بدون تردید شناخت سیره و سلوک آن حضرت، به عنوان هشتمین رهبر و راهنمای آدمی در دنیا و آخرت پس از رسول گرامی اسلام، ضامن رسانیدن او به سعادت در دنیا و آخرت است. به همین منظور به سراغ یکی از علمای برجسته شهر اصفهان و نوه مرحوم آیت الله بحرالعلوم، از علمای برجسته و شناخته شده در اصفهان رفته ایم تا درباره شخصیت امام رضا(ع) و سیره ایشان با وی به گفتگو بنشینیم.
سید محمد حسین بحرالعلوم میردامادی از روحانیون برجسته شهر اصفهان است که با چهره او به دلیل حضور در برنامه های مذهبی شبکه قرآن و معارف سیما آشناییم.
این کارشناس مذهبی در ابتدای صحبت های خود درباره سیره امام رضا(ع)، با اشاره به اینکه زمان تولد و دوران امامت امام رضا(ع) و مطالبی از این دست بسیار در رسانه ها و یا کتاب ها و مقاله های مختلف بیان شده است افزود: آنچه که شاید امروزه جوان ها به آن نیاز ویژه ای دارند تا به عنوان الگویی حقیقی و راستین در زندگی به کار ببرند منش رفتاری، اخلاقی و خصوصیات خلقی بی نظیر حضرت است.

وی بیان داشت: خصوصیات اخلاقی و زهد و تقوای آن حضرت به گونهای بود که حتی دشمنان نیز شیفته و مجذوب ایشان می شدند؛ امام با مردم در نهایت ادب، تواضع و مهربانی رفتار میکرد و هیچ گاه خود را از آنان جدا نمینمود.
این استاد اخلاق ادامه داد: یکی از یاران امام میگوید: “هیچ گاه ندیدم که امام رضا (ع) در سخن بر کسی جفا کند و نیز ندیدم که سخن کسی را پیش از تمام شدن قطع کند، هرگز نیازمندی را که میتوانست نیازش را برآورده سازد رد نمیکرد در حضور دیگری پایش را دراز نمیفرمود، هرگز ندیدم به کسی از خدمتکارانش بدگویی کند، خنده او قهقهه نبود بلکه تبسم میفرمود، چون سفره غذا به میان میآمد، همه افراد خانه حتی دربان و مهتر را نیز بر سر سفره خویش مینشاند و آنان همراه با امام غذا میخوردند، شبها کم میخوابید و بسیاری از شبها را به عبادت میگذراند. بسیار روزه میگرفت و روزه سه روز در ماه را ترک نمیکرد، کار خیر و انفاق پنهان بسیار داشت، بیشتر در شب های تاریک، مخفیانه به فقرا کمک میکرد.

وی ادامه داد: یکی دیگر از یاران ایشان میگوید: «فرش آن حضرت در تابستان حصیر و در زمستان پلاسی بود، لباس او در خانه درشت و خشن بود، اما هنگامی که در مجالس عمومی شرکت میکرد، لباسهای خوب و متعارف میپوشید.»
حجت الاسلام بحرالعلوم افزود: این ها خصوصیات اخلاقی کمی نیست، که شاید اگر تلاش بسیار داشته باشیم بتوانیم به تعدادی از آنها عمل کنیم.
وی به خصلت میهمان نوازی حضرت در روایتی اشاره کرد و گفت: شبی امام میهمان داشت، در میان صحبت چراغ ایرادی پیدا کرد، میهمان امام دست پیش آورد تا چراغ را درست کند، اما امام نگذاشت و خود این کار را انجام داد و فرمود: ما گروهی هستیم که میهمانان خود را به کار نمیگیریم.
توجه به زندگی امام رضا (ع)لازمه زندگی دینی است
حجت الاسلام بحرالعلوم میردامادی ضمن تاکید به مطالب بیان شده نسبت به خصوصیات اخلاقی و زندگی امام رضا (ع) افزود: امامان معصوم و گرامی ما در تربیت پیروان خود تنها به گفتار اکتفا نمیکردند و در مورد اعمال آنان توجه و مراقبت ویژه ای مبذول میداشتند.

وی بیان کرد: زندگی ائمه برای همه ما درس هایی آموزنده داردکه باشناخت سیره و روش آنان و الگو قراردادن در محیط زندگی فردی و اجتماعی، جامعه به مدینه فاضله تبدیل خواهد شد. در راستای رسیدن به سبک زندگی اسلامی، تحقیق و مطالعه زندگی و سیره امام رضا(ع) بسیار سازنده است، اگر کسانی فکر کنند که بدون مطالعه و الگوبرداری از زندگی ائمه اطهار بخصوص امام رضا(ع) می توانند سبک زندگی اسلامی را تفهیم و تحقق بخشند سخت در اشتباه هستند.
این کارشناس مذهبی خاطرنشانن کرد: یکی از شروط دستیابی به زندگی دینی و اسلامی توجه به زندگی امام رضا(ع) است، زمانی که زندگی و سیره عملی امام رضا(ع) را مطالعه میکنیم، نمونههایی از سبک زندگی اسلامی را مییابیم.
وی تاکید کرد: ما با زندگی ائمه اطهار(ع) بویژه امام رضا(ع) کم و بیش آشنا هستیم. شرایط سخت، استبداد و وجود خلفای عباسی و اموی از این جمله است، اما ایشان با همه این مشکلات بازهم دست از تکالیف خود برنداشتند و تمام این مسیرهای سخت را بر خود هموار ساختند.

مسموم شدن به دست مامون، روایت صحیح شهادت حضرت است
این کارشناس مذهبی به نقل های مختلفی در مورد شهادت حضرت اشاره کرد و افزود: در مورد حضرت رضا شبهه افکنی و نقل شهادت زیادی مطرح می شود که مسموم شدن به دست مامون روایتی صحیح و مورد قبول همگان است.
وی اشاره کرد: در بعضی کتب و روایات نامعتبر شهادت حضرت را به فوت تعبیر کرده اند و گفته اند حضرت یا در اثر خوردن زیاد انگور فوت کرده و یا به شکل عادی و مرسوم از این جهان رخت بربسته که این ها همه نقل های اشتباهی است.
حجت الاسلام بحرالعلوم در مورد مسموم شدن حضرت رضا هم به نقل های مختلفی اشاره کرد و افزود: مسموم شدن به دست عباسیان و یا مسموم شدن به شکلی که کسی نمی داند نیز در روایات موجود است ولی مسموم شدن به دست مامون در روایات و در نزد بزرگان اعتبار بیشتری دارد.
وی درباره ماجرای مسموم شدن حضرت به دست مامون گفت: مأمون به یکی از خدمتکاران خویش دستور داده بود تا ناخنهای دستش را بلند نگه دارد و بعد به به زهر مخصوصی آلوده کند، بعد هم انگوری را با دستان زهرآلودش دانه کند. او دستور مأمون را اجابت کرد. مأمون نیز انگور زهرآلوده را خدمت حضرت گذارد و اصرار کرد که امام از آن انگور تناول کنند. اما حضرت از خوردن امتناع فرمودند و مأمون اصرار کرد تا جایی که حضرت را تهدید به مرگ نمود و حضرت به جبر، قدری از آن انگور مسموم تناول فرمودند. بعد از گذشت چند ساعت زهر اثر کرد و حال حضرت دگرگون گردید و به شهادت رسیدند.
آخرین کلام امام رضا (ع) قبل از شهادت
حجت الاسلام بحرالعلوم در ادامه به کلام پایانی حضرت قبل از شهادت اشاره کرد که نکات نابی را در خود جای داده است.
وی عنوان کرد: پس از آن كه مأمون انار و به نقلي انگور آلوده به زهر را به حضرت رضا (ع) خوراند، آثار مرگ در چهره امام پديدار شد و آورده اند که آخرين سخني كه امام (ع) قبل از شهادت بر زبان آوردند، آياتی از قرآن كريم بود كه: «قُل لَّوْ كُنتُمْ فِي بُيُوتِكُمْ لَبَرَزَ الَّذِينَ كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقَتْلُ إِلَي مَضاجِعِهِم؛ بگو: اگر شما در خانههاي خود هم بوديد، كساني كه كشته شدن بر آنان نوشته شده، قطعاً [با پای خود] به سوی قتلگاه خويش میرفتند» و نيز خواندند: «وَكَانَ أَمْرُ اللَّهِ قَدَرًا مَّقدُورًا ؛ و فرمان خداوند همواره روی حساب و برنامه ای دقيق است»
حجت الاسلام بحرالعلوم به نکته ای ظریف در این بیانات اشاره کرد و افزود : قرائت این آیات، یادآور لحظات شهادت حضرت اباعبدالله الحسین(ع) در قتلگاه کربلاست که تسلیم و راضی به سخت ترین بلاها به درگاه خداوند عرض کرد: «إلهي رضاً برضاك، تسليماً لأمرك، صَبراً عَلى قَضائِك، یا رَبِّ لا معبود سواك، يا غياثَ المستغيثين» یعنی: پروردگارا! من راضي به رضای تو و تسليم امر تو هستم. در مقابل قضای تو صبر خواهم نمود. اي خدايی كه جز تو معبودی نيست! اي پناه بی پناهان!... و این نکته قابل تامل است که آیا انتظاری غیر از رضایت به رضای خدا از رضای آل محمد(ص) می رود؟
واجب شدن بهشت بر زائر امام رضا (ع)
حجت الاسلام بحر العلوم در پایان گفتگو به نکته ای با اهمیت اشاره کرد و افزود: هیچگاه از زیارت امام رئوف غافل نشوید که در روایتی با سند معتبر از امام صادق (ع) داریم که پیامبر اکرم می فرمایند: پاره ای از تن من، در زمین خراسان مدفون خواهد شد. هر مۆمنی که او را زیارت کند البته بهشت او را واجب شود و بدنش بر آتش جهنم حرام گردد.

وی افزود: در حرم حضرت علی بن موسی الرضا(ع) کرامات بسیاری مشاهده شده و شاید اغلب مردم دیده باشند، ولی در کرامتی جالب از بیان آیت الله بهجت داریم که ایشان بیان داشته اند: کسی در رؤیا دید که به حرم حضرت رضا (ع) مشرف شده و متوجه شد که گنبد حرم شکافته شد و حضرت عیسی و حضرت مریم (ع) از آنجا وارد حرم شدند. تختی گذاشتند و آن دو بر آن نشستند و حضرت رضا (ع) را زیارت کردند.
وی افزود: روز بعد، آن کس در بیداری به حرم مشرف گردید. ناگهان متوجه شد حرم کاملاً خلوت است. حضرت عیسی و حضرت مریم علیهماالسلام از گنبد وارد حرم شدند و بر تختی نشستند و حضرت رضا علیهالسلام را زیارت کردند. زیارتنامه میخواندند. همین زیارتنامه معمولی را میخواندند. پس از خواندن زیارتنامه از همان بالای گنبد برگشتند. دوباره وضع عادی شد و قیل و قال شروع گردید. حال، آیا حضرت رضا علیهالسلام وفات کرده است؟!
این نکته قابل تامل و قابل اهمیت است که در زیارت حضرت رضا (ع) کرامات بسیاری نهفته که نباید از آن به سادگی عبور کنیم ، درست است که امروز با شرایط به وجود آمده اقتصادی توان مردم برای سفر به مشهد کم شده است، ولی تا می توانیم و در وسعمان است تلاش کنیم و از وجود این نعمت گران بها در مملکت عزیزمان بهره ببریم./
12162/135/20
کانال اطلاع رسانی: https://telegram.me/imnanews
نظر شما