بهشت، پاداش زائران حضرت معصومه (س) است

به گزارش ایمنا، از افتخارات ما ایرانی ها حضور دو نور مقدس در کشور عزیزمان است که هرساله به مناسبت فرارسیدن سالروز میلاد باسعادتشان، در دهه ای تحت عنوان دهه کرامت جشن می گیریم و قدر حضور پربرکتشان را بیشتر درک می کنیم و شکرگزار خدا می شویم. در روز اول ماه ذی القعده که شروع کننده دهه کرامت است، پس از 25 سال که از تولد حضرت رضا (ع) می گذشت نوری در مدینه پا به عرصه هستی می گذارد که به پاس مقام علم و تقوا از پدر بزرگوارشان مدال افتخار «فداها ابوه» را از ایشان دریافت می کند.
او از کودکي تا جواني تحت تربيت پدر بزرگوار و برادر مکرّمش حضرت رضا(ع) قرار داشت.
آن حضرت به همراه امام رضا (ع) هر دو در دامان پاک یک مادر بزرگوار به نام حضرت نجمه خاتون(س) که از مهاجران مغرب بود، رشد و پرورش یافته اند. این در حالى است که پدر بزرگوارشان پیوسته در زندان هارون الرشید به سر مى بردند و سرانجام در همان زندان، هنگامى که حضرت معصومه(س) در سن ده سالگى بود، به شهادت رسیدند و از آن زمان به بعد حضرت معصومه (س) تحت مراقبت برادرش امام رضا (ع) قرار گرفت.
نام حضرت معصومه، فاطمه است. در کتاب های روایی و تاریخی نیز، از آن حضرت با عنوان فاطمه بنت موسى بن جعفر (ع) یاد شده است، امّا صدها سال است که آن حضرت با این لقب مشهور است و این لقب نزد ایرانیان تبدیل به اسم برای ایشان شده است.
حضرت معصومه (س)، معصوم به معنایی که در مورد امامان اطلاق می شود نبوده، امّا ایشان دارای طهارت روح و کمالات معنوی بالایی بودند، به گونه ای که به زائرانش وعده بهشت داده شده است.
در روایتی امام رضا(ع) فرموده اند: کسی که حضرت فاطمه معصومه را زیارت کند پاداش او بهشت است.
در روایت دیگری نیز ار امام صادق (ع) آمده است: اِنِّ زیارَتَها تَعْدِلُ الْجَنَّهَ؛ زیارت فاطمه معصومه (س) معادل و هم‌‏طراز بهشت است.
در این نوشته و به مناسبت فرارسیدن میلاد حضرت معصومه (س) در تلاش هستیم تا مباحثی که کمتر بازگو شده و شاید این روزها مورد سوال جوانان قرار گرفته را بررسی نماییم.
عدم تاهل حضرت معصومه(س)
شاید یکی از شبهات و سوالات اساسی که در مورد حضرت فاطمه معصومه (س) مطرح می گردد ازدواج نکردن ایشان باشد و اینکه چرا حضرت معصومه(س) با آن مقام علمي و آگاهي‌اي که از دستور‌هاي اسلام و سنّت پيامبر اکرم(ص) داشت، چرا ازدواج نکرد و تشکيل خانواده نداد؟ از طرف ديگر، دراثر موقعيت علمي و معنوي و زيارتي آن حضرت، بسياري از دختران امروز آن حضرت را به عنوان اسوه براي خود پذيرفته‌اند که روشن نشدن راز ازدواج آن حضرت، ممکن است بهانه‌اي براي فرار از ازدواج باشد.
اين نکته را هم اضافه کنيم که نه تنها حضرت معصومه(س) ازدواج نکرد، بلکه هيچ يک از دختران موسي بن جعفر ازدواج نکردند. يکي از احتمالات که در واقع يکي از پاسخ‌ها به پرسش فوق است، اين است که خود حضرت موسي بن جعفر به دخترانش وصيت کرده تا ازدواج نکنند!
ابن واضح يعقوبي طرفدار اين نظريه است. سخن او در اين باب چنين است: موسي بن جعفر را 18 پسر و 23 دختر بود. موسي بن جعفر وصيت کرد که دخترانش شوهر نکنند و هيچ کس از آنان شوهر نکرد، مگر ام سلمه که در مصر به ازدواج قاسم بن محمدبن جعفربن محمد درآمد و در اين‌باره ميان قاسم و خويشاوندانش جريان سختي پيش آمد.
در پاسخ به سخنان يعقوبي اولاً، بايد گفت: چنين وصيّتي برخلاف سنت رسول الله(ص) و سيره امامان اهل بيت عصمت و طهارت است و هرگز چنين وصيتي از امام معصوم صادر نمي‌شود. ثانياً، متن وصيت حضرت موسي بن جعفر غير از آن چيزي است که يعقوبي ادّعا دارد. در اين وصيت‌نامه، حضرت موسي بن جعفر(ع) با صراحت به فرزندان اعلام مي‌دارد که حجّت خدا بعد از او علي بن موسي(ع) است و خواهران بايد در هر کاري از جمله مسئله ازدواج از او اطاعت کنند و هر فردي را که علي بن موسي مناسب ديد، آنان با او ازدواج کنند. بنابراين نظريه يعقوبي بي‌اساسي است و نمي‌توان بر آن اعتماد کرد و به همين جهت، برخي محققين صريحاً سخن يعقوبي را مجعول و بي اساس دانسته‌اند.
نظريه دوم اين است که دختران حضرت موسي بن جعفر مخصوصاً فاطمه معصومه(س) از نظر کمال علمي و معنوي در حد بالايي قرار داشتند و کسي همسنگ و همسر آنها پيدا نمي‌شد و يکي از اموري که در تزويج دختر مورد توجه قرار مي‌گيرد، هم کفو بودن است.
اين نظريه نيز نمي‌تواند قابل تأييد باشد؛ زيرا اولاً سيرة ائمه اطهار اين نبوده که دختران خود را به جهت پيدا نشدن همسنگ در خانه نگه دارند و مانع ازدواج آنان شوند، بلکه آنان، هم در قول، و هم در عمل خود، مؤمن و مؤمنه را کفو يکديگر مي‌دانستند.
احتمال و نظريه سوم آن است که اختناق هارون الرشيد و وجود خفقان در آن دوران، چنان شديد بود که حتي کسي جرئت نداشت براي پرسيدن مسائل شرعي به در خانه موسي بن جعفر(ع) مراجعه کند، تا چه رسد به اينکه به عنوان داماد آن حضرت رفت و آمد دائمي با خانواده موسي بن جعفر(ع) داشته باشد؛ چرا که همين ارتباط نسبي زمينه‌اي را فراهم مي‌ساخت تا هارون به اذيت و آزار او بپردازد. البته با اينکه هارون در مواردي تظاهر به دينداري مي‌کرد، ولي ستمگري بي‌رحم بود. يکي از مورّخين مي‌گويد: هارون هنگام شنيدن وعظ از همه بيشتر اشک مي‌ريخت و در هنگام خشم و تندي از همه ظالم‌تر بود.
بنابراين راز عدم ازدواج حضرت معصومه و خواهران او را نه در وصيت پدر بايد جستجو کرد و نه در نبود همسر متناسب و هم کفو، علت آن، وجود اختناق شديد هاروني و مأموني بود که باعث شد احدي جرئت نکند به راحتي به خانه موسي بن جعفر و بعد از او فرزندش رفت و آمد داشته باشد و داماد آن خانواده گردد. از طرف ديگر، زنداني شدن حضرت موسي بن جعفر(ع) و سرانجام شهادت او، و احضار شدن حضرت رضا(ع) به خراسان و دورافتادن از خواهران، مزيد بر اين علت بود.
آثار هجرت حضرت معصومه(س) به ایران و علت برتری حضرت فاطمه معصومه در بین دیگر امامزادگان
هجرت حضرت معصومه(س) از مدینه به قم در قلب همه هجرت های صدساله از نیمه قرن دوم تا نیمه قرن سوم می درخشد. دو هجرت چهره تاریخ ایران را به طور اساسی دگرگون ساخت؛ هجرت امام رضا(ع) و هجرت حضرت معصومه(س). هجرت امام رضا(ع)، خراسان مرکزی را با بزرگ ترین تحول مذهبی روبه رو ساخت. هجرت حضرت معصومه نیز شبیه همان آثار هجرت حضرت رضا در خراسان را در قم و منطقه جبال، با سرعت بیشتری به بار آورد. قم بین دو قطب بنی حنفی و سنّی شافعی در ری و ساوه و اصفهان قرارگرفته بود. به دنبال هجرت حضرت معصومه(س) هنوز قرن سوم به پایان نرسیده بود که قم مرکز تشیع امامی گردید.
ائمه معصومین(ع) که عالم به علم قدسی و علم وحی و محدث هستند با ملائکه صحبت می کنند، حقایق عالم را می دانند، چیزی برای ایشان مجهول نیست. از ائمه، پیامبر و حضرت امیر(ع) و حضرت فاطمه(س) و حضرت معصومه که بگذریم، در امام زاده ها یک درجه بندی هایی هست. بعضی از امام زاده ها در حد بالاتری هستند. هر چند که علم آنها مانند ائمه لدنی و الهی نیست ولی به دلیل آموزش هایی که در دامن ائمه و خانواده وحی دیده اند تفاوت های قابل توجهی داشته اند، مانند حضرت علی اکبر که درجه بالایی داشته اند، حضرت قاسم بن حسن که از نظر معرفت و شناخت انسان مقام بسیار والایی داشته اند و همین جمله که می گویند «مرگ در نزد من از عسل شیرین تر است»، شوخی و یک کلام کودکانه نیست.
فضیلت زیارت حضرت معصومه
امام رضا(ع) خطاب به «سعد بن سعد اشعری» فرمودند: ای سعد! از ما قبری در نزد شما هست. سعد می گوید: عرض کردم: فدایت گردم، آیا قبر فاطمه دخترحضرت موسی بن جعفر(ع) را می فرمایید؟ امام رضا فرمودند: آری، هر کس او را زیارت کند در حالی که عارف به حقّ او باشد، بهشت از آن ِاوست. پس هرگاه به کنارِ قبر او آمدی، بالای سرش بایست و ٣٤ مرتبه الله اکبر، ٣٣ مرتبه سبحان الله، ٣٣ مرتبه الحمدلله بگو. آن گاه بگو: السلام علی آدَمَ صَفْوَةِ اللهِ ـ تا پایان زیارت شریفه.
نیز از امام رضا(ع) روایت شده که فرمودند: هر کس حضرت معصومه(س) را در قم زیارت کند، همانند کسی است که مرا زیارت کرده باشد.
از امام جواد(ع) روایت شده که فرمود: «مَنْ زارَ عَمَّتی بِقُمْ فَلَهُ الجَنَّهُ ؛ هر کس عمه ام را در قم زیارت کند، بهشت از آنِ اوست».
مقام شفاعت حضرت معصومه (سلام الله علیها)
این مقام را از سخنان علامه طباطبایی می شود استخراج کرد که می فرمایند حضرت معصومه شفیعه دنیا و آخرت است و بلکه سه دنیا؛ دنیای رحم مادر و دنیای عالم حاضر و دنیای آخرت در هر سه ایشان شفیعه هستند. اگر مادر اشتباهی کرده است و غذایی خورده که مشکل داشته است الان به حضرت معصومه توسل کند تا آثار آن غذا را از جنین در رحم او بردارد و اینجا مادر متوسل به حضرت می شود و حضرت شفاعت می کنند. یا مثلا اگر کارمان گیر کرده است و می خواهیم نور روایات و قرآن را بفهمیم اینجا باید کسی را شفیع قرار بدهیم تا شفاعت ما را بکند تا نور قرآن و احادیث را درک کنیم.
 و در آخرت هم به طور قطع و یقین ایشان از شفاعت کنندگان هستند. با این تاکید که شفاعت حضرت نزدیک به شفاعت حضرت فاطمه  زهرا(س) ست و بعد توضیح می دادند که  طبق فرمایش خود معصومین(ع) اگر حضرت جواد الائمه شفاعت می کنند و حضرت معصومه هم شفاعت می کند ولی شفاعت حضرت معصومه قوی تر است از شفاعت حضرت جواد الائمه (ع).
 باید بدانیم که توسل و شفاعت آدابی دارد که باید رعایت بشود. علامه طباطبایی(ره) می فرمود: شخصی بود که می خواست طلبه بشود و به دلیل این که در منزل کسی ارتزاق می کرد که ربا می خورد و خود آن شخص هم از این مطلب باخبر نبود و موفق به این امر نمی شد. تا اینکه کسی به ایشان گفت برو به حضرت معصومه(س) توسل کن تا این مانع را بردارد. آن طلبه توسل به حضرت کردند و حضرت فرمودند که اگر می خواهی رشد کنی ارتزاقت را از آنجا قطع کن و بعد ایشان فرمودند الان آن شخص از موفقین حوزه هست، لذا حضرت کریمه ای شفیعه هستند.
توسل به حضرت معصومه در بیان آیت الله بهجت (ره)
زمانی از آیت الله بهجت (ره) سئوال شد که اگر کسی بخواهد بجایی برسد با تلاش خودش می تواند برسد یا راه دیگری هم دارد؟
ایشان فرمودند: من سربسته بگویم که عالمان بزرگمان با توسل توانسته اند به مطالبی برسند و فرمودند: علامه طباطبایی یکی از همان افراد است که توانسته اند از این طریق روح معنویشان را تقویت کنند، علامه طباطبایی(ره) هر روز توسل به حضرت معصومه داشتند.
حضرت فاطمه معصومه الگویی برای دختران ایرانی
حضرت در چند مطلب برای دختران ما الگویی کامل و بی نقص هستند. یکی بعد عالمه بودن ایشان هست که ایشان از محدثین و مفسرین قرآن بوده اند. در بحث موضوع شناسی و وظیفه شناسی ایشان آمده که حضرت از مدینه به طوس هجرت می کند و این واقعه تنها یک جنبه عاطفی نداشته است و در روایات آمده است که حضرت برای دفاع از ولایت به طرف طوس حرکت کرده اند و علی بن موسی الرضا قبل از برادر بودن ولیّ ایشان بوده است و دفاع از ولایت یک الگویی است برای بانوان امروز که توجه کنند و ببینند که حضرت معصومه(س) آنچنان ولایت مدار بوده اند که 4 امام ایشان را مدح کرده اند.
الگوی سوم؛ عفاف و حجاب است که حضرت با این همه سختی ها و درگیری که در طول سفر مخصوصا در ساوه برایشان پیش آمد، اول دستوری که به خانم های همراهشان دادند مسئله حفظ حجاب است.
موضوع بعدی بحث بندگی ایشان است و توجه ایشان به عبادت و نماز و سجده های طولانی که حضرت چنان غرق در بندگی  و عبودیت حضرت حق بودند که حتی در زیر باران سختی که می بارید با اینکه در بین راه بودند و سرپناهی نبود بازهم در اول وقت نمازشان را اقامه کردند./