صلح امام حسن (ع) زمینه ساز واقعه عاشورا بود

به گزارش ایمنا، اگر نگاهی گذرا به زندگی امام حسن(ع) بیاندازیم، اتفاقی که بیشترین سوال را در ذهن اهل دین به وجود می آورد داستان صلح امام حسن(ع) است.
در بسیاری از مطالب و گفتگوها به موضوعات مختلفی از صلح امام حسن (ع) پرداخته شده است، از جمله اینکه داستان صلح امام حسن(ع) چه بود و حضرت چه شرایطی را برای صلح با معاویه در نظر گرفته بودند و اهداف صلح چه بود.
اما سوال مهمی که در اینباره وجود دارد و شهید آیت الله مرتضی مطهری در کتاب «سیری در سیره ائمه اطهار» در بخش روایت سیره امام حسن مجتبی(ع) به آن پاسخ مفصلی داده، این است که مگر چه تفاوتی میان شرایط دوران امام حسن(ع) با شرایط دوران امام حسین(ع) وجود داشت که در آن برهه بر امام حسین(ع) واجب بود که قیام کنند و نقطه اوج این مساله این است که ایشان تا آخر بایستند تا مظلومانه شهید شوند و با این کار حقانیت خود را اثبات کند، ولی امام حسن(ع) می بایست صلح کنند و تمام زخم زبان ها را بشنوند.
حجت الاسلام والمسلمین مصطفی قاسمی در گفتگو با ایمنا و در پاسخ به این سوال ضمن اشاره به اینکه امام حسن(ع) در شرایط متفاوتی از امام حسین(ع) قرار داشتند افزودند: امام حسن(ع) خلیفه ای بودند که یک نفر از رعیت در قبال ایشان طغیان کرده بود، اگر امام حسن(ع) در این رویارویی می ایستادند چیزی جز شهادت برای ایشان دربرنداشت و آنگاه امام حسین(ع) دیگر آن معترض شجاعی نبودند که در قبال منکر ایستاده اند، بلکه حاکمی بودند که به دست متعرضین خودش کشته شده بود و می بینید که در کل ماهیت ماجرا متفاوت شده است.
قاسمی در مورد تفاوت شرایط دوران امام حسن(ع) و امام حسین(ع) ادامه داد: شخصيت معاویه و یزید بسيار متفاوت بود، معاویه از نبوغ سياسی خاصی برخوردار بود و با وجودی که از مشرکان پيش از اسلام بود، توانست تصویری فراتر از مردمان عادی را ترسيم کند.
وی افزود: معاویه در شام به عنوان عشيره پيامبر اکرم(ص) خودش را معرفی کرده بود و عامه مردم نيز فریب ظاهرسازی های این حاکم سياست مدار را خوردند، اما یزید جوانی بود که نبوغ سياسی نداشت و برای به دست آوردن قدرت هيچ زحمتی نکشيده بود و فکر می کرد با نظامی گری تمام مسائل به سرانجام می رسد و ظواهر را رعایت نمی کرد و برخلاف معاویه به طور علنی به دنبال نابودی اسلام و سنت رسول خدا بود.
وی اذعان کرد: اگر امام حسن(ع) در شرایط امام حسين(ع) قرار می گرفت، قيام می کرد، به همين دليل امام حسين(ع) با قيام خود در کربلا بهترین تصميم را گرفت و امام حسن(ع) نيز بهترین موضع را در زمان خود داشت و بی شک اگر امام حسن(ع) در دوران امام حسين(ع) قرار می گرفت، گزینه قيام
عليه یزید را انتخاب می کرد.
حجت الاسلام قاسمی به مطلب مهمی در مورد دلیل صلح امام حسن نیز اشاره کرد و افزود: زمانی که امام به شرایط سیاسی اجتماعی کوفه نگاه کردند متوجه شدند که اگر الان یا چند سال دیگر این جنگ را تمام کنند نتیجه یکسان است، یعنی با توجه به شیوه های متفاوت امام و معاویه برای اداره امور مسلمین،اگر این جنگ 10 سال دیگر هم طول می کشید نتیجه آن همین می شد، اما در طول این 10 سال چه بر سر امت اسلامی می آمد جز اینکه یک سری از مردم کشته می شدند و نارضایتی ها نسبت به امام حسن(ع) بیشتر می شد، در نتیجه امام حسن(ع) در حالی که می داند و می بیند که برای آینده اخبار خوشایندی در برندارد بهترین تصمیم را صلح با معاویه قلمداد می کند.
حجت الاسلام قاسمی در ادامه به آثار مثبت صلح امام حسن مجتبی (ع) اشاره کرد و افزود: امام حسن مجتبی(ع) بهترین بهره برداری را در قائله ميان کوفه و شام داشت؛ چرا که با پذیرفتن صلح نامه، کيان تشيع را حفظ و زمينه را برای قيام امام حسين(ع) و تشکيل مدرسه فقهی شيعه در دوران امام باقر(ع)
و امام صادق(ع) فراهم کردند.
حجت الاسلام قاسمی در پاسخ به این سوال که آیا طرح شهادت حضرت امام حسن (ع) از سوی معاویه پی ریزی شده بود گفت: بر طبق گزارش های منابع شيعی امام حسن مجتبی(ع) با توطئه معاویه و از سوی جعده همسر خود به شهادت رسيده است؛ چرا که اگر تحریک معاویه نبود، شخصی حاضر نمی شد دستش را به خون نوه پيامبر اکرم(ص) آلوده کند و این کار نيز از عهده جعده خارج بود.
البته در برخی گزارش های تاریخی، معاویه را عامل شهادت امام حسن مجتبی(ع) نمی دانند و در این منابع تصریح شده امام(ع)، به طور طبيعی بر اثر سم از دنيا رفته است و طبيعتا هر نظام حاکمی به گونه ای مخالفان خود را از ميان بر می دارد که هيچ گونه سند و مدرکی در تاریخ عليه آنان ثبت نشود.
قاسمی در ادامه به امتیازاتی که جعده می توانسته از به شهادت رسیدن امام حسن مجتبی (ع) بدست آورد اشاره کرد و افزود: این مسئله طبيعی است که هرکسی خواسته حکومت را تامين کند، از امتيازات فراوانی برخوردار می شود؛ در برخی از کتب تاریخی تصریح شده معاویه به جعده در قبال شهادت امام حسن مجتبی(ع) قول همسری یزید را داده که البته در این مورد باید گفت یزید حدود 20سال از جعده کوچک تر بوده و این موارد فقط احتمالات است، اما بی شک جعده از امتيازاتی نظير افزایش قدرت قبيله کنده و امتيازات مادی و معنوی نظير حضور در حریم خصوصی معاویه برخوردار می شده است که حاضر به شهادت امام حسن مجتبی(ع) می شود./
12162/135