حسینیه اعظم تخماقلو؛ میزبان غمنامه های سوزناک/ پیوند سوز سرما و گداز دل ها+تصاویر

به گزارش خبرنگار ایمنا از شهرستان بوئین میاندشت، تخماقلو نام روستایی است در میان دامنه های زاگرس؛ از روستاهای بخش کرچمبو شهرستان بوئین میاندشت در غرب استان اصفهان، که این روزها  حسینیه اش در دل های عاشقان معجزه ای شگفت خلق می کند.حسینیه تخماقلو واقعیتی کوچک اما شگفت آوری  برای سخن پیتر بروک، نوآورمعروف انگلیسی در تئاتر است که می گوید ": در یک دهکده دور افتاده در ایران شاهد یکی از قویترین کارهای تئاتری عمرم بودم؛ مردم با این که از سرانجام داستان آگاه بودند، آنچنان در سوگ قهرمان داستان خود گریه
می کردند که گویی فرم نمایش به واقعیت بدل شده است."
آری؛ دوباره قصه تعزیه و سوز و گداز حنجره هاست؛ تعزیه که اشکال شبیه خوانی است و به آن سوگواره نیز می گویند، غمنامه تصویری و نمایشی از شرح بلایا و مصائبی است که بر امام حسین(ع) و یاران با وفایش گذشته است. تعزیه هنر اصیلی است که نمایش رادمردی، دلاوری، حماسه سازی در راه دین و از همه مهم تر ظلم ستیزی آن امام همام و یارانش را در مقابل پستی و زبونی ستمکاران خونخوار و نیز شقاوت و عاقبت  ظالم را برای عموم به نمایش می گذارد.

سه دوره اول سوگواره نغمه های عاشورایی که امسال ششمین دوره آن در حال برگزاری است، در شهرستان خوانسار و سه دوره دیگر آن در حسینیه اعظم روستای تخماقلو شهرستان بویین میاندشت در حال برگزاری است. این سوگواره با هدف حفظ و اشاعه فرهنگ عاشورایی، مبارزه با تهاجم فرهنگی بیگانگان، علاقمند نمودن نسل جوان به هنر آیینی، مذهبی و سنتی تعزیه برپا می شود و اجرای صحیح تعزیه و جلوگیری از هرگونه تحریف چه از نظر نسخ تعزیه و چه از نظر ملودی را دنبال می کند.
ششمین سوگواره ملی نغمه های عاشورایی روستای تخماقلو بوئین میاندشت با شرکت اساتید برجسته تعزیه ایران؛ از 30 آبان ماه سال جاری آغاز شده است و تا 9 آذر ماه ادامه دارد.
 حسینه تخماقلو از دیروزهای عاشقی تا امروز های دلدادگی
 برپایی تعزیه و عزاداری امام حسین(ع) در روستای تخماقلو سابقه ای طولانی دارد. آنچنان که درقدیم تپه قلعه و قلعه هژبرپور تخماقلو در محرم و صفر مکانی برای اطعام سوگواران حسینی بوده و خوانین یعنی حاکمان روستا حضور فعال و چشمگیری در این مراسم داشتند. پس از گذشت زمانی بنای اولیه حسینیه تقریبا در سال 1215  هجری قمری به دستور حسین علی خان یاور، فرزند علی جان خان تخماقلویی و توسط یک معمار خوانساری ساخته می شود. حسین علی خان، زمانی که با معمار خوانساری به عتبات عالیات مشرف می شوند، با الگوبرداری از مسجد کوفه و یا سامرا، حسینیه این روستا را بنا می گذارند.

معماری حسینیه به گونه ای است که از دو قسمت شبستان و محوطه ساخته شده؛  که به گفته بزرگان سرستون های چوبی آن نیز شبیه به آن جا بوده است.از شبستان برای مراسم روضه خوانی و از فضای باز برای مراسم تعزیه استفاده می شود و دارای حوض سنگی چند گوش در وسط و در اطراف آن درختچه هایی بوده که نماد نخلستان را در تعزیه ا یفا می کردند.دور حسینیه ا ز حجره هایی ساخته شده که شکوه و عظمت حسینیه را هنگام برگزاری تعزیه دوچندان می کرد.
خوانین و بزرگان نیز حجره مخصوص به خود را داشتند و در زمان سلطنت قاجاریان و سلطنت ظلال سلطان در اصفهان، پس ازحسین علی خان یاور، فردی عاشق و مخلص به نام علی قلی خان معروف به هژبر اداره حسینیه را به دست گرفت و مراسم تعزیه خوانی و عزاداری را در این مکان برگزار می کرد.

پس از وی فرزندش عبدالله خان هژبر پور راه پدر را ادامه داد و در حدود سال 1310 هجری شمسی مرمت حسینیه را آغاز کرد.پس از فوت او فرزندان وی همچون اجداد خود در برگزاری مراسم عزاداری و تعزیه خوانی  اهتمام ورزیدند و هم اکنون نیز این عشق و علاقه در قلب آنان وجود دارد.
پس ا ز پیروزی انقلاب حسینیه به صورت هیئت امنایی اداره شد تا این که در سال 1362 با همکاری افراد خیر و کمک های مردمی حسینیه قدیمی تخریب و با همان نقشه قبلی این بار هم توسط یک معمار خوانساری به  نام مرحوم استاد اسماعیل کتابچی بازسازی شد.مرحوم میرزا محمد یحیایی و مرحوم حاج میرزا حسین توکلی از جمله افرادی بودند که در این راستا، نقش بسزایی داشتند.
 تعزیه، نمایش دلدادگان همیشه در نیایش
اجرای مراسم تعزیه از بعدازظهر هر روز دردهه اول محرم شروع می شود. در زمان های دور و به گفته بزرگان مراسم تعزیه خوانی در دو ماه محرم و صفر یعنی 60 روز برگزار می شد. در گذشته به دستور خوانین بهترین تعزیه خوانان منطقه حتی ا ز راه های دور دست در این ایام دعوت شده و به اجرای نقش می پرداختند و در پایان خوانین، نه به عنوان حق الزحمه بلکه به رسم تبرک هدایایی را به آنان می دادند. در این میان ملا مصیب ایشانی معروف به ملا مصیب افوسی و متخلص به مخلص، از کسانی بوده که در سراییدن پیش واقعه های تعزیه ید طولایی داشته است.
ذاکرین بنام دیگری نیز از جمله  میرزا محمد یحیایی در پیشبرد هنر مقدس شبیه خوانی و تعزیه روستا و منطقه تاثیر بسزایی داشته و در بازنویسی نسخه تعزیه نیز دستی به قلم برده اند که هم اکنون به عنوان یک گنجینه از آن توسط فرزندش استاد علی یحیایی نگهداری می شود.

اکثر نسخه های به یادگار مانده در زمینه انجم بوده؛ انجم یکی از قدیمی ترین نسخه های تعزیه است که با گذشت زمان و بسته به موقعیت جغرافیایی دستخوش تغییراتی شده اند.اکثر نویسندگان این نسخ در گذشته اند.از آخرین بازماندگانی که دستی به قلم دارد می توان میرزا محمد یحیایی را نام برد که از او قریب به 35 مجلس نفیس نسخه به یادگار مانده که در مجموعه ای گردآوری شده و برای دو بار در فرهنگسرای نیاوران به نمایش عموم گذاشته شده است.این نسخه ها در سال  1389در مجموعه ای به نام گنجینه های تعزیه توسط مهندس علی یحیایی گردآوری شده که بیش از 218 مجلس تعزیه و بیش از 1000 نسخه تعزیه است که به طور شایسته ای از آن ها نگهداری می شود. از نقاط قوت تعزیه در این روستا برگزاری سوگواره نغمه های عاشورایی در دهه سوم صفر بوده که به گفته کارشناسان و علاقه مندان از بهترین سوگواره های سطح کشور نیز بوده است.
خادم حسینیه تخماقلو: اینجا معجزات زیادی دیده ام
حسین نصر الهی متولد 1336 روستای تخماقلو از شاگردان مرحوم  یحیایی است که از 7 سالگی در این حسینیه مشغول خدمت بوده است.
وی با مروری بر خاطرات خود درباره ماجراها و اتفاقات خاص این حسینیه  می گوید: من اینجا معجزات زیادی دیده ام؛ بسیار اتفاقاتی بوده که جان خودم نیز در یکی از این اتفاقات حفظ شد.
وی ادامه می دهد: یکی از امدادهای امام حسین(ع)  و ائمه اطهار (س) به من زمانی بود که یکی از فرزندانم بیماری کلیوی داشت و کلیه اش از کار افتاده بود، در هنگام نماز صبح در حسینیه به حضرت فاطمه متوسل شدم که شفای فرزندم را از خداوند متعال گرفتم.

وی می گوید: یک اتفاق شگفت آمیز دیگر این بود که در زمان تخریب پشت بام حسینیه، زمانی که کارگران کار می کردند خم شدم تا از زیر کلنگ چوبی را بردارم که با فشار بسیار زیاد کلنگ به کمرم برخورد کرد، اما کوچکترین آسیبی به من نرسید.
نصرالهی با بیان این که مسافران زیادی از نقاط مختلف کشور به این حسینیه می آیند، می افزاید: پیرمردی  از اراک به این جا آمده بود که از بچه دار نشدن فرزندش گله داشت و از من درخواست نیاز متبرک کرد؛ پس از 2 سال دیدم همان پیرمرد با نوه اش به حسینیه آمد؛ اکنون نیز او به همراه نوه اش به حسینیه می آید و یا امانتی حسینیه را می فرستد.
استقبال بی نظیر مردم  از سوگواره ملی نغمه های عاشورایی تخماقلو
 حجت الاسلام اسکندري  نماینده ولی فقیه در بوئین میاندشت برگزاري این همايش آييني مذهبي تعزيه در روستاي تخماقلو را یک ظرفیت عظیم فرهنگی توصیف می کند و می گوید: برگزاری این سوگواره به طور یقین  موجب سرازیر شدن  خیر و برکت  به سوی شهرستان و روستای تخماقلو است.
ماشالله طحانیان زاده فرماندار بوئین میاندشت نیز با بیان این که این سوگواره زمینه ساز تعامل سازنده فرهنگی است، می افزاید: علاقمندی زنان و مردان این شهرستان  از دیرباز به ائمه اطهار به ویژه حضرت سیدالشهدا(ع) زبانزد عام و خاص است و این سوگواره  در معرفی شهرستان به سایر نقاط کشور اثرگذار خواهد بود.

حسن کیخایی رئیس اداره فرهنگ و ارشاد شهرستان بوئین میاندشت هم با ابراز خرسندی از استقبال سایر هم وطنان و هم استانی ها از این سوگواره  می گوید: عاشقان اباعبدالله الحسین برای بهره مندی از این فضای معنوی پای هنرنمایی و اجرای اساتید برجسته تعزیه کشورمان ساعت ها به تماشا می نشینند که این نکته، نمایانگر آن است که متولیان و مجریان این برنامه چه متفکرانه و آبرومندانه میزبانی این حرکت مذهبی را قبول کرده اند.
 آری؛ این روزها سوز سرمای پاییزی تخماقلو با سوز دل های عاشق در هم آمیخته و حسینیه ای پر ریشه قرار دل های بیقرار گشته است.حسینیه ای که سال هاست از در و دیوار آن عاشورا می جوشد و نغمه های حق و باطل آن به گوش جان ها مهمان می شود.02148/131/25
 فاطمه زمانی
کانال اطلاع رسانی: https://telegram.me/imnanews