به گزارش ایمنا، یکی از زیباترین خانه های تاریخی اصفهان، خانه حاج مصوّرالملکی است که قدمتی در حدود دویست و شصت سال دارد و بنا به گزارش ثبت آن در فهرست آثار ملی ، متعلق به اواخر دورۀ زندیه و اوایل قاجاریه است. سازنده این خانه به طور یقین مشخص نیست و ظاهراً شخصی به نام حاج علی نقی، از بازاریان اصفهان بوده است که تیمچه ای نیز به همین نام در بازار دروازه اشرف داشته است. به هر روی مرحوم حاج مصوّرالملکی در حدود سال ۱۳۲۰ این خانه را خریداری کرده اند و تا پایان عمر خود در آن سکونت داشتند.
خاطره هنرمند یکه تاز در میادین هنر
خانه محل سكونت و زندگي مرحوم حاج محمدحسين مصورالملكي مشهور به مصور طراح، نقاش شاعر و مينياتوريست بلند آوازه اصفهاني شامل فضاهاي متنوع و زيبائي است كه در چهار سوي به حياط مستطيل شكل قرار گرفته است. ورودی اصلی خانه از راه دالانی در گوشۀ جنوبی حیاط قابل دسترسی است و به این صورت قرار گرفته که درِ ورودی، به روی هشتیِ مشترک با خانه های مجاور باز می شود. سمت شمالی خانه شامل تالار پذیراییِ شاه نشین داری، به ارتفاع دو طبقه است که مزین به ارسی پنج دهنه مشبک کاری شده و هم چنین انواع آرایه های مقرنس کاری، قطاربندی، گره چینی، نقاشی دیواری و آیینه کاری است. در دو سوی تالار، دو اتاق که به آنها گوشواره می گویند، قرار گرفته که هر دو از یک طرف رو به حیاط ، ارسی دارند و از طرف دیگر با ارسی های مشبک کاری شدۀ ظریفی به درون تالار اشراف دارند.
.jpg)
در گوشۀ ضلع شمالی خانه، حوضخانهای صلیبی شکل به ارتفاع دو طبقه، با حوضی هشت گوشه در میانه و نورگیر زیبایی بر فراز سقف آن قرار دارد که سرتاسر دارای تزیینات گچبری و مقرنس های چشم نواز می باشد. در سمت جنوب ، تالاری سه دری به همراه مهتابی وسیعی در طبقۀ دوم آن مشاهده می شود که با وجود دو اتاق در آن و هم چنین ایوان کم عمق ستون داری که خود مانند شاه نشینی برای این فضا است، همچون حیاط دومی برای خانه بوده و می توانسته به عنوان بهار خواب این خانه مورد استفاده قرار گیرد. هم چنین هر یک از دو ضلع شرقی و غربی خانه هم دارای یک تالار(که با ارسی چوبی رو به حیاط می باشد) و دو اتاق سه دری است.
خانه مصورالملكی علاوه بر آنكه با اتاق هایی كه موزه ای از صنایع دستی است و آئینه كاری و پنجره های آلت بری و شیشه های رنگین دم طاووسی و نقاشی های دیواری و درهای مزین از شاهكارهای هنری دوران قاجار به شمار می رود. خاطره هنرمندی را در اذهان زنده میكند كه به اعتقاد اغلب هنرمندان و كارشناسان مسائل هنری بخصوص نقاشی از عصر صفویه تاكنون در میدان هنرهای گوناگون یكه تاز بود.
دریافت قطعه مدال تاج گذاری از ژرژ پنجم
حسین مصورالملکی در تاریخ 1268 شمسی در شهر اصفهان متولد شد. استاد حاج مصورالملکی فرزند محمد حسن نقاش، پدر بزرگش زین العابدین نقاش و جدش محمد کریم نقاش بوده اند. در سن 13 سالگی بود که پدرش در گذشت و در شرایط بسیار مشکلی مسئولیت کارگاه پدر را به عهده گرفت تا بتواند معاش مادر و سه خواهر کوچکتر خود را اداره نماید.
حسین در دوره حیات پدر و در خلال تحصیل، بعضی رموز هنر قلمدان سازی را نزد پدرش فرا گرفته بود ولی این اطلاعات به درجهای نبود که بتواند کارهای جاری کارگاه پدر را ادامه دهد. لذا شاگردان با سابقه پدرش کمک خواست و با یاری آنها مدت کوتاهی سفارشات کارگاه را انجام داد، طولی نکشید که کلیه رموز قلمدان سازی را آموخت و مقواسازی قلمدان و نقاشی آنها را به تنهائی به عهده گرفت.
پس از استقرار مشروطیت نیز به تدریج هنر قلمدان سازی منسوخ گشت و استاد برای امرار معاش به نقاشی روی پارچه قلمکار پرداخت و با پیشرفت در نقاشی و شبیه سازی شهرت و معروفیت وی آغاز گردید. در ابتدای رضا شاه که امنیت و آرامش مملکت بر قرار شد، استاد مصورالملکی دوره سختی و پریشانی را پشت سر گذاشته و در سن 38 سالگی بود که هنر مینیاتور و شبیه سازی و هنر روغن و آبرنگ و تذهیب و نقشه کشی قالی و کاشی را بدون کسب تعلیم از دیگران، در نهایت قدرت و کمال انجام می داد. در این ایام مصورالملکی بیست نفر شاگرد در آتیله خود داشت و آثار بی شماری در کلیه رشته های هنر ملی تهیه مینمود که اکثراً به خارج کشور می رفت و شهرت او را از مرزهای ایران به دورترین نقاط جهان می رسانید. در این سنین بود که سفری به فرانسه رفت و در پاریس مدت شش ماه برای عتیقه فروشان و ایرانشناسان کار کرد و در مراجعت به ایران چون مصادف با سال حج بود به مکه رفت و سپس به ایران بازگشت و مجدداً در کارگاه خود به تکمیل و ایجاد آثار هنری پرداخت.
مصور الملکی در سال 1958 در نمایشگاه بینالمللی بروکسل شرکت جست و به تابلوی تخت جمشید وی، مدال درجه اول طلا تعلق گرفت. ملکه انگلیس ضمن تقدیر از یک اثر هنری استاد، یک قطعه مدال تاج گذاری ژرژ پنجم به مصورالملکی اهداء کرد. چرچیل نخست وزیر سابق انگلستان، روزولت رئیس جمهور فقید آمریکا، چیانک کای شک رئیس جمهور چین و عده ای دیگر از شخصیت های بزرگ بینالمللی مقام هنری استاد حاج مصورالملکی را کتباً ستوده اند.
«حاج مصور الملکی» معتقد بود:«مینیاتور ایران انگار پیر شده است. خون او را بریزید و خون جوان به او بدهید. خواهید دید که دوباره جان میگیرد. تقلید، قاتل هنر است. هنر به اقتضای زمان و شرایط خویش سنت شکن و سنت گذار باشد. به این معنی که پا به پای زمان پیش برود، قالبها و سنتهای قدیمی را که مانع این پیشروی هستند دور بریزد و قالبها و ارزش های جدیدی را که باعث رشد و تعالی او هستند پیدا کند. مینیاتوریست های ایرانی یکی دو قرن است که با تعصب زیاد و ابتکار و قدرت کم از استادان گذشته تقلید میکنند. آنها به جای آنکه سنتها و ارزش های گرانبهای مینیاتور گذشته ایران را برای یافتن ظرفیتهای تازه و راهگشاییهای ضروری بکار بگیرد، راه را بر ذوق و تخیل و خلاقیت خود بسته و از روی آثار اصیل قدیمی سیاه مشق میکند.
خانه حاج مصورالملکی مانند موزه ای از صنایع دستی، آيینه كاري ها و پنجره ها و شيشه هاي رنگين دم طاووسي و نقاشي هاي ديواري و درهاي مزین است که از شاهكارهاي هنري دوران قاجار به شمار مي رود. این خانه خیابان آیت اله کاشانی، خیابان میر داماد، کوچه شهید اصفهانی، کوی سرجوی محله نو واقع شده و در تاریخ ۲۹ شهریور ۱۳۵۳ با شماره ثبت ۹۹۱ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
3195/
خاطره هنرمند یکه تاز در میادین هنر
خانه محل سكونت و زندگي مرحوم حاج محمدحسين مصورالملكي مشهور به مصور طراح، نقاش شاعر و مينياتوريست بلند آوازه اصفهاني شامل فضاهاي متنوع و زيبائي است كه در چهار سوي به حياط مستطيل شكل قرار گرفته است. ورودی اصلی خانه از راه دالانی در گوشۀ جنوبی حیاط قابل دسترسی است و به این صورت قرار گرفته که درِ ورودی، به روی هشتیِ مشترک با خانه های مجاور باز می شود. سمت شمالی خانه شامل تالار پذیراییِ شاه نشین داری، به ارتفاع دو طبقه است که مزین به ارسی پنج دهنه مشبک کاری شده و هم چنین انواع آرایه های مقرنس کاری، قطاربندی، گره چینی، نقاشی دیواری و آیینه کاری است. در دو سوی تالار، دو اتاق که به آنها گوشواره می گویند، قرار گرفته که هر دو از یک طرف رو به حیاط ، ارسی دارند و از طرف دیگر با ارسی های مشبک کاری شدۀ ظریفی به درون تالار اشراف دارند.
در گوشۀ ضلع شمالی خانه، حوضخانهای صلیبی شکل به ارتفاع دو طبقه، با حوضی هشت گوشه در میانه و نورگیر زیبایی بر فراز سقف آن قرار دارد که سرتاسر دارای تزیینات گچبری و مقرنس های چشم نواز می باشد. در سمت جنوب ، تالاری سه دری به همراه مهتابی وسیعی در طبقۀ دوم آن مشاهده می شود که با وجود دو اتاق در آن و هم چنین ایوان کم عمق ستون داری که خود مانند شاه نشینی برای این فضا است، همچون حیاط دومی برای خانه بوده و می توانسته به عنوان بهار خواب این خانه مورد استفاده قرار گیرد. هم چنین هر یک از دو ضلع شرقی و غربی خانه هم دارای یک تالار(که با ارسی چوبی رو به حیاط می باشد) و دو اتاق سه دری است.
خانه مصورالملكی علاوه بر آنكه با اتاق هایی كه موزه ای از صنایع دستی است و آئینه كاری و پنجره های آلت بری و شیشه های رنگین دم طاووسی و نقاشی های دیواری و درهای مزین از شاهكارهای هنری دوران قاجار به شمار می رود. خاطره هنرمندی را در اذهان زنده میكند كه به اعتقاد اغلب هنرمندان و كارشناسان مسائل هنری بخصوص نقاشی از عصر صفویه تاكنون در میدان هنرهای گوناگون یكه تاز بود.
دریافت قطعه مدال تاج گذاری از ژرژ پنجم
حسین مصورالملکی در تاریخ 1268 شمسی در شهر اصفهان متولد شد. استاد حاج مصورالملکی فرزند محمد حسن نقاش، پدر بزرگش زین العابدین نقاش و جدش محمد کریم نقاش بوده اند. در سن 13 سالگی بود که پدرش در گذشت و در شرایط بسیار مشکلی مسئولیت کارگاه پدر را به عهده گرفت تا بتواند معاش مادر و سه خواهر کوچکتر خود را اداره نماید.
حسین در دوره حیات پدر و در خلال تحصیل، بعضی رموز هنر قلمدان سازی را نزد پدرش فرا گرفته بود ولی این اطلاعات به درجهای نبود که بتواند کارهای جاری کارگاه پدر را ادامه دهد. لذا شاگردان با سابقه پدرش کمک خواست و با یاری آنها مدت کوتاهی سفارشات کارگاه را انجام داد، طولی نکشید که کلیه رموز قلمدان سازی را آموخت و مقواسازی قلمدان و نقاشی آنها را به تنهائی به عهده گرفت.
پس از استقرار مشروطیت نیز به تدریج هنر قلمدان سازی منسوخ گشت و استاد برای امرار معاش به نقاشی روی پارچه قلمکار پرداخت و با پیشرفت در نقاشی و شبیه سازی شهرت و معروفیت وی آغاز گردید. در ابتدای رضا شاه که امنیت و آرامش مملکت بر قرار شد، استاد مصورالملکی دوره سختی و پریشانی را پشت سر گذاشته و در سن 38 سالگی بود که هنر مینیاتور و شبیه سازی و هنر روغن و آبرنگ و تذهیب و نقشه کشی قالی و کاشی را بدون کسب تعلیم از دیگران، در نهایت قدرت و کمال انجام می داد. در این ایام مصورالملکی بیست نفر شاگرد در آتیله خود داشت و آثار بی شماری در کلیه رشته های هنر ملی تهیه مینمود که اکثراً به خارج کشور می رفت و شهرت او را از مرزهای ایران به دورترین نقاط جهان می رسانید. در این سنین بود که سفری به فرانسه رفت و در پاریس مدت شش ماه برای عتیقه فروشان و ایرانشناسان کار کرد و در مراجعت به ایران چون مصادف با سال حج بود به مکه رفت و سپس به ایران بازگشت و مجدداً در کارگاه خود به تکمیل و ایجاد آثار هنری پرداخت.
مصور الملکی در سال 1958 در نمایشگاه بینالمللی بروکسل شرکت جست و به تابلوی تخت جمشید وی، مدال درجه اول طلا تعلق گرفت. ملکه انگلیس ضمن تقدیر از یک اثر هنری استاد، یک قطعه مدال تاج گذاری ژرژ پنجم به مصورالملکی اهداء کرد. چرچیل نخست وزیر سابق انگلستان، روزولت رئیس جمهور فقید آمریکا، چیانک کای شک رئیس جمهور چین و عده ای دیگر از شخصیت های بزرگ بینالمللی مقام هنری استاد حاج مصورالملکی را کتباً ستوده اند.
«حاج مصور الملکی» معتقد بود:«مینیاتور ایران انگار پیر شده است. خون او را بریزید و خون جوان به او بدهید. خواهید دید که دوباره جان میگیرد. تقلید، قاتل هنر است. هنر به اقتضای زمان و شرایط خویش سنت شکن و سنت گذار باشد. به این معنی که پا به پای زمان پیش برود، قالبها و سنتهای قدیمی را که مانع این پیشروی هستند دور بریزد و قالبها و ارزش های جدیدی را که باعث رشد و تعالی او هستند پیدا کند. مینیاتوریست های ایرانی یکی دو قرن است که با تعصب زیاد و ابتکار و قدرت کم از استادان گذشته تقلید میکنند. آنها به جای آنکه سنتها و ارزش های گرانبهای مینیاتور گذشته ایران را برای یافتن ظرفیتهای تازه و راهگشاییهای ضروری بکار بگیرد، راه را بر ذوق و تخیل و خلاقیت خود بسته و از روی آثار اصیل قدیمی سیاه مشق میکند.
خانه حاج مصورالملکی مانند موزه ای از صنایع دستی، آيینه كاري ها و پنجره ها و شيشه هاي رنگين دم طاووسي و نقاشي هاي ديواري و درهاي مزین است که از شاهكارهاي هنري دوران قاجار به شمار مي رود. این خانه خیابان آیت اله کاشانی، خیابان میر داماد، کوچه شهید اصفهانی، کوی سرجوی محله نو واقع شده و در تاریخ ۲۹ شهریور ۱۳۵۳ با شماره ثبت ۹۹۱ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
3195/
نظر شما