عراق، گهواره تمدن بشریت

به گزارش ايمنا، این کشور از جنوب با عربستان سعودی و کویت، از باختر با اردن، سوریه و از خاور با ایران و از شمال با ترکیه همسایه ‌است. عراق در جنوب مرز آبی کوچکی با خلیج فارس دارد و دو رود مشهور دجله و فرات که منشأ تمدن‌های باستانی میان‌رودان (بین‌النهرین) در طول تاریخ کهن این کشورند از شمال کشور به جنوب آن روان هستند و با پیوستن به رود کارون، اروندرود را تشکیل می‌دهند و به خلیج فارس می‌ریزند.
بیشتر سرزمین عراق پست و هموار و گرمسیری است. غرب عراق کویر است و شرق آن را جلگه‌های حاصلخیز پوشانده است ولی بخشی از کردستان عراق (شمال خاور) کوهستانی و سردسیر می‌باشد. همچنین عراق یکی از بزرگترین کشورهای دارای منابع نفت می‌باشد. این کشور دارای ۱۴۳ میلیارد بشکه ذخایر تایید شده نفتی می‌باشد.
حدود ۷۵ درصد از جمعیت عراق عرب، ۲۰ درصد کرد و ۵ درصد آشوری، ترکمن و سایر اقوام هستند. همچنین حدود ۶۰ درصد مردم عراق شیعه، ۳۸ درصد سنی و ۲ درصد مسیحی و پیروان سایر ادیان هستند. عراق محل زندگی و مرگ ۶ امام شیعه است و شهرهای نجف، کربلا، کاظمین و سامرا زیارتگاه شیعیان جهان است.
عراق دارای تمدن و فرهنگ دیرینه و پرباری است. سومریان، اکدی‌ها و آشوری‌ها نخستین تمدن‌های باستانی عراق را چند هزار سال پیش از میلاد بنیاد نهادند. در دوران پیش از اسلام، عراق کنونی جزئی از ایران بود. پس از اسلام عراق مرکز حکومت درازمدت خلافت عباسی شد. از میانه سده دهم تا پایان سده سیزدهم هجری خورشیدی، عراق تحت حکومت امپراتوری عثمانی قرار داشت. عراق در سال ۱۲۹۸ (۱۹۱۹) از عثمانی جدا شد و به سرپرستی بریتانیا درآمد و در سال ۱۳۱۱ (۱۹۳۲) استقلال یافت.

جمهوری عراق (الجمهوریة العراقیة) در یک نگاه
پایتخت: بغداد
سرود ملی: موطنی
مذهب: اسلام شيعه‌(51%)، اسلام سني (41%) و اقليت كوچك مسيحي
زبان رسمی: عربي و كردي
نوع حکومت: جمهوری
واحد پول: دینار (IQD)
مساحت: ۴۳۷٬۰۷۲ کیلومتر مربع
جمعیت: ۲۷٬۱۰۲٬۹۱۲ نفر
تراکم جمعیت: 66/ km2
امید طول عمر: 64 سال
دامنه اینترنتی: .iq
پیش‌شماره تلفنی: 964+

تاریخ دوران معاصر
در سال ۱۳۵۹ (۱۹۸۰) جنگ ایران و عراق با حمله ي غافلگیرانه ي صدام به مرزهای ایران آغاز شد که تا سال ۱۹۸۸ ادامه یافت. در همان دهه عملیات انفال که در مناطق شمالی عراق به اجرا درمی‌آمد به قتل و کشتار بیش از ۱۸۲ هزار از کردها گردید و از جمله آن می‌توان به بمباران شیمیایی شهر حلبچه اشاره نمود.
به دنبال یورش ارتش عراق به کویت و جنگ خلیج فارس کشور عراق با تحریم‌های اقتصادی روبرو شد و قسمت شمالی آن منطقه پرواز ممنوع اعلام شد. نهایتا در پی تهاجم نظامی ایالات متحده آمریکا و هم پیمانانش در سال ۱۳۸۲ (۲۰۰۳ میلادی)، حکومت صدام حسین سرنگون شد. هم اکنون دولت عراق که برآمده از آرای مردم عراق است، مسئولیت اداره ي امور عراق را برعهده دارد. رئیس جمهور جلال طالبانی و نخست وزیر نوری مالکی است.
گفتنی است که از زمان اشغال عراق توسط آمریکا و هم پیمانانش، بیش از یک میلیون تن عراقی در پی خشونت های فرقه‌ای، جنگهای داخلی میان عراقی‌ها و گروه‌های خارجی حاضر در عراق از جمله القاعده عراق و حملات اشغال‌گران کشته شده‌اند.
سیاست
دولت عراق جمهوری است که پس از براندازی رژیم حزب بعث عراق و رهبر حزب صدام حسین برقرار شده ‌است.
مجمع ملي 250 نفره براي دوره اي چهار ساله با رأي تمامي افراد بالغ انتخاب مي گردد. شوراي فرماندهي انقلاب رئيس جمهور را تعيين مي كند و او هم شوراي وزيران را انتصاب مي كند.
عضویت: سازمان ملل متحد ، اتحاديه‌ي عرب ، سازمان كشورهاي صادر كننده‌ي نفت
تقسيمات كشوري
عراق ۱۸ استان دارد:
بغداد، صلاح‌الدین، دیاله، واسط، میسان، بصره، ذی‌قار، مثنی، قادسیه، بابل، کربلا، نجف، انبار، نینوا، دهوک، اربیل، کرکوک، سلیمانیه
جغرافیا
بخش بزرگ عراق صحرا است اما مناطق مابین دو رود دجله و فرات حاصلخیز است. قسمت‌های شمالی کشور به عمدتاً کوهستانی است و بلندترین قله آن حاجی عمران (هم مرز با بلند یهای پیرانشهر ایران) با ارتفاع ۳۶۰۰ متر است. عراق مرز ساحلی کوچکی با خلیج فارس دارد. در مجاورت شط العرب که نزد ایرانیان با نام اروندرود شناخته شده ‌است، مرداب‌ها قرار داشتند اما بیشتر آن ها طی سال های دهه ۱۳۷۰ خشکانیده شدند. آب و هوای کشور (به جز شمال) عمدتاً صحرایی است با زمستان‌های خنک و گاه سرد و تابستانهای خشک و گرم و آفتابی.
مناطق کوهستانی شمال اغلب از زمستان های سرد با بارش برف و باران برخوردار است که گاهی موجب طغیان رودخانه‌ها می‌شود. شهر بغداد که پایتخت کشور است در مرکز کشور و در ساحل رود دجله قرار دارد. شهرهای بزرگ دیگر اربیل و موصل در شمال و بصره در جنوب هستند. کشور عراق را گهواره تمدن بشریت دانسته‌اند.
خط ساحلی: 58کیلومتر
اقتصاد
يك سوم نيروي كار در بخش كشاورزي اشتغال دارد. در زمين هاي آبياري شده‌ي آبگيرهاي دجله و فرات، غلات و ميوه براي مصرف داخلي و خرما براي صادرات توليد مي شود. عراق به ذخاير سرشار نفتش وابسته است ولي به خاطر تحريم بين المللي (1990) صادرات متوقف شد. اقتصاد عراق در جنگ اول خليج فارس بر ضد ايران به سختي صدمه ديد و در جنگ دوم خليج فارس ويران گشت.
مردم
عراق کشوری است با قومیت‌های گوناگون و ساکنان آن را عرب، کرد، ترکمن، آسوری، کلدانی، مندایی و صابئین و غیره تشکیل می‌دهند. کردها در نواحی شمال و شمال شرقی عراق که به کردستان عراق مشهور است زندگی می‌کنند و از لحاظ فرهنگی، زبانی و طرز پوشش با عرب‌ها متفاوتند.
پس از جنگ کویت و عراق و وضع ممنوعیت پرواز عراق به بالای خط ۲۳ درجه در سال ۱۹۹۱ کردهای عراق عملاً توانستند حکومت خود را تأسیس نمایند و با حل اختلافات گروهی و قیام علیه حکومت بعث حکومت منطقه را به عهده گرفتند که کردها این خیزش را "راپه‌رین" می‌نامند. پس از ده سال و با حمله ي مجدد آمریکا به عراق در شمال و شمال شرقی عراق که به کردستان عراق معروف است کردها حکومت خود مختار در جمهوری فدرال عراق به طور رسمی تشکیل دادند. در سال ۲۰۰۵ و ۲۰۰۶ نیز ریاست جمهوری و وزارت امور خارجه ي عراق توسط کردها اداره می‌گردد. جلال طالبانی رئیس جمهور عراق استقلال کردستان از این کشور را "ناممکن" می‌داند و می‌گوید: «فرض کنیم که ما اعلام استقلال کردیم. عراق، ایران، سوریه و ترکیه نیازی ندارند که با ما جنگ کنند. اگر این کشورها مرزهایشان را ببندند و جلوی عبور و مرور ما را بگیرند، ما چگونه به زندگی ادامه دهیم؟»
زبان
عربی و کردی زبان‌های رسمی عراق هستند. علاوه بر این دو، زبان‌های دیگری نیز در این کشور گویش رانی دارند:
ترکمنی: ۳۰۰ تا ۹۰۰ هزار نفر (۱۹۸۲) (شهر کرکوک، اربیل، مقدادیه، خانقین، مندلی و ناحیه موصل)
فارسی : ۲۲۷ هزار نفر (۱۹۹۴)
کلدانی نو (از زبان‌های آرامی): ۱۲۰ هزار نفر (۱۹۹۴) (موصل، بغداد، بصره، جنوب شرقی عراق)
ارمنی: حدود ۶۰ هزار
آشوری: ۳۰ هزار نفر (شمال عراق، بغداد و بصره)
دوماری (از زبان‌های هندوآریائی): ۲۳ هزار نفر (۲۰۰۰)
گورانی (از شاخه شمال غربی زبان‌های ایرانی): ۲۱ هزار نفر (۲۰۰۰)
باجلانی (از شاخه شمال غربی زبان‌های ایرانی): ۲۰ هزار نفر (۱۹۷۶) (شمال خانقین و استان موصل)
سارلی (از شاخه شمال غربی زبان‌های ایرانی): کمتر از ۲۰ هزار نفر (۱۹۹۵) (شمال موصل، استان کرکوک)
آیداغی (از زبان‌های قفقازی): ۱۹ هزار نفر (۱۹۹۳)
شبک (از شاخه شمال غربی زبان‌های ایرانی): ۱۰ تا ۲۰ هزار نفر (۱۹۸۹) (شمال موصل)
کوی سنجق (از زبان‌های آرامی): ۸۰۰ تا ۱۰۰۰ نفر (۱۹۹۵) (کوی سنجق، شمال عراق)
آموزش
ميزان با سوادي: ‌اين آمار موجود نيست. سنين تحصيل اجباري: 6 تا 13 سال.
دفاع
خدمت سربازي در عراق 21 تا 24 ماه است.