دحوالارض را روز قیام امام زمان(عج) دانسته‌اند

به گزارش ایمنا، در بسیاری از نوشته ها به مناسبت این روز معنای «دحو» کم و بیش بیان شده که به معنای گسترش است. ولی بهتر است بدانیم که از روز دحوالارض بخش هایی از کره زمین که سرشار از آب بود، شروع به خشک شدن نمود تا اندک اندک به شکل یک چهارم خشکی های امروز درآمد. در روایات داریم، اولین نقطه ای که از زیر آب سر برآورد مکان شریف و مقدس کعبه و بیت الله الحرام بوده است.
این روز در بین مسلمانان و به خصوص شیعیان از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. فرصت های معنوی زندگی، نسیم هایی الهی هستند که دل و جان آنان را که خود را در معرض آن قرار دادند می نوازند و به آنها شادمانی و آرامشی فراوان می بخشند. «دحوالارض» نیز از آن گونه نسیم هاست، که سالی تنها یک بار می وزد. تکرار دوباره این نسیم روح بخش برای آنان که جان خویش را از عطر آن آکنده نساختند، نامعلوم است. پس این فرصت طلایی را دریابیم؛ که رسول خدا (ص) فرمود:
«اِنَّ لِرَبِّکُمْ فی ایامِ دَهْرِکُمْ نَفَحاتٌ فَتَعَرَّضُوا لَها لَعَلَّهُ اَن یصیبَکُمْ نَفْحَةٌ مِنْها فَلا تَشْقَوْنَ بَعْدَها اَبداً»؛ همانا در طول زندگی شما نسیم هایی از سوی پروردگارتان می وزد. هان! خود را در معرض آنها قرار دهید، باشد که چنین نسیمی سبب شود که برای همیشه بدبختی از شما دور ماند.
گذشته از واقعه دحوالارض، رویدادهای دیگری نیز در این روز رخ داده اند که اهمیت آن را دوچندان کرده است؛ از جمله:
میلاد ابوالانبیاء حضرت ابراهیم (ع)، میلاد حضرت عیسی مسیح (ع) و خروج رسول اکرم (ص) از مدینه به همراه هزاران حاجی به سوی مکه به قصد حجة الوداع. در این سفر وجود مقدس امیرالمؤمنین و حضرت زهرا سلام الله علیهما و نیز همه همسران و بسیاری از اصحاب پیامبر (ص) نیز ایشان را همراهی می‌کردند.
دحو الارض در روایات ائمه معصومین علیهم السلام
در روایات از امیرالمومنین علیه الاسلام روایت شده: نخستین رحمتی که از آسمان به زمین نازل شد، در ۲۵ ذی القعده بود، کسی که در این روز روزه بگیرد و شبش را به عبادت بایستد، عبادت ۱۰۰ سال را که روزش را روزه و شبش را عبادت کرده، خواهد داشت.
در روایتی دیگر فرموده اند: در آن روز اگر گروهی به ذکر خدا بپردازند، خداوند حاجتشان را پیش از آنکه متفرق شوند برآورده سازد؛ خداوند در این روز هزار هزار رحمت نازل می‌کند که قسمتی از آن شامل کسانی است که جمع گردند و به ذکر خدا بپردازند و روزش را روزه بدارند و شب آن را عبادت کنند.
در کتاب شریف «المراقبات» روایت است که امام رضا علیه السلام ـفرموده اند:در شب بیست و پنجم ماه ذى القعده حضرت ابراهیم (ع) و حضرت عیسى (ع) متولد شده اند.در این روز، رسول خدا (ص) به قصد حجة الوداع از مدینه با یكصد و چهار هزار یا یكصد و بیست و چهار هزار و حضرت فاطمه (ص) و تمامى اهل بیت خود از راه شجره به مکه عزیمت نمودند.
دحوالارض درکلام قرآن کریم
در قرآن كريم به دحوالارض اشاره شده است. خداوند در آيه 30 سوره نازعات مي فرمايد: «و زمين را پس از آن (آفرينش آسمان و زمين) گسترش داد». بر پايه نظر بيشتر مفسران، منظور از «دَحيها» در اين آيه، همان دحوالارض است. يعني روز پهن شدن و گسترده شدن زمين كه براساس روايات در اين روز زمين از نقطه اي كه كعبه در آن واقع شده است، از آب بيرون آمده و شروع به گسترده شدن و پهن شدن كرده تا به شكل امروزي درآمده است.
همچنين در آيه 5 سوره شمس «و الارض و ما طحيها» با توجه به آن كه «طحيها» را هم معناي «دحيها» و يا حتي از باب تبديل «دال » به «طا» يك كلمه دانسته اند، به همين موضوع مربوط مي باشد.
براساس آيه قرآن «ان اول بيت وضع للناس للذي ببكة مباركا و هدي للعالمين» (آل عمران: 96)؛ «همانا اولين خانه اي كه براي مردم ساخته شده در همين مكه و كعبه بنا نهاده شده تا باعث هدايت عالميان شود» كه آيه ثابت مي كند اولين نقطه اي كه براي مردم قرار داده شده، همين كعبه قبله مسلمانان است.
اين آيات ثابت مي كند زمين ابتدا به شكل امروزي نبوده و خشكي نداشته و قابل سكونت نبوده است، اما بعدا از همان نقطه كعبه شروع به پهن شدن و گسترده شدن كرده، تا اين كه قابل سكونت براي انسان شده است.
زیارت حضرت امام رضا(ع) یکی ازبهترین اعمال در این روز است
در روایات و همچنین مفاتیح، اعمال بسیاری برای شب و روز بیست و پنجم ماه ذیقعده و یا همان دحوالارض بیان شده ولی از بهترین و افضل ترین اعمال در این روز زیارت امام رضا (ع) است که سفارش بسیار شده است.
علاوه بر زیارت مخصوصه امام رضا (ع) آداب و اعمال ويژه اي دیگری نیز برای شب و روز دحوالارض بیان شده ازجمله:
 روزه داشتن كه ثواب هفتاد سال عبادت را دارد. روز دحوالارض از چهار روزی است که در تمام سال به فضیلت روزه گرفتن، ممتاز است و در روایتى آمده است که روزه‏ایش مثل روزه 70 سال است؛ و در روایت دیگر کفاره 70 سال است و هر که این روز را روزه بدارد و شبش را به عبادت بسر آورد براى او عبادت 100 سال نوشته شود؛ و هر چه در میان آسمان و زمین وجود دارد براى کسی که در این روز روزه‏‌دار باشد استغفار می‌کنند.
از دیگر اعمال انجام غسل به نيت روزِ دحوالارض و نماز مخصوص آن می باشد. نمازى که در کتب شیعه قُمیّین روایت شده و آن دو رکعت است در وقت چاشت در هر رکعت بعد از حمد 5 مرتبه سوره وَالشَّمْسِ بخواند و بعد از سلام نماز بخواند:
"لا حَوْلَ وَلا قُوَّةَ اِلاّ بِاللّهِ الْعَلىِّ الْعَظیمِ " جنبش و نیروئى نیست جز به خداى والاى بزرگ؛ پس دعا کند و بخواند: "یا مُقیلَ العَثَراتِ اَقِلْنى عَثْرَتى یا مُجیبَ "  اى نادیده‌گیر لغزش‌ها نادیده‌گیر لغزشم را اى اجابت کننده، " الدَّعَواتِ اَجِبْ دَعْوَتى یا سامِعَ الاْصْواتِ اِسْمَعْ صَوْتى " دعاها اجابت کن دعایم را اى شنواى صداها بشنو صدایم را، "وَارْحَمْنى وَتَجاوَزْ عَنْ سَیِّئاتى وَما عِنْدى یا ذَاالْجَلالِ وَالاْکْرامِ" و به من رحم کن و از گناهانم و آنچه بدى دارم درگذر اى صاحب جلالت و بزرگوارى .(مفاتیح الجنان)
احيا و شب زنده داري شب دحوالارض كه برابر با يك سال عبادت است از دیگر اعمال این شب و روز به حساب می آید.
روز دحوالارض را روز قیام امام زمان دانسته اند 
برای رسیدن به اینکه در روایات مختلفی بیان شده که روز دحوالارض ، یکی از روزهای محتمل برای قیام امام زمان می باشد بهتر است به دعای این روز بپردازیم و معانی عمیق آن را به صورت مختصر بررسی نماییم تا به این نتیجه و دیدگاه روایات معصومین برسیم.
در بخشي از اين دعا، به مسأله دحوالأرض چنين اشاره شده است: «اي خدايي كه خانه كعبه را گسترانيدي و دانه را شكافتي و سختي را برطرف ساختي، از تو مي خواهم در اين روز از روزهايت كه حق آن را بزرگ نمودي، هر گرفتاري و مشكلي را برطرف سازي»
اين دعا در عين اختصار مضامين عميقي را در برگرفته كه در دو محور اصلي قابل تفكيك است:
الف) محور زندگي در زمين از بعد فردي
در اين محور كه نيمي از دعا را به خود اختصاص داده، شخص متوجه اين حقيقت مي شود كه خداي متعال زمين را در راستاي بندگي، رام و تسخير انسان نموده و بر اين اساس بايد از خدا مدد خواست تا در مسير بندگي حركت و از گناهان توبه نمود و از خدا خواست كه اوليائش را دستگير ما قرار دهد و بعد از مرگ كه در زير خاك و داخل زمين مدفون مي شويم نيز ما را به لطف و رحمتش ياد كند.
ب) محور زندگي اجتماعي انسان در روي زمين
اين محور برخلاف محور قبل كه به بعد فردي و عبادي مربوط مي شد، كاملا به بعد اجتماعي، سياسي و حكومتي زندگي بشر بر روي زمين التفات مي كند و در واقع خواست خدا را كه حاكميت بندگان در مسير بندگي در روي زمين است، مطرح مي نمايد.
در اين زمينه از يكسو به ما مي آموزد كه از خدا نابودي حاكمان ظالم و غاصب را با شديدترين لحنها درخواست كنيم و از سوي ديگر ظهور امام زمان و برقراري حكومت فراگير عادلانه اش را از خداوند طلب كنيم:
اللَّهُمَ  وَ الْعَنْ جَبَابِرَةَ الْأَوَّلِينَ وَ الْآخِرِينَ وَ بِحُقُوقِ أَوْلِيَائِكَ الْمُسْتَأْثِرِينَ اللَّهُمَ  وَ اقْصِمْ دَعَائِمَهُمْ وَ أَهْلِكْ أَشْيَاعَهُمْ وَ عَامِلَهُمْ وَ عَجِّلْ مَهَالِكَهُمْ وَ اسْلُبْهُمْ مَمَالِكَهُمْ وَ ضَيِّقْ عَلَيْهِمْ مَسَالِكَهُمْ وَ الْعَنْ مُسَاهِمَهُمْ وَ مُشَارِكَهُمْ اللَّهُمَ  وَ عَجِّلْ فَرَجَ أَوْلِيَائِكَ وَ ارْدُدْ عَلَيْهِمْ مَظَالِمَهُمْ وَ أَظْهِرْ بِالْحَقِ  قَائِمَهُمْ وَ اجْعَلْهُ لِدِينِكَ مُنْتَصِرا وَ بِأَمْرِكَ فِي أَعْدَائِكَ مُؤْتَمِرا اللَّهُمَ  احْفُفْهُ بِمَلائِكَةِ النَّصْرِ وَ بِمَا أَلْقَيْتَ إِلَيْهِ مِنَ الْأَمْرِ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ مُنْتَقِما لَكَ حَتَّي تَرْضَي وَ يَعُودَ دِينُكَ بِهِ وَ عَلَي يَدَيْهِ جَدِيدا غَضّا وَ يَمْحَضَ الْحَقَ  مَحْضا وَ يَرْفِضَ الْبَاطِلَ رَفْضا اللَّهُمَ  صَلِ  عَلَيْهِ وَ عَلَي جَمِيعِ آبَائِهِ وَ اجْعَلْنَا مِنْ صَحْبِهِ وَ أُسْرَتِهِ وَ ابْعَثْنَا فِي كَرَّتِهِ حَتَّي نَكُونَ فِي زَمَانِهِ مِنْ أَعْوَانِهِ اللَّهُمَ  أَدْرِكْ بِنَا قِيَامَهُ وَ أَشْهِدْنَا أَيَّامَهُ وَ صَلِ  عَلَيْهِ وَ ارْدُدْ إِلَيْنَا سَلامَهُ وَ السَّلامُ عَلَيْهِ وَ رَحْمَةُ الله وَ بَرَكَاتُهُ».
اينجاست كه بعد سياسي اين روز آشكار شده و علت اصرار به اهتمام در بزرگداشت آن آشكار مي شود و روشن مي گردد چرا روزه و عبادت شب و روز بيست و پنج ذيقعده اين مقدار با فضيلت عنوان شده است.
در حقيقت اين بعد كلان سياسي و حكومتي اين روز و اين دعا متاسفانه مورد غفلت واقع شده است. بي مورد نيست كه بنا به بعضي روايات اين روز، روز قيام امام زمان(عج) اعلام شده است./