی از فعالیت های هنری فرق می کند. ببینید یک بازیگر خودش را ملزم می داند وقتی پروژه ای دارد آن را بازی کند و یا یک آهنگساز وقتی که یک پروژه ای را قبول کرده باید کار کند؛ ولی یک شاعر ممکن است سال های سال شعر نگوید.
خود من سال هاست هنوز دست به سرودن نزده ام ولی ممکن است یک روز چند شعر به سراغم بیاید و یا من به سراغ شعری بروم و نمی دانم که آن روز چه زمانی است . سرودن شعرخیلی برنامه ریزی مدون و کارمندی ندارد.
سوال آخر اینکه از زندگی تان راضی هستید و آیا به ایده آل هایی که در ذهنتان هست دست پیدا کرده اید؟
والا چه بگویم...این پاسخ سوال آخرتان بود.

گفتگو از سید علی احمدی
12162/135/20
کانال اطلاع رسانی: https://telegram.me/imnanews