به گزارش خبرگزاری ایمنا، اعتراض به اخذ هزینههای سنوات توسط دانشگاهها، در نخستین روزهای آغاز سال تحصیلی جدید، در بسیاری از دانشگاه های کشور در جریان بوده و فضای آموزشی کشور را تحت تأثیر قرار داده است. تجمعات در دانشگاههایی، از جمله اصفهان، شریف، امیرکبیر و رازی کرمانشاه برگزار شده و اعتراضات دامنه داری را در دانشگاه های سطح کشور شکل داده است.
سخن قانون:
هیچ دانشجوی مقطع کارشناسی ورودی 91 به بعد، نباید تا پایان نیمسال دهم مشمول هزینههای سنوات شود
آیین نامههای وزارت علوم را بررسی میکنیم. در ماده 13 آیین نامه مصوب مرداد 1391، که در پیشانی آن ذکر شده «مخصوص ورودیهای 91 و پس از آن»، آمده است:«حداکثر مدت مجاز تحصیل در دورههای کاردانی و کارشناسی ناپیوسته 5/2 سال و در دورههای کارشناسی پیوسته 5 سال است.» و این یعنی هیچ دانشجوی مقطع کارشناسی ورودی 91 به بعد، نباید تا پایان نیمسال دهم مشمول هزینههای سنوات شود.
با این وجود آیین نامه جدید، مصوب 1393، دو نیمسال از این سنوات مجاز را کم کرده و در ماده 15 میگوید: «مدت مجاز تحصیل در دوره های کاردانی (اعم پیوسته و ناپیوسته) و کارشناسی ناپیوسته دو سال و در دورههای کارشناسی پیوسته چهار سال است.» و البته در تبصرهای اضافه میکند:«دانشگاه اختیار دارد در شرایط خاص و با تصویب شورای آموزشی دانشگاه، حداکثر یک نیمسال برای دوره های کاردانی و کارشناسی ناپیوسته و حداکثر دو نیمسال برای دوره کارشناسی پیوسته، مدت مجاز تحصیل را افزایش دهد. چنانچه دانشجو در این مدت دانش آموخته نشود از ادامه تحصیل محروم خواهد شد.»
ماده 15 آیین نامه دوره کارشناسی ارشد هم، طول دوره را 4 نیمسال تحصیلی ذکر کرده که به صلاحدید دانشگاه، یک نیمسال میتواند به آن اضافه شود.
سخن مسئولین:
مجاز تحصیل برای دانشجویان کارشناسی ارشد ۴ ترم را اعلام کرد
میرحمایت میرزاده، نماینده مردم گرمی و سخنگوی کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی، در این خصوص، از پیگیری موضوع هزینههای سنوات در جلسه هفته آینده این کمیسیون خبر داد و گفت:«اگر در زمان ثبت نام، از دانشجویان درباره مدت زمان تحصیل مجاز تعهدی گرفته شده و خلاف آن عمل شده باشد، طبیعتاً حق با دانشجو است.»
یزدان مهر، رئیس صندوق رفاه دانشجویان وزارت علوم هم در این رابطه گفته است: «سنوات مجاز برای خوابگاههای دانشجویان کارشناسی 4 سال و کارشناسی ارشد 2 سال است. پس از این مدت هزینههای اسکان باید چندبرابر باشد. اما امسال ما مصوبهای داشتیم در هیئت امنا مبنی بر اینکه مراعات حال دانشجویان انجام شود و اگر این افزایش سنوات خارج از کنترل دانشجویان بوده است، با تأیید معاونت دانشجویی نیمسال 9 کارشناسی هم مانند سایر نیمسالها محاسبه شود. به هر حال در برخی رشتهها مثل کشاورزی و یا رشتههای مهندسی، افزایش سنوات تحصیل مکن است در اختیار دانشجو نباشد. دانشگاهها هم این اجاره بهای اخذ شده از دانشجویان را به حساب صندوق رفاه میریختند و ما گفتیم این درآمد را نمیخواهیم. در کل ما تلاش کردیم امسال با مصوبات جدید، رعایت حال دانشجویان را بکنیم.» وی در خصوص افزایش چندبرابری هزینههای غذا برای دانشجویان سال آخر هم گفت: «تا چندسال قبل یارانه غذای دانشگاهها به حساب صندوق رفاه واریز میشد اما مدتی است یارانه غذا به خود دانشگاهها پرداخت میشود. بنابراین در موضوع غذا، خود دانشگاهها تصمیم گیر هستند. اکثر دانشگاهها در این موضوع هم همکاری کردهاند.»
«پرداخت هزینههای سنوات اضافی موضوعی است که هر ذهنیتی بدون منفعت شخصی آن را منطقی میداند. لازم است رویکردهای آموزشی و پژوهشی دانشگاه به گونهای باشد که دانشجویان بتوانند در سنوات مجاز تحصیل خود را به پایان برسانند. دانشگاه در نیل به این مقصود لازم میبیند چنانچه سنوات اضافی از ناحیه قصور دانشجو باشد، هزینه سنوات را از وی دریافت نماید.» این، پاسخ معاونت دانشجویی دانشگاه شریف به اعتراضات دانشجویی است. این معاونت البته تاکید کرده که اگر دانشجو به دلایل «خارج از کنترل خود» و «اضطرارهای پیش آمده» ناچار به افزایش طول تحصیل خود بشود، برایش تسهیلاتی در نظر بگیرند. معاونت دانشجویی شریف به دانشجویان این اجازه را هم داده است که درخواستهای خود را از طریق معاونتهای تحصیلات تکمیلی دانشکدهها پیگیری کنند.
هم چنین احمد معتمدی، رییس دانشگاه امیرکبیر، از ارسال نامه معاون آموزشی وزارت علوم در خصوص دانشجویان سنواتی به دانشگاه ها خبر داد و گفت: در این نامه، وزارت علوم میزان مجاز تحصیل برای دانشجویان کارشناسی ارشد ۴را ترم اعلام کرد.
وی افزود: در این نامه تاکید شده است که اگر دانشجویان کارشناسی ارشد دانشگاه ها به دلایلی مجبور به ادامه تحصیل در ترم ۵ شوند پرونده دانشجو باید به کمیسیون موارد خاص ارجاع شود و در صورتی که کمیسیون موارد خاص با ادامه تحصیل دانشجو در ترم ۵ موافقت کند، دانشجو مشمول هزینه های تحصیل نخواهد شد.
مطالبه دانشجو؟!
اعتراضات دانشجویی در زمینه هزینه دانشجویان سنواتی را می توان به دو دسته کارشناسی و کارشناسی ارشد تقسیم کرد. در مقطع کارشناسی، هنوز از هیچ دانشجویی جریمه، شهریه یا هزینهای برای 5 ساله شدن دریافت نشده است اما با توجه به آیین نامه مصوب 1393، به نظر میرسد اخذ هزینه سنوات سال پنجم از ورودیهای این سال به بعد، قطعی باشد. اما نکته عجیب اینجاست که دانشجویان ورودی 91 و 92 هم در حال حاضر، با افزایش چندبرابری هزینههای غذا و اسکان مواجه شدهاند. تصویر زیر، مربوط به سامانه رزرو غذای یک دانشجوی سال پنجم دانشگاه شریف است، با قیمتهایی تقریباً سه برابر قیمت غذای عادی:
با استناد به گفتههای سخنگوی کمیسیون آموزش، باید حق را به دانشجویان ورودی 91 و 92 داد. چرا که آنها با آیین نامه مصوب 1391 وارد دانشگاه شدهاند و طبق آن آیین نامه، 10 نیمسال مجاز تحصیل دارند و نباید از سال پنجم مشمول هزینههای سنوات شوند. اتفاقی که افتاده و دانشجویان سال پنجمی امسال، یعنی ورودیهای 91، را با مشکلاتی جدی مواجه کرده است. مسئولین دانشگاهی نیز اگرچه تاکید دارند که تاکنون هیچ هزینهای برای سال پنجم کارشناسی دریافت نشده، اما هیچ تضمینی برای عدم دریافت آن در آینده نمیدهند. درباره افزایش هزینههای رفاهی دانشجویان، اعم از هزینه تغذیه و اسکان هم دانشگاههای مورد بحث به دلیل عدم تخصیص اعتبار از سوی وزارتخانه برای دانشجویان سال پنجم، نمیتوانند هزینه این دانشجویان را مانند سایرین محاسبه کنند. موضوعی که صدای دانشجویان دانشگاههایی مثل شریف را بلند کرده است. آنها معتقدند مدیریت غلط باعث شده تا دانشگاهشان هزینههای رفاهی دانشجویان را بالا ببرد و در مقابل، دانشگاههایی مثل دانشگاه تهران این کار را نکنند.
در موضوع کارشناسی ارشد اما، داستان اعتراضات متفاوت است. دانشگاه طبق قانون اجازه دارد سنوات مجاز را از 4 نیمسال بیشتر نکند. دانشجویان هم نمیتوانند به این موضوع اعتراضی داشته باشند. آنها، ایراد را در جای دیگری میبینند و معتقدند عواملی که باعث میشود دانشجوی کارشناسی ارشد نتواند در 4 نیمسال درسش را تمام کند، توسط مسئولین نادیده گرفته میشوند.
از دانشگاه چه خبر؟
دانشگاه اصفهان، یکی از چند دانشگاهی بود که بعد از دانشگاه تربیت مدرس، تجمع صنفی برای این موضوع را تجربه کرد:«در این تجمع که در مقابل ساختمان کتابخانه مرکزی دانشگاه اصفهان برگزار شد؛ حدود 100 نفر از دانشجویان پیرامون مشکلات سنوات تحصیلی که از ترم 9 به بعد برای انتخاب واحد دارند اعتراض کردند، برخی از دانشجویان ارشد و دکترا نیز به عدم تخصیص خوابگاه و هزینه زیاد رزرو غذا معترض بودند. مسؤولان دانشگاه دانشجویان معترض را به داخل تالار پیامبر اعظم راهنمایی کردند تا در یک جمع دوستانه نظرات آنها را شنیده و به راه حل مشترک برسند؛ مدیر امور مالی (دکتر ایروان)، معاون دانشجویی (دکتر کجباف) در تالار پیامبر اعظم به پای سخنان دانشجویان نشسته و به سؤالاتشان پاسخ دادند. در پایان این جلسه نتیجهی نهایی این بود که برای رفع مشکل خوابگاه پس از جلسه با هیئت امنا نتیجهی نهایی را اعلام کنند و سعی بر این شد که نتیجه مطابق با نظر دانشجویان باشد.»
دانشگاه های شیراز، رازی کرمانشاه و شریف هم تجمعات و اعتراضاتی را تجربه کرده اند .
خلاصه کلام آن که، دانشگاه ها، مسئولین، قانون و دانشجویان به تازگی درگیر جریانات خاص و پر حاشیه «هزینههای سنوات» شده اند. تجمعات دانشجویی همچنان ادامه دارند، مسئولین در برخی دانشگاهها همراه با دانشجویان شده اند و در برخی دیگر، انعطاف ناپذیر بر طبل " پول بدهید" می کوبند. نکته جالب اینکه این تجمعات و اعتراضات با ورود دانشجویان جدید به دانشگاه ها همزمان شده که شاهد اعتراضات دانشجویان ورودی پیش از خود هستند. باید دید آیا قوانین طبق صلاح دانشجویان و دانشگاه ها تغییر می کنند و یا ورودی های جدید، معترضین سال های آتی خواهند بود؟! /07180/142
سخن قانون:
هیچ دانشجوی مقطع کارشناسی ورودی 91 به بعد، نباید تا پایان نیمسال دهم مشمول هزینههای سنوات شود
آیین نامههای وزارت علوم را بررسی میکنیم. در ماده 13 آیین نامه مصوب مرداد 1391، که در پیشانی آن ذکر شده «مخصوص ورودیهای 91 و پس از آن»، آمده است:«حداکثر مدت مجاز تحصیل در دورههای کاردانی و کارشناسی ناپیوسته 5/2 سال و در دورههای کارشناسی پیوسته 5 سال است.» و این یعنی هیچ دانشجوی مقطع کارشناسی ورودی 91 به بعد، نباید تا پایان نیمسال دهم مشمول هزینههای سنوات شود.
با این وجود آیین نامه جدید، مصوب 1393، دو نیمسال از این سنوات مجاز را کم کرده و در ماده 15 میگوید: «مدت مجاز تحصیل در دوره های کاردانی (اعم پیوسته و ناپیوسته) و کارشناسی ناپیوسته دو سال و در دورههای کارشناسی پیوسته چهار سال است.» و البته در تبصرهای اضافه میکند:«دانشگاه اختیار دارد در شرایط خاص و با تصویب شورای آموزشی دانشگاه، حداکثر یک نیمسال برای دوره های کاردانی و کارشناسی ناپیوسته و حداکثر دو نیمسال برای دوره کارشناسی پیوسته، مدت مجاز تحصیل را افزایش دهد. چنانچه دانشجو در این مدت دانش آموخته نشود از ادامه تحصیل محروم خواهد شد.»
ماده 15 آیین نامه دوره کارشناسی ارشد هم، طول دوره را 4 نیمسال تحصیلی ذکر کرده که به صلاحدید دانشگاه، یک نیمسال میتواند به آن اضافه شود.
سخن مسئولین:
مجاز تحصیل برای دانشجویان کارشناسی ارشد ۴ ترم را اعلام کرد
میرحمایت میرزاده، نماینده مردم گرمی و سخنگوی کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی، در این خصوص، از پیگیری موضوع هزینههای سنوات در جلسه هفته آینده این کمیسیون خبر داد و گفت:«اگر در زمان ثبت نام، از دانشجویان درباره مدت زمان تحصیل مجاز تعهدی گرفته شده و خلاف آن عمل شده باشد، طبیعتاً حق با دانشجو است.»
یزدان مهر، رئیس صندوق رفاه دانشجویان وزارت علوم هم در این رابطه گفته است: «سنوات مجاز برای خوابگاههای دانشجویان کارشناسی 4 سال و کارشناسی ارشد 2 سال است. پس از این مدت هزینههای اسکان باید چندبرابر باشد. اما امسال ما مصوبهای داشتیم در هیئت امنا مبنی بر اینکه مراعات حال دانشجویان انجام شود و اگر این افزایش سنوات خارج از کنترل دانشجویان بوده است، با تأیید معاونت دانشجویی نیمسال 9 کارشناسی هم مانند سایر نیمسالها محاسبه شود. به هر حال در برخی رشتهها مثل کشاورزی و یا رشتههای مهندسی، افزایش سنوات تحصیل مکن است در اختیار دانشجو نباشد. دانشگاهها هم این اجاره بهای اخذ شده از دانشجویان را به حساب صندوق رفاه میریختند و ما گفتیم این درآمد را نمیخواهیم. در کل ما تلاش کردیم امسال با مصوبات جدید، رعایت حال دانشجویان را بکنیم.» وی در خصوص افزایش چندبرابری هزینههای غذا برای دانشجویان سال آخر هم گفت: «تا چندسال قبل یارانه غذای دانشگاهها به حساب صندوق رفاه واریز میشد اما مدتی است یارانه غذا به خود دانشگاهها پرداخت میشود. بنابراین در موضوع غذا، خود دانشگاهها تصمیم گیر هستند. اکثر دانشگاهها در این موضوع هم همکاری کردهاند.»
«پرداخت هزینههای سنوات اضافی موضوعی است که هر ذهنیتی بدون منفعت شخصی آن را منطقی میداند. لازم است رویکردهای آموزشی و پژوهشی دانشگاه به گونهای باشد که دانشجویان بتوانند در سنوات مجاز تحصیل خود را به پایان برسانند. دانشگاه در نیل به این مقصود لازم میبیند چنانچه سنوات اضافی از ناحیه قصور دانشجو باشد، هزینه سنوات را از وی دریافت نماید.» این، پاسخ معاونت دانشجویی دانشگاه شریف به اعتراضات دانشجویی است. این معاونت البته تاکید کرده که اگر دانشجو به دلایل «خارج از کنترل خود» و «اضطرارهای پیش آمده» ناچار به افزایش طول تحصیل خود بشود، برایش تسهیلاتی در نظر بگیرند. معاونت دانشجویی شریف به دانشجویان این اجازه را هم داده است که درخواستهای خود را از طریق معاونتهای تحصیلات تکمیلی دانشکدهها پیگیری کنند.
هم چنین احمد معتمدی، رییس دانشگاه امیرکبیر، از ارسال نامه معاون آموزشی وزارت علوم در خصوص دانشجویان سنواتی به دانشگاه ها خبر داد و گفت: در این نامه، وزارت علوم میزان مجاز تحصیل برای دانشجویان کارشناسی ارشد ۴را ترم اعلام کرد.
وی افزود: در این نامه تاکید شده است که اگر دانشجویان کارشناسی ارشد دانشگاه ها به دلایلی مجبور به ادامه تحصیل در ترم ۵ شوند پرونده دانشجو باید به کمیسیون موارد خاص ارجاع شود و در صورتی که کمیسیون موارد خاص با ادامه تحصیل دانشجو در ترم ۵ موافقت کند، دانشجو مشمول هزینه های تحصیل نخواهد شد.
مطالبه دانشجو؟!
اعتراضات دانشجویی در زمینه هزینه دانشجویان سنواتی را می توان به دو دسته کارشناسی و کارشناسی ارشد تقسیم کرد. در مقطع کارشناسی، هنوز از هیچ دانشجویی جریمه، شهریه یا هزینهای برای 5 ساله شدن دریافت نشده است اما با توجه به آیین نامه مصوب 1393، به نظر میرسد اخذ هزینه سنوات سال پنجم از ورودیهای این سال به بعد، قطعی باشد. اما نکته عجیب اینجاست که دانشجویان ورودی 91 و 92 هم در حال حاضر، با افزایش چندبرابری هزینههای غذا و اسکان مواجه شدهاند. تصویر زیر، مربوط به سامانه رزرو غذای یک دانشجوی سال پنجم دانشگاه شریف است، با قیمتهایی تقریباً سه برابر قیمت غذای عادی:
با استناد به گفتههای سخنگوی کمیسیون آموزش، باید حق را به دانشجویان ورودی 91 و 92 داد. چرا که آنها با آیین نامه مصوب 1391 وارد دانشگاه شدهاند و طبق آن آیین نامه، 10 نیمسال مجاز تحصیل دارند و نباید از سال پنجم مشمول هزینههای سنوات شوند. اتفاقی که افتاده و دانشجویان سال پنجمی امسال، یعنی ورودیهای 91، را با مشکلاتی جدی مواجه کرده است. مسئولین دانشگاهی نیز اگرچه تاکید دارند که تاکنون هیچ هزینهای برای سال پنجم کارشناسی دریافت نشده، اما هیچ تضمینی برای عدم دریافت آن در آینده نمیدهند. درباره افزایش هزینههای رفاهی دانشجویان، اعم از هزینه تغذیه و اسکان هم دانشگاههای مورد بحث به دلیل عدم تخصیص اعتبار از سوی وزارتخانه برای دانشجویان سال پنجم، نمیتوانند هزینه این دانشجویان را مانند سایرین محاسبه کنند. موضوعی که صدای دانشجویان دانشگاههایی مثل شریف را بلند کرده است. آنها معتقدند مدیریت غلط باعث شده تا دانشگاهشان هزینههای رفاهی دانشجویان را بالا ببرد و در مقابل، دانشگاههایی مثل دانشگاه تهران این کار را نکنند.
در موضوع کارشناسی ارشد اما، داستان اعتراضات متفاوت است. دانشگاه طبق قانون اجازه دارد سنوات مجاز را از 4 نیمسال بیشتر نکند. دانشجویان هم نمیتوانند به این موضوع اعتراضی داشته باشند. آنها، ایراد را در جای دیگری میبینند و معتقدند عواملی که باعث میشود دانشجوی کارشناسی ارشد نتواند در 4 نیمسال درسش را تمام کند، توسط مسئولین نادیده گرفته میشوند.
از دانشگاه چه خبر؟
دانشگاه اصفهان، یکی از چند دانشگاهی بود که بعد از دانشگاه تربیت مدرس، تجمع صنفی برای این موضوع را تجربه کرد:«در این تجمع که در مقابل ساختمان کتابخانه مرکزی دانشگاه اصفهان برگزار شد؛ حدود 100 نفر از دانشجویان پیرامون مشکلات سنوات تحصیلی که از ترم 9 به بعد برای انتخاب واحد دارند اعتراض کردند، برخی از دانشجویان ارشد و دکترا نیز به عدم تخصیص خوابگاه و هزینه زیاد رزرو غذا معترض بودند. مسؤولان دانشگاه دانشجویان معترض را به داخل تالار پیامبر اعظم راهنمایی کردند تا در یک جمع دوستانه نظرات آنها را شنیده و به راه حل مشترک برسند؛ مدیر امور مالی (دکتر ایروان)، معاون دانشجویی (دکتر کجباف) در تالار پیامبر اعظم به پای سخنان دانشجویان نشسته و به سؤالاتشان پاسخ دادند. در پایان این جلسه نتیجهی نهایی این بود که برای رفع مشکل خوابگاه پس از جلسه با هیئت امنا نتیجهی نهایی را اعلام کنند و سعی بر این شد که نتیجه مطابق با نظر دانشجویان باشد.»
دانشگاه های شیراز، رازی کرمانشاه و شریف هم تجمعات و اعتراضاتی را تجربه کرده اند .
خلاصه کلام آن که، دانشگاه ها، مسئولین، قانون و دانشجویان به تازگی درگیر جریانات خاص و پر حاشیه «هزینههای سنوات» شده اند. تجمعات دانشجویی همچنان ادامه دارند، مسئولین در برخی دانشگاهها همراه با دانشجویان شده اند و در برخی دیگر، انعطاف ناپذیر بر طبل " پول بدهید" می کوبند. نکته جالب اینکه این تجمعات و اعتراضات با ورود دانشجویان جدید به دانشگاه ها همزمان شده که شاهد اعتراضات دانشجویان ورودی پیش از خود هستند. باید دید آیا قوانین طبق صلاح دانشجویان و دانشگاه ها تغییر می کنند و یا ورودی های جدید، معترضین سال های آتی خواهند بود؟! /07180/142
نظر شما