به گزارش خبرگزاری ایمنا، همه ساله اول آگوست که بنام روز جهانی شیر مادر نامگذاری شده، در کشورهای مختلف جهان گرامی داشته می شود. هدف از نامگذاری این روز تشویق مادران به تغذیه فرزندان خود از این موهبت الهی است.
اهميت تغذيه با شير مادر شیر مادر به لحاظ داشتن مواد پروتئینی و ویتامینی بسیار، بیش از سایر غذاها برای نوزادان توصیه شده است. بسیاری از روایات وارده در دین اسلام و در میان متون فقهی، مدت آن را حدود دو سال مشخص کرده اند. پزشکان نیز می گویند کودکانی که در دوران نوزادی از شیر مادر تغذیه می کنند، از میزان هوش و توان جسمی بالاتری نسبت به سایر نوزادانی که از دیگر منابع غذایی تغذیه می کنند، برخوردارند.
وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و معاونت بهداشت دفتر آموزش و ارتقای سلامت با همکاری دفتر سلامت جمعیت، خانواده و مدارس بسته های اطلاعاتی تحت عنوان "1000 روز طلایی؛ مهر مادر، شیر مادر" ارائه کرده است تا اهمیت تغذیه با شیر مادر را گوشزد کند.
اهميت تغذيه با شير مادر شیر مادر به لحاظ داشتن مواد پروتئینی و ویتامینی بسیار، بیش از سایر غذاها برای نوزادان توصیه شده است. بسیاری از روایات وارده در دین اسلام و در میان متون فقهی، مدت آن را حدود دو سال مشخص کرده اند. پزشکان نیز می گویند کودکانی که در دوران نوزادی از شیر مادر تغذیه می کنند، از میزان هوش و توان جسمی بالاتری نسبت به سایر نوزادانی که از دیگر منابع غذایی تغذیه می کنند، برخوردارند.
وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و معاونت بهداشت دفتر آموزش و ارتقای سلامت با همکاری دفتر سلامت جمعیت، خانواده و مدارس بسته های اطلاعاتی تحت عنوان "1000 روز طلایی؛ مهر مادر، شیر مادر" ارائه کرده است تا اهمیت تغذیه با شیر مادر را گوشزد کند.
اهمیت تغذیه طبیعی نوزاد سبب شده است تا از سوی سازمانهای بهداشت جهانی ویونیسف همه ساله از ۱۰ تا ۱۶ مرداد بهعنوان هفته جهانی شیر مادر تعیین شود.
بارداری و تولد نوزاد از مهمترین و حساسترین لحظات عمر هر انسانی محسوب می شود. کسب آگاهی و مهارت های لازم در دوران بارداری و پیش از زایمان در مورد نحوه زایمان ایمن و چگونگی مراقبت از نوزاد و تأمین نیازهای او ضامن بقاء و حفظ تندرستی فرزند ماست. در این جا سعی ما بر این است که شما را به تغذیه شیرخوار با شیرمادر و زایمان طبیعی ترغیب نماییم. زیرا مادرانی که زایمان طبیعی می کنند در امر شیردهی و دادن آغوز به نوزاد و مراقبت از او موفق تر هستند. چون مادر بلافاصله بعد از زایمان نوزاد خود را در آغوش می گیرد و شیر می دهد و در همان لحظات حساس ابتدای تولد رابطه عاطفی خود را با فرزندش برقرار می سازد. در حالی که سزارین یک عمل جراحی بزرگ است و نیاز به بیهوشی یا بی حسی ناحیه ای دارد و می تواند علاوه بر خطرات جراحی، موجب تأخیر در شروع بموقع شیردهی و برقراری ارتباط با نوزاد شود، بنابراین برای حفظ سلامت مادر و نوزاد همیشه و در همه حال زایمان طبیعی توصیه می شود مگر در برخی شرایط که خانم باردار طبق نظر پزشک متخصص شرایط لازم را برای زایمان طبیعی نداشته باشد. در این صورت لازم است به توصیه پزشک سزارین شود.
خواه نوزاد با زایمان طبیعی و یا سزارین متولد شود، تغذیه او با شیرمادر بعنوان بهترین شروع، از اصول مشابهی پیروی می کند. در هر دو حالت اگر مادر قبل از زایمان آگاهی های لازم را کسب نماید و برنامه ریزی کند، بهترین شرایط شیردهی را برای خود فراهم می کند. در مواردی که سزارین اجتناب ناپذیر گردد باید با تمهیداتی مادر را برای شیردهی کمک کرد تا شیرخوار از این مائده الهی در آغاز حیات خود محروم نشود و مادر و نوزاد هر دو از این نعمت بی همتای پروردگار بهره ببرند.
شیردهی مزایای بسیاری دارد از جمله موجب جمع شدن سریع تر رحم و تسریع بهبودی جسم و روان مادر پس از زایمان می گردد و مادر احساس توانمندی می کند، بعلاوه رابطه عاطفی نزدیک تری را بین مادر و نوازاد فراهم می کند.
برای حفظ تندرستی خود و فرزندتان از طریق تغذیه با شیر مادر این مجموعه را به دقت بخوانید و به توصیه های آن عمل کنید و از کارکنان بهداشتی درمانی کمک بگیرید. پستان های شما طی دوران بارداری رشد کرده و آغوز تولید کرده اند و شما قادر به تولید شیر و تأمین تغذیه فرزندتان هستید. پس با قوت و قدرت او را شیر دهید، زیرا تغذیه با شیرمادر روش طبیعی تغذیه شیرخوار و برای مادر و کودک ضروری و حیاتی است.
نیازهای نوزاد
نوزاد بلافاصله پس از تولد نیاز به تماس فوری با مادر دارد. او نیازمند شنیدن صدای مادر، دیدن و بوئیدن او و آغوش گرم مادر است تا تنها نباشد و احساس غربت نکند. او نیاز دارد که حضور پدر و سایر اعضاء خانواده را حس کند. نوع بیهوشی مادر بر مجال او برای تماس با نوزاد و شروع شیردهی تأثیر دارد. اگر شما مادر گرامی بلافاصله پس از زایمان هشیار باشید به نفع نوزاد است و اگر سزارین با بی حسی ناحیه ای نخاعی انجام شود، بر بیهوشی عمومی ارجح است. زیرا هنگام تولد نوزاد می توانید بیدار و هشیار باشید و او را در آغوش بگیرید و شیر بدهید. این امر به تسریع پیوند عاطفی بین مادر و نوزاد، برقراری جریان شیر، جلوگیری از گریه و زجر تنهایی و جدایی نوزاد و جلوگیری از کاهش درجه حرارت نوزاد کمک می کند. در صورت انجام عمل جراحی با بیهوشی عمومی به محض اینکه توان پاسخگویی داشتید، کارکنان می توانند نوزاد را با حضور خود در تماس با شما بگذارند. در مدت انتظار برای بازگشت مادر از اتاق عمل، کارکنان می توانند نوزاد را به منظور گرم نگه داشتن و آرام کردن تحت نظر پرسنل آگاه در تماس پوست با پوست با پدر یا سایر اعضاء خانواده قرار دهند.
نوزاد نیازمند تغذیه با شیرمادر است: شیرمادر غذایی بی نظیر و بدون جایگزین برای شیرخوار است که جسم و جان او را تغذیه می نماید.
مشکلات احتمالی مادر سزارین شده
مادر سزارین شده با مشکلات احتمالی جسمی و روانی مواجه می شود که عبارتند از: بیهوشی و عدم هشیاری در مراحل اولیه، یعنی زمانی که تماس مادر با نوزاد و شیردهی لازم است. چنانچه سزارین از طریق بیهوشی عمومی نباشد این مشکلات کمتر است.
درد و تأثیر آن بر مادر که می تواند بر توانایی او برای مراقبت از شیرخوار اثر بگذارد و سبب کاهش تولید شیر شود و جریان یافتن شیر رگ کردن پستان را مختل نماید.
ترس از عمل، طولانی شدن مرحله درد زایمان، وصل کردن سرم، گذاشتن سوند مثانه، اجبار به خوابیدن در بستر و آزاد نبودن، ممنوعیت مصرف غذا قبل و بعد از عمل جراحی و کاهش انرژی برای مراقبت از شیرخوار، خطر عفونت، خونریزی، احساس شکست که بدن نتوانسته بطور طبیعی عمل کند، از سایر مشکلات احتمالی هستند.
مشکلات احتمالی نوزاد متولد شده به روش سزارین:
نوزادی که به روش سزارین متولد می شود نیز ممکن است با مشکلاتی مواجه شود که عبارتند از: اثر داروهای بیهوشی، استرس جدایی از مادر، فشرده نشدن قفسه سینه حین زایمان و در نتیجه مشکلات ریوی و تنفسی، نارس به دنیا آمدن، تأخیر در تماس با مادر، کاهش دفعات شیردهی به دلیل مشکلات مادر.
سزارین مانع شیردهی موفق نمی گردد. مشکلات به زمان شروع و دفعات شیردهی مربوط می شود. پس شیردهی را باید هرچه زودتر آغاز نموده و بطور مکرر ادامه دهید.
توصیه های تغذیه ای شیرخوار
1_ شیر روزهای اول که آغوز نام دارد حاوی مواد بسیار مغذی بوده و به عنوان اولین واکسن نوزاد برای پیشگیری از ابتلا به انواع بیماری ها تلقی می شود. پس تغذیه نوزاد با آغوز ضروری و حیاتی است. مقدار آن کم است و بتدریج زیاد می شود.
2_ شیر مادر حاوی تمام مواد مغذی مورد نیاز شیرخوار است. کودک را در 6 ماه اول تولد به طور انحصاری فقط با شیرمادر تغذیه کنید. بدین معنی که از دادن آب، آب قند، شیر مصنوعی و سایر مایعات و غذاها در 6 ماه اول به شیرخوار بپرهیزید.
3_ غذای کمکی را پس از پایان 6 ماهگی 180 روزگی شروع کنید و شیر مادر را تا پایان 2 سالگی یا بیشتر همراه با غذا ادامه دهید.
4_ شیرخوار را مکرر در هر زمانی که نیاز دارد، به پستان بگذارید تا تولید شیر زیاد شود. وقتی جریان شیر برقرار شد، معمولا شیرخوار 12 - 10 بار در شبانه روز شیر می خورد و ممکن است بعضی روزها بیشتر هم نیاز داشته باشد.
5_ مهمترین عامل در افزایش شیر مادر، مکیدن مکرر و تخلیه مرتب پستان ها بر حسب میل و تقاضای شیرخوار در شب و روز است. شیر را نه بر حسب ساعت بلکه به میل و دلخواه شیرخوار به او بدهید.
6_ از به کاربردن پستانک و شیشه شیر که سبب کاهش میل مکیدن پستان توسط شیرخوار و در نتیجه کاهش شیر مادر، انتقال آلودگی، عفونت و بیماری، تغییر فرم دندان ها و قالب فک شیرخوار و اختلال در مکیدن می شود، جدا پرهیز نمایید.
7_ با شیرخوار خود در یک اتاق باشید و در کنار یکدیگر بخوابید. هم اتاقی مادر و نوزاد برای مادر سزارین شده دارای مزایای بسیاری است.
8_ در صورت جدایی مادر و شیرخوار به هر علتی و عدم امکان تغذیه مستقیم از پستان، شیر خود را دوشیده و آنرا به کمک فنجان به شیرخوار بدهید.
9_ در صورت بروز مشکلات پستانی مثل زخم و شقاق نوک پستان که معمولاً به دلیل پستان گرفتن نادرست توسط شیرخوار است، ضمن ادامه شیردهی مراجعه به مراکز بهداشتی درمانی لازم است.
مزایای زود شروع کردن تغذیه با شیرمادر پس از تولد:
تغذیه نوزاد با شیر مادر طي ساعت اول پس از تولد، مادر و نوزاد را از نظر عاطفی به هم نزدیکتر می کند. باعث ترشح هورمون ها برای انقباض سریع تر رحم و برگشت آن به حالت اول و کاهش خونریزی می شود و پستان های مادر را برای زودتر شیردادن تحریک می کند.
اما مزیت دیگر آن برای مادر سزارینی که بی حسی نخاعی شده این است که تا مدتی که بی حسی موضعی او برطرف نشده، او راحت و بدون درد است و این فرصت مناسبی برای لذت بردن از اولین تغذیه شیرخوار بدون درد و ناراحتی است. بعلاوه چون مکیدن نوزاد در ساعت اول تولد معمولا بسیار قوی است، برای نوزاد هم این مزیت را دارد که بخاطر تمایل طبیعی به تغذیه با شیرمادر، شروع خوبی را تجربه می کند و آغوز را دریافت می نماید که باعث محافظت او در برابر بسیاری از بیماری ها می شود.
مصرف دارو
استفاده از مسکن برای کاهش درد مادر توصیه می شود. بهتر است مسکن بلافاصله پس از شیردهی مصرف شود تا حداکثر مقدار ظهور آن در شیر مقارن با شیردهی بعدی نباشد، مسکن فقط در 72 - 48 ساعت اول یا تا زمان زیاد شدن شیر لازم است، برای مصرف مسکن مناسب با پزشک مشورت کنید.
برای مادر از داورهایی استفاده شود که برای نوزاد ضرر نداشته باشد. اگر نوزاد خواب آلود است، ضمن علت یابی و رفع آن به شیرخوردن نوزاد هم توجه شود.
توجه به علائم گرسنگی و سیری نوزاد
علائم گرسنگی عبارتند از:
حرکات چشم ها و افزایش آنها
بازکردن دهان
بیرون آوردن زبان
حرکت سر
صداهای ظریف
مکیدن دست و پتو یا ملحفه یا هر چه که در تماس با دهان او قرار گیرد علائم دیررس شامل گریه و قوس زدن است. لذا اجازه ندهید گرسنگی وارد این مرحلهشود.
برخی نوزادان بیدار شده و منتظر می مانند و اگر به آنها توجه نشود، به خوابمی روند و عده ای آزرده خاطر می شوند.
تغذیه با شیر مادر: اقدامی حیاتی در بحران
بحران یک وضعیت غیرعادی است که سلامت و بقاء جمعیت را در معرض خطر قرار می دهد. بحران ها ممکن است ساخته بشر باشند یا به طور طبیعی و بی خبر، مرتباً یا در دوره های پی درپي و طولانی، در هر جای دنیا رخ دهند و اعم از سیل، طوفان، زلزله، جنگ، کمبود غذا تا همه گیری بیماری ها..... همگی وضعیت عادی زندگی را تخریب می کنند و دارای ویژگی های مشابهی هستند که با اضطراب، عدم امنیت، نبود تسهیلات بهداشتی و کمبود ذخایر آب سالم، غذا، سوخت، مراقبت های پزشکی و پناهگاه توصیف می شوند.
برای کودکان و بخصوص آنها که با شیر مادر تغذیه می شوند، به خطرافتادن تغذیه با شیر مادر یک بحران اساسی محسوب می شود.
میزان مرگ و میر شیرخواران زیر یک سال در بحران ها بسیار بیشتر از مواقع عادی و در دامنه 53 - 12 درصد گزارش شده است.
حمایت از تغذیه با شیر مادر، از مهمترین مداخلات حفظ حیات است و اثر حفاظتی آن برای خردسال ترین شیرخواران در بالاترین حد است. بطوری که یک پنجم از مرگ های نوزادان را می توان با شروع زودرس تغذیه انحصاری با شیرمادر ظرف ساعت اول تولد پیشگیری نمود.
حتی در شرایط غیربحران، روش های مطلوب تغذیه شیرخوار می تواند به معنی تفاوت بین مرگ و زندگی باشد. بطوری که شیرخواران کمتر از 2 ماه محروم از شیر مادر احتمال مرگشان 6 برابر بیشتر است.
در شرایط بحران و امدادرسانی، تغذیه با شیرمادر یک سپر حفاظتی برای شیرخواران است.
شیرمادر یک منبع غذایی سالم و ایمن برای شیرخواران است که بطور آنی قابل دسترس بوده و حفاظت فعال در برابر بیماری ها را فراهم نموده و شیرخوار را گرم و نزدیک مادر نگه می دارد. حفظ، حمایت و ترویج تغذیه زودرس و انحصاری با شیرمادر در 6 ماه اول عمر، و تداوم تغذیه با شیرمادر همراه با عرضه غذاهای کمکی مناسب و سالم تا 2 سالگی یا بیشتر، حفاظت مطلوبی را در برابر خطرات محیطی فراهم می کند.
تغذیه با شیر مادر، مطلوب ترین و ایمن ترین روش تغذیه شیر خواران حتی در بحران هاست. آمادگی در برابر بحران، امری حیاتی است. حمایت از تغذیه با شیرمادر در موقعیت عادی و غیربحرانی، توانایی مادران را برای مقابله در شرایط بحران تقویت می کند.
شیر مصنوعی مصونیت و ایمنی به شیرخواران عرضه نمی کند و به مکانیسم دفاعی روده شیرخواران آسیب می رساند، به ویژه بروز عفونت ها را تسهیل می کند.
منابع اساسی مورد نیاز تغذیه مصنوعی مثل آب تمیز و سوخت در شرایط بحران کمیاب هستند. بعلاوه خطرات تغذیه مصنوعی بستگی به کیفیت و کفایت ذخایر شیر مصنوعی، آلودگی ذاتی شیر مصنوعی و مشکلات تمیزکردن شیشه و سرشیشه ها دارد. شرایط حمل و نقل و ذخیره کردن جانشین شونده های شیرمادر نیز بر مشکلات موجود می افزاید.
جانشین شونده های شیرمادر که به عنوان کمک های بشردوستانه اهدا می شوند، علاوه بر کاهش اعتماد به نفس مادران شیرده، اغلب در بازار محلی به فروش می رسند و اثرات منفی بر روش های تغذیه شیرخواران در جامعه میزبان که آوارگان را پناه داده اند، بر جای می گذارند.
خواه نوزاد با زایمان طبیعی و یا سزارین متولد شود، تغذیه او با شیرمادر بعنوان بهترین شروع، از اصول مشابهی پیروی می کند. در هر دو حالت اگر مادر قبل از زایمان آگاهی های لازم را کسب نماید و برنامه ریزی کند، بهترین شرایط شیردهی را برای خود فراهم می کند. در مواردی که سزارین اجتناب ناپذیر گردد باید با تمهیداتی مادر را برای شیردهی کمک کرد تا شیرخوار از این مائده الهی در آغاز حیات خود محروم نشود و مادر و نوزاد هر دو از این نعمت بی همتای پروردگار بهره ببرند.
شیردهی مزایای بسیاری دارد از جمله موجب جمع شدن سریع تر رحم و تسریع بهبودی جسم و روان مادر پس از زایمان می گردد و مادر احساس توانمندی می کند، بعلاوه رابطه عاطفی نزدیک تری را بین مادر و نوازاد فراهم می کند.
برای حفظ تندرستی خود و فرزندتان از طریق تغذیه با شیر مادر این مجموعه را به دقت بخوانید و به توصیه های آن عمل کنید و از کارکنان بهداشتی درمانی کمک بگیرید. پستان های شما طی دوران بارداری رشد کرده و آغوز تولید کرده اند و شما قادر به تولید شیر و تأمین تغذیه فرزندتان هستید. پس با قوت و قدرت او را شیر دهید، زیرا تغذیه با شیرمادر روش طبیعی تغذیه شیرخوار و برای مادر و کودک ضروری و حیاتی است.
نیازهای نوزاد
نوزاد بلافاصله پس از تولد نیاز به تماس فوری با مادر دارد. او نیازمند شنیدن صدای مادر، دیدن و بوئیدن او و آغوش گرم مادر است تا تنها نباشد و احساس غربت نکند. او نیاز دارد که حضور پدر و سایر اعضاء خانواده را حس کند. نوع بیهوشی مادر بر مجال او برای تماس با نوزاد و شروع شیردهی تأثیر دارد. اگر شما مادر گرامی بلافاصله پس از زایمان هشیار باشید به نفع نوزاد است و اگر سزارین با بی حسی ناحیه ای نخاعی انجام شود، بر بیهوشی عمومی ارجح است. زیرا هنگام تولد نوزاد می توانید بیدار و هشیار باشید و او را در آغوش بگیرید و شیر بدهید. این امر به تسریع پیوند عاطفی بین مادر و نوزاد، برقراری جریان شیر، جلوگیری از گریه و زجر تنهایی و جدایی نوزاد و جلوگیری از کاهش درجه حرارت نوزاد کمک می کند. در صورت انجام عمل جراحی با بیهوشی عمومی به محض اینکه توان پاسخگویی داشتید، کارکنان می توانند نوزاد را با حضور خود در تماس با شما بگذارند. در مدت انتظار برای بازگشت مادر از اتاق عمل، کارکنان می توانند نوزاد را به منظور گرم نگه داشتن و آرام کردن تحت نظر پرسنل آگاه در تماس پوست با پوست با پدر یا سایر اعضاء خانواده قرار دهند.
نوزاد نیازمند تغذیه با شیرمادر است: شیرمادر غذایی بی نظیر و بدون جایگزین برای شیرخوار است که جسم و جان او را تغذیه می نماید.
مشکلات احتمالی مادر سزارین شده
مادر سزارین شده با مشکلات احتمالی جسمی و روانی مواجه می شود که عبارتند از: بیهوشی و عدم هشیاری در مراحل اولیه، یعنی زمانی که تماس مادر با نوزاد و شیردهی لازم است. چنانچه سزارین از طریق بیهوشی عمومی نباشد این مشکلات کمتر است.
درد و تأثیر آن بر مادر که می تواند بر توانایی او برای مراقبت از شیرخوار اثر بگذارد و سبب کاهش تولید شیر شود و جریان یافتن شیر رگ کردن پستان را مختل نماید.
ترس از عمل، طولانی شدن مرحله درد زایمان، وصل کردن سرم، گذاشتن سوند مثانه، اجبار به خوابیدن در بستر و آزاد نبودن، ممنوعیت مصرف غذا قبل و بعد از عمل جراحی و کاهش انرژی برای مراقبت از شیرخوار، خطر عفونت، خونریزی، احساس شکست که بدن نتوانسته بطور طبیعی عمل کند، از سایر مشکلات احتمالی هستند.
مشکلات احتمالی نوزاد متولد شده به روش سزارین:
نوزادی که به روش سزارین متولد می شود نیز ممکن است با مشکلاتی مواجه شود که عبارتند از: اثر داروهای بیهوشی، استرس جدایی از مادر، فشرده نشدن قفسه سینه حین زایمان و در نتیجه مشکلات ریوی و تنفسی، نارس به دنیا آمدن، تأخیر در تماس با مادر، کاهش دفعات شیردهی به دلیل مشکلات مادر.
سزارین مانع شیردهی موفق نمی گردد. مشکلات به زمان شروع و دفعات شیردهی مربوط می شود. پس شیردهی را باید هرچه زودتر آغاز نموده و بطور مکرر ادامه دهید.
توصیه های تغذیه ای شیرخوار
1_ شیر روزهای اول که آغوز نام دارد حاوی مواد بسیار مغذی بوده و به عنوان اولین واکسن نوزاد برای پیشگیری از ابتلا به انواع بیماری ها تلقی می شود. پس تغذیه نوزاد با آغوز ضروری و حیاتی است. مقدار آن کم است و بتدریج زیاد می شود.
2_ شیر مادر حاوی تمام مواد مغذی مورد نیاز شیرخوار است. کودک را در 6 ماه اول تولد به طور انحصاری فقط با شیرمادر تغذیه کنید. بدین معنی که از دادن آب، آب قند، شیر مصنوعی و سایر مایعات و غذاها در 6 ماه اول به شیرخوار بپرهیزید.
3_ غذای کمکی را پس از پایان 6 ماهگی 180 روزگی شروع کنید و شیر مادر را تا پایان 2 سالگی یا بیشتر همراه با غذا ادامه دهید.
4_ شیرخوار را مکرر در هر زمانی که نیاز دارد، به پستان بگذارید تا تولید شیر زیاد شود. وقتی جریان شیر برقرار شد، معمولا شیرخوار 12 - 10 بار در شبانه روز شیر می خورد و ممکن است بعضی روزها بیشتر هم نیاز داشته باشد.
5_ مهمترین عامل در افزایش شیر مادر، مکیدن مکرر و تخلیه مرتب پستان ها بر حسب میل و تقاضای شیرخوار در شب و روز است. شیر را نه بر حسب ساعت بلکه به میل و دلخواه شیرخوار به او بدهید.
6_ از به کاربردن پستانک و شیشه شیر که سبب کاهش میل مکیدن پستان توسط شیرخوار و در نتیجه کاهش شیر مادر، انتقال آلودگی، عفونت و بیماری، تغییر فرم دندان ها و قالب فک شیرخوار و اختلال در مکیدن می شود، جدا پرهیز نمایید.
7_ با شیرخوار خود در یک اتاق باشید و در کنار یکدیگر بخوابید. هم اتاقی مادر و نوزاد برای مادر سزارین شده دارای مزایای بسیاری است.
8_ در صورت جدایی مادر و شیرخوار به هر علتی و عدم امکان تغذیه مستقیم از پستان، شیر خود را دوشیده و آنرا به کمک فنجان به شیرخوار بدهید.
9_ در صورت بروز مشکلات پستانی مثل زخم و شقاق نوک پستان که معمولاً به دلیل پستان گرفتن نادرست توسط شیرخوار است، ضمن ادامه شیردهی مراجعه به مراکز بهداشتی درمانی لازم است.
مزایای زود شروع کردن تغذیه با شیرمادر پس از تولد:
تغذیه نوزاد با شیر مادر طي ساعت اول پس از تولد، مادر و نوزاد را از نظر عاطفی به هم نزدیکتر می کند. باعث ترشح هورمون ها برای انقباض سریع تر رحم و برگشت آن به حالت اول و کاهش خونریزی می شود و پستان های مادر را برای زودتر شیردادن تحریک می کند.
اما مزیت دیگر آن برای مادر سزارینی که بی حسی نخاعی شده این است که تا مدتی که بی حسی موضعی او برطرف نشده، او راحت و بدون درد است و این فرصت مناسبی برای لذت بردن از اولین تغذیه شیرخوار بدون درد و ناراحتی است. بعلاوه چون مکیدن نوزاد در ساعت اول تولد معمولا بسیار قوی است، برای نوزاد هم این مزیت را دارد که بخاطر تمایل طبیعی به تغذیه با شیرمادر، شروع خوبی را تجربه می کند و آغوز را دریافت می نماید که باعث محافظت او در برابر بسیاری از بیماری ها می شود.
مصرف دارو
استفاده از مسکن برای کاهش درد مادر توصیه می شود. بهتر است مسکن بلافاصله پس از شیردهی مصرف شود تا حداکثر مقدار ظهور آن در شیر مقارن با شیردهی بعدی نباشد، مسکن فقط در 72 - 48 ساعت اول یا تا زمان زیاد شدن شیر لازم است، برای مصرف مسکن مناسب با پزشک مشورت کنید.
برای مادر از داورهایی استفاده شود که برای نوزاد ضرر نداشته باشد. اگر نوزاد خواب آلود است، ضمن علت یابی و رفع آن به شیرخوردن نوزاد هم توجه شود.
توجه به علائم گرسنگی و سیری نوزاد
علائم گرسنگی عبارتند از:
حرکات چشم ها و افزایش آنها
بازکردن دهان
بیرون آوردن زبان
حرکت سر
صداهای ظریف
مکیدن دست و پتو یا ملحفه یا هر چه که در تماس با دهان او قرار گیرد علائم دیررس شامل گریه و قوس زدن است. لذا اجازه ندهید گرسنگی وارد این مرحلهشود.
برخی نوزادان بیدار شده و منتظر می مانند و اگر به آنها توجه نشود، به خوابمی روند و عده ای آزرده خاطر می شوند.
تغذیه با شیر مادر: اقدامی حیاتی در بحران
بحران یک وضعیت غیرعادی است که سلامت و بقاء جمعیت را در معرض خطر قرار می دهد. بحران ها ممکن است ساخته بشر باشند یا به طور طبیعی و بی خبر، مرتباً یا در دوره های پی درپي و طولانی، در هر جای دنیا رخ دهند و اعم از سیل، طوفان، زلزله، جنگ، کمبود غذا تا همه گیری بیماری ها..... همگی وضعیت عادی زندگی را تخریب می کنند و دارای ویژگی های مشابهی هستند که با اضطراب، عدم امنیت، نبود تسهیلات بهداشتی و کمبود ذخایر آب سالم، غذا، سوخت، مراقبت های پزشکی و پناهگاه توصیف می شوند.
برای کودکان و بخصوص آنها که با شیر مادر تغذیه می شوند، به خطرافتادن تغذیه با شیر مادر یک بحران اساسی محسوب می شود.
میزان مرگ و میر شیرخواران زیر یک سال در بحران ها بسیار بیشتر از مواقع عادی و در دامنه 53 - 12 درصد گزارش شده است.
حمایت از تغذیه با شیر مادر، از مهمترین مداخلات حفظ حیات است و اثر حفاظتی آن برای خردسال ترین شیرخواران در بالاترین حد است. بطوری که یک پنجم از مرگ های نوزادان را می توان با شروع زودرس تغذیه انحصاری با شیرمادر ظرف ساعت اول تولد پیشگیری نمود.
حتی در شرایط غیربحران، روش های مطلوب تغذیه شیرخوار می تواند به معنی تفاوت بین مرگ و زندگی باشد. بطوری که شیرخواران کمتر از 2 ماه محروم از شیر مادر احتمال مرگشان 6 برابر بیشتر است.
در شرایط بحران و امدادرسانی، تغذیه با شیرمادر یک سپر حفاظتی برای شیرخواران است.
شیرمادر یک منبع غذایی سالم و ایمن برای شیرخواران است که بطور آنی قابل دسترس بوده و حفاظت فعال در برابر بیماری ها را فراهم نموده و شیرخوار را گرم و نزدیک مادر نگه می دارد. حفظ، حمایت و ترویج تغذیه زودرس و انحصاری با شیرمادر در 6 ماه اول عمر، و تداوم تغذیه با شیرمادر همراه با عرضه غذاهای کمکی مناسب و سالم تا 2 سالگی یا بیشتر، حفاظت مطلوبی را در برابر خطرات محیطی فراهم می کند.
تغذیه با شیر مادر، مطلوب ترین و ایمن ترین روش تغذیه شیر خواران حتی در بحران هاست. آمادگی در برابر بحران، امری حیاتی است. حمایت از تغذیه با شیرمادر در موقعیت عادی و غیربحرانی، توانایی مادران را برای مقابله در شرایط بحران تقویت می کند.
شیر مصنوعی مصونیت و ایمنی به شیرخواران عرضه نمی کند و به مکانیسم دفاعی روده شیرخواران آسیب می رساند، به ویژه بروز عفونت ها را تسهیل می کند.
منابع اساسی مورد نیاز تغذیه مصنوعی مثل آب تمیز و سوخت در شرایط بحران کمیاب هستند. بعلاوه خطرات تغذیه مصنوعی بستگی به کیفیت و کفایت ذخایر شیر مصنوعی، آلودگی ذاتی شیر مصنوعی و مشکلات تمیزکردن شیشه و سرشیشه ها دارد. شرایط حمل و نقل و ذخیره کردن جانشین شونده های شیرمادر نیز بر مشکلات موجود می افزاید.
جانشین شونده های شیرمادر که به عنوان کمک های بشردوستانه اهدا می شوند، علاوه بر کاهش اعتماد به نفس مادران شیرده، اغلب در بازار محلی به فروش می رسند و اثرات منفی بر روش های تغذیه شیرخواران در جامعه میزبان که آوارگان را پناه داده اند، بر جای می گذارند.
فراهم کردن غذا برای مادران شیرخواران زیر یک سال و تشویق آنان به تغذیه فرزندان شان با شیرمادر ارجح است. تغذیه شیرخواران با شیرمادر به آنان آرامش، انواع پادتن و حفاظت در برابر بیماری ها را اهدا می کند.
نظر شما