به گزارش ایمنا، دلم برای خنده های بی دلیل، برای شادمانی های بی سبب، برای بی ریا بودن…برای کودکی تنگ شده، برای کودکانه زیستن، دلم برای روزهای خوش زندگی تنگ شده، به من بگو… چگونه می توانم در گرگ و میش این روزگار پر بالا و پایین همیشه خاکستری، باز هم بخندم؟
کودکی بخشی از تجربه تمدنی بشر بوده که نمودهای ماندگار، قابل رویت و منتقل شده آن به دوره معاصر در اسباب بازی و عروسک ها قابل شناخت است. جمع آوری عروسک ها و اسباب بازی هایی که در دوران قدیم در میان دستان کودکان سرزمینمان دست به دست می شده در زیر یک سقف هم شگفتی خاص خودش را دارد. یکی از این اماکن شگفت آور نخستین موزه تخصصی اسباببازی و عروسکهای خیمهشببازی کاشان است که در اواخر مهرماه سال 93 در این شهر افتتاح شد.
از طرح پژوهشی تا موزه
مدیر این موزه جرقه ابتدایی برپایی این موزه را مربوط به یک کار پژوهشی میداند. او با یک گروه پژوهشی درباره سرگرمی و بازیهای کل کشور کار میکرده که نتیجه آن تدوین پنج جلد کتاب «وازیگاه» شد که انتشارات آروند آن را به چاپ رساند. هنگام پژوهش روی آن پروژه متوجه شد که عروسکهای ایرانی فراموش شدهاند و به همین دلیل به این حوزه علاقهمند شد. امیر سهرابی، طرح پژوهشی خود درباره عروسک و اسباببازیهای مناطق مختلف ایران را از سال 1387 آغاز کرده است. وی در این طرح، بخشی از عروسکهای بازی کودکان، اسباببازیهای کودکان و بزرگسالان و عروسکهای خیمهشببازی را مورد پژوهش قرار داده و نمونههایی از آنها را جمعآوری نمود، که تاکنون بیش از 110 عروسک و 100 اسباببازی برای نمایش در موزهی دائمی عروسک و اسباببازی جمعآوری و نمایش داده شدهاند. این اشیاء به مناطق مختلف ایران، از جنوب تا خراسان و آذربایجان، کردستان، مناطق مرکزی، گیلان، مازندران و سیستان و بلوچستان متعلق است و با توجه به اینکه هنوز این طرح پژوهشی در کل کشور به پایان نرسیده، احتمال دارد تعداد آثار قابل نمایش در این موزه افزایش یابد.
سهرابی که به شهرهای مختلف برای پیدا کردن عروسکها و اسباببازیهای کشور سفر کرده، یکی از نخستین سفرهایش را عاملی برای جدی شدن تصمیمش میداند، او می گوید: «در یکی از نخستین سفرهایم به دنبال عروسکها و اسباببازیها در استان اصفهان، توانستم بخش مهمی از مجموعهام را که عروسکهای خیمهشببازی با قدمت 150 سال است، پیدا کنم. پیداکردن این عروسکها انگیزهام به این کار را دوچندان کرد.»
برپایی موزه در شهر کاشان
عروسکهایی که سهرابی به همراه همسرش با هزینه شخصی گردآوری کرده، حالا در موزهشان به نمایش گذاشته شده، موزهای که بدون حمایتهای دولتی یا اسپانسر خاصی، تنها با همت خانواده سهرابی برپا شده است. وی درباره علت انتخاب کاشان را برای موزه عروسک می گوید: «برای برپایی موزه دو شهر ابیانه و ماسوله را مدنظر گرفتم. به شهر تاریخی ابیانه علاقه زیادی داشتم اما زمستانهای سرد آن باعث تعطیلی موزه در فصل سرما می شد. به دنبال پیداکردن مکان مناسب برای موزه، بازدیدی از بافت تاریخی شهر کاشان داشتم، به این شهر علاقهمند شدم و تصمیم گرفتم موزه را در کاشان راهاندازی کنم.»
این موزه خصوصی با سرمایهگذاری شخصی افتتاح شد و با توجه به علاقه امیر سهرابی و همسرش به بافت تاریخی کاشان، خانه «جعفر علامه فیضی» روحانی و شاعر اواخر دوره قاجار توسط این زوج خریداری، مرمت و آمادهسازی بنای ساختمان با هدف تبدیل آن به موزه آغاز شد. قدیمیترین اشیای این موزه، عروسکهای خیمهشببازی مربوط به اواسط دوره قاجار هستند که از روستاهای شهرستان «نایین» و وسایل شعبدهبازی متعلق به اواخر دورهی قاجار از شهرستان «زواره» گردآوری شدهاند.
سه بخش ویژه در موزه عروسک و اسباب بازی کاشان
در بخش عروسکهای این موزه مجموعه قدیمی عروسکهای خیمهشببازی از حدود 150 سال پیش در کنار عروسکهای محلی کشور از خراسان، گیلان، ترکمن، بوشهر، مازندران، ایلام، قشقایی و... به نمایش گذاشته شده است. نمونهای از عروسکهای کشورهایی چون هند، تونس، اندونزی و... نیز میهمان این بخش از موزه هستند. در کنار این قسمت در بخش اسباببازی، نمونههایی از اسباببازیهای دستساز و قدیمی مناطق مختلف کشور با قدمت حدود 100 سال در کنار نخستین اسباببازیهای فلزی و پلاستیکی ساختهشده در کارخانه به نمایش گذاشته شده است. همچنین این موزه فروشگاهی از اسباببازیهای بومی دارد و در کنار برپایی نمایش خیمهشببازی، کارگاهی برای ساخت عروسک توسط بازدیدکنندگان از قسمتهای هیجانانگیز این موزه است.
در این موزه سه بخش وجود دارد که در بخش اول عروسکهای قدیمی خیمه شب بازی شهرستان نائین که قدمت برخی از آنها به دوره قاجار بازمیگردد به نمایش درآمده است. در سالن دوم موزه عروسکهای محلی ایرانی وجود دارد که هرکدام از عروسکها ممکن است به حداقل ۱۵۰ سال قبل مربوط باشد و در سالن سوم نمونههایی از عروسکهای خارجی قدیمی نیز به چشم میخورد.
این مجموعه شامل بخش موزه، کارگاه ساخت عروسک و اجرای خیمه شب بازی و یک حیاط و کافه کنار موزه است که برای بازدیدکنندگان محل استراحتی را تدارک دیدهاند. در بخشی نیز فروشگاهی مرتبط با موزه عروسک وجود دارد که عروسکهای تاریخی دست ساز و هنرهای سنتی به چشم میخورد. در کارگاه عروسک سازی این مجموعه بازدیدکنندگان میتوانند عروسکی به نام خاله نخودی را با کمک افراد حاضر در مجموعه بسازند.
ارائه سبکی جدید در راهنمایی موزه
یکی از نکات جالب موزه که توجه همه بازدید کنندگان را جلب می کند حضور عروسک مبارک است که بازدیدکنندگان را با حرکات خیمه شب بازی راهنمایی و آنها را سرگرم میکند. این موزه با داشتن مجموعه ای منحصر به فرد و بی نظیر از عروسک های دویست ساله خیمه شب بازی، مرجعی مطمئن برای دانشجویان و پژوهشگران به شمار میرود.
مرمت قدیمیترین عروسک موزه عروسک و اسباب بازی کاشان
طاهره حاجیزاده، دانشجوی کارشناسی ارشد رشته مرمت اشیا، پایاننامه خود را با موضوع فنشناسی، آسیبشناسی، مرمت و ارائه طرح حفاظت سه نمونه از عروسکهای خیمهشببازی موزه عروسک و اسباببازی کاشان انتخاب کرده و بر این اساس نخستین عروسک برای مرمت در سال 95 به دانشگاه تحویل داده شده است. نخستین عروسکی که به کارگاه مرمت دانشگاه هنر اصفهان سپرده شده، یکی از قدیمیترین عروسکهای ایران است که در منطقه نایین و اردکان ثبت شده است. این عروسک قدمتی بین 130 تا 150 سال دارد.
موزه عروسک و اسباب کاشان در جشنواره مصرف کالاهای فرهنگی
جشنواره مصرف کالاهای فرهنگی با حضور معاونان فرهنگی وزارتخانههای فرهنگ و ارشاد اسلامی و آموزش و پروش و ریاست پژوهشکاه سازمان میراث فرهنگی،صنایع دستی و گردشگری در خانه اندیشمندان علوم انسانی در تهران برگزار شد که موزه اسباب بازی و عروسک کاشان به دلیل احیاء اسباب بازی های سنتی و تاکید بر استفاده از شخصیت های ایرانی در بخش اسباب بازی و سرگرمی حائز رتبه اول و جایزه خود را دریافت کرد.
موزه عروسک و اسباب کاشان، موزه برتر
همزمان با روز جهانی موزه، نهمین دوره مسابقات موزه برتر با حضور پروفسور هانیس مارتین هنز، رئیس شواری بین المللی موزه ها(ایکوم) در روز ۲۹ اردیبهشت در تالار وحدت تهران برگزار شد. مسابقات موزه برتر در 12 شاخص برگزار می گردد که طی آن موزهها در شاخصهای مختلف عملکرد خود را معرفی میکنند. در مسابقات موزه برتر در سال 95، موزه داران استان اصفهان نیز موفق به اخذ عناوین برتر شدند. در این میان، موزه عروسک و اسباب بازی کاشان در دو شاخص پژوهش و نوآوری و همچنین خلاقیت کودک و نوجوان به عنوان موزه خصوصی برتر شناخته شد.
لذت نمایش مبارک در معرفی موزه اسباببازی و عروسکهای خیمهشببازی به همراه بازدید از خانواده عروسکهای خیمهشببازی و اسباببازیهای دستساز تاریخی ایران، این خانه تاریخی را به یکی از متفاوتترین موزههای شهر کاشان تبدیل کرده است. عروسکهای خیمهشببازی و اسباببازیهای بومی کشور حالا یک موزه ویژه برای خود دارند. موزه عروسک و اسباببازی در بافت تاریخی کاشان، روبهروی خانه طباطباییها، در کوچه علامه فیضی قرار دارد. این موزه در شهر کاشان، خیابان علامه، روبهروی خانه تاریخی طباطبایی قرار دارد و بهای بلیت آن تنها چهار هزار تومان است.3195/
کودکی بخشی از تجربه تمدنی بشر بوده که نمودهای ماندگار، قابل رویت و منتقل شده آن به دوره معاصر در اسباب بازی و عروسک ها قابل شناخت است. جمع آوری عروسک ها و اسباب بازی هایی که در دوران قدیم در میان دستان کودکان سرزمینمان دست به دست می شده در زیر یک سقف هم شگفتی خاص خودش را دارد. یکی از این اماکن شگفت آور نخستین موزه تخصصی اسباببازی و عروسکهای خیمهشببازی کاشان است که در اواخر مهرماه سال 93 در این شهر افتتاح شد.
از طرح پژوهشی تا موزه
مدیر این موزه جرقه ابتدایی برپایی این موزه را مربوط به یک کار پژوهشی میداند. او با یک گروه پژوهشی درباره سرگرمی و بازیهای کل کشور کار میکرده که نتیجه آن تدوین پنج جلد کتاب «وازیگاه» شد که انتشارات آروند آن را به چاپ رساند. هنگام پژوهش روی آن پروژه متوجه شد که عروسکهای ایرانی فراموش شدهاند و به همین دلیل به این حوزه علاقهمند شد. امیر سهرابی، طرح پژوهشی خود درباره عروسک و اسباببازیهای مناطق مختلف ایران را از سال 1387 آغاز کرده است. وی در این طرح، بخشی از عروسکهای بازی کودکان، اسباببازیهای کودکان و بزرگسالان و عروسکهای خیمهشببازی را مورد پژوهش قرار داده و نمونههایی از آنها را جمعآوری نمود، که تاکنون بیش از 110 عروسک و 100 اسباببازی برای نمایش در موزهی دائمی عروسک و اسباببازی جمعآوری و نمایش داده شدهاند. این اشیاء به مناطق مختلف ایران، از جنوب تا خراسان و آذربایجان، کردستان، مناطق مرکزی، گیلان، مازندران و سیستان و بلوچستان متعلق است و با توجه به اینکه هنوز این طرح پژوهشی در کل کشور به پایان نرسیده، احتمال دارد تعداد آثار قابل نمایش در این موزه افزایش یابد.
سهرابی که به شهرهای مختلف برای پیدا کردن عروسکها و اسباببازیهای کشور سفر کرده، یکی از نخستین سفرهایش را عاملی برای جدی شدن تصمیمش میداند، او می گوید: «در یکی از نخستین سفرهایم به دنبال عروسکها و اسباببازیها در استان اصفهان، توانستم بخش مهمی از مجموعهام را که عروسکهای خیمهشببازی با قدمت 150 سال است، پیدا کنم. پیداکردن این عروسکها انگیزهام به این کار را دوچندان کرد.»
برپایی موزه در شهر کاشان
عروسکهایی که سهرابی به همراه همسرش با هزینه شخصی گردآوری کرده، حالا در موزهشان به نمایش گذاشته شده، موزهای که بدون حمایتهای دولتی یا اسپانسر خاصی، تنها با همت خانواده سهرابی برپا شده است. وی درباره علت انتخاب کاشان را برای موزه عروسک می گوید: «برای برپایی موزه دو شهر ابیانه و ماسوله را مدنظر گرفتم. به شهر تاریخی ابیانه علاقه زیادی داشتم اما زمستانهای سرد آن باعث تعطیلی موزه در فصل سرما می شد. به دنبال پیداکردن مکان مناسب برای موزه، بازدیدی از بافت تاریخی شهر کاشان داشتم، به این شهر علاقهمند شدم و تصمیم گرفتم موزه را در کاشان راهاندازی کنم.»
این موزه خصوصی با سرمایهگذاری شخصی افتتاح شد و با توجه به علاقه امیر سهرابی و همسرش به بافت تاریخی کاشان، خانه «جعفر علامه فیضی» روحانی و شاعر اواخر دوره قاجار توسط این زوج خریداری، مرمت و آمادهسازی بنای ساختمان با هدف تبدیل آن به موزه آغاز شد. قدیمیترین اشیای این موزه، عروسکهای خیمهشببازی مربوط به اواسط دوره قاجار هستند که از روستاهای شهرستان «نایین» و وسایل شعبدهبازی متعلق به اواخر دورهی قاجار از شهرستان «زواره» گردآوری شدهاند.
سه بخش ویژه در موزه عروسک و اسباب بازی کاشان
در بخش عروسکهای این موزه مجموعه قدیمی عروسکهای خیمهشببازی از حدود 150 سال پیش در کنار عروسکهای محلی کشور از خراسان، گیلان، ترکمن، بوشهر، مازندران، ایلام، قشقایی و... به نمایش گذاشته شده است. نمونهای از عروسکهای کشورهایی چون هند، تونس، اندونزی و... نیز میهمان این بخش از موزه هستند. در کنار این قسمت در بخش اسباببازی، نمونههایی از اسباببازیهای دستساز و قدیمی مناطق مختلف کشور با قدمت حدود 100 سال در کنار نخستین اسباببازیهای فلزی و پلاستیکی ساختهشده در کارخانه به نمایش گذاشته شده است. همچنین این موزه فروشگاهی از اسباببازیهای بومی دارد و در کنار برپایی نمایش خیمهشببازی، کارگاهی برای ساخت عروسک توسط بازدیدکنندگان از قسمتهای هیجانانگیز این موزه است.
در این موزه سه بخش وجود دارد که در بخش اول عروسکهای قدیمی خیمه شب بازی شهرستان نائین که قدمت برخی از آنها به دوره قاجار بازمیگردد به نمایش درآمده است. در سالن دوم موزه عروسکهای محلی ایرانی وجود دارد که هرکدام از عروسکها ممکن است به حداقل ۱۵۰ سال قبل مربوط باشد و در سالن سوم نمونههایی از عروسکهای خارجی قدیمی نیز به چشم میخورد.
این مجموعه شامل بخش موزه، کارگاه ساخت عروسک و اجرای خیمه شب بازی و یک حیاط و کافه کنار موزه است که برای بازدیدکنندگان محل استراحتی را تدارک دیدهاند. در بخشی نیز فروشگاهی مرتبط با موزه عروسک وجود دارد که عروسکهای تاریخی دست ساز و هنرهای سنتی به چشم میخورد. در کارگاه عروسک سازی این مجموعه بازدیدکنندگان میتوانند عروسکی به نام خاله نخودی را با کمک افراد حاضر در مجموعه بسازند.
ارائه سبکی جدید در راهنمایی موزه
یکی از نکات جالب موزه که توجه همه بازدید کنندگان را جلب می کند حضور عروسک مبارک است که بازدیدکنندگان را با حرکات خیمه شب بازی راهنمایی و آنها را سرگرم میکند. این موزه با داشتن مجموعه ای منحصر به فرد و بی نظیر از عروسک های دویست ساله خیمه شب بازی، مرجعی مطمئن برای دانشجویان و پژوهشگران به شمار میرود.
مرمت قدیمیترین عروسک موزه عروسک و اسباب بازی کاشان
طاهره حاجیزاده، دانشجوی کارشناسی ارشد رشته مرمت اشیا، پایاننامه خود را با موضوع فنشناسی، آسیبشناسی، مرمت و ارائه طرح حفاظت سه نمونه از عروسکهای خیمهشببازی موزه عروسک و اسباببازی کاشان انتخاب کرده و بر این اساس نخستین عروسک برای مرمت در سال 95 به دانشگاه تحویل داده شده است. نخستین عروسکی که به کارگاه مرمت دانشگاه هنر اصفهان سپرده شده، یکی از قدیمیترین عروسکهای ایران است که در منطقه نایین و اردکان ثبت شده است. این عروسک قدمتی بین 130 تا 150 سال دارد.
موزه عروسک و اسباب کاشان در جشنواره مصرف کالاهای فرهنگی
جشنواره مصرف کالاهای فرهنگی با حضور معاونان فرهنگی وزارتخانههای فرهنگ و ارشاد اسلامی و آموزش و پروش و ریاست پژوهشکاه سازمان میراث فرهنگی،صنایع دستی و گردشگری در خانه اندیشمندان علوم انسانی در تهران برگزار شد که موزه اسباب بازی و عروسک کاشان به دلیل احیاء اسباب بازی های سنتی و تاکید بر استفاده از شخصیت های ایرانی در بخش اسباب بازی و سرگرمی حائز رتبه اول و جایزه خود را دریافت کرد.
موزه عروسک و اسباب کاشان، موزه برتر
همزمان با روز جهانی موزه، نهمین دوره مسابقات موزه برتر با حضور پروفسور هانیس مارتین هنز، رئیس شواری بین المللی موزه ها(ایکوم) در روز ۲۹ اردیبهشت در تالار وحدت تهران برگزار شد. مسابقات موزه برتر در 12 شاخص برگزار می گردد که طی آن موزهها در شاخصهای مختلف عملکرد خود را معرفی میکنند. در مسابقات موزه برتر در سال 95، موزه داران استان اصفهان نیز موفق به اخذ عناوین برتر شدند. در این میان، موزه عروسک و اسباب بازی کاشان در دو شاخص پژوهش و نوآوری و همچنین خلاقیت کودک و نوجوان به عنوان موزه خصوصی برتر شناخته شد.
لذت نمایش مبارک در معرفی موزه اسباببازی و عروسکهای خیمهشببازی به همراه بازدید از خانواده عروسکهای خیمهشببازی و اسباببازیهای دستساز تاریخی ایران، این خانه تاریخی را به یکی از متفاوتترین موزههای شهر کاشان تبدیل کرده است. عروسکهای خیمهشببازی و اسباببازیهای بومی کشور حالا یک موزه ویژه برای خود دارند. موزه عروسک و اسباببازی در بافت تاریخی کاشان، روبهروی خانه طباطباییها، در کوچه علامه فیضی قرار دارد. این موزه در شهر کاشان، خیابان علامه، روبهروی خانه تاریخی طباطبایی قرار دارد و بهای بلیت آن تنها چهار هزار تومان است.3195/
نظر شما