به گزارش باشگاه خبرنگاران شهر؛ نخستین نکتهای که در استفاده از حمل و نقل عمومی، فرهنگسازی و تأمین زیرساختها، تشویقی برای استفاده از حمل و نقل عمومی است تا معضل ترافیک و آلودگی هوا کاهش پیدا کند و فرهنگ عمومی حمل و نقل محقق شود زیرساختهای باید تأمین شود. امروزه وجود اتوبوس، تاکسی، مترو و تراموا در سطح شهرها که هر کدام بنا به فراخور خود تأثیری محسوس در مدیریت فضای در هم ریخته تردد شهری را دارد از جمله موارد در حال تاکید است. درمقایسه زیرساختهای داخلی و کشورهای خارجی باید گفت، در آن سوی مرزها استفاده از این وسایل نقلیه در این موارد جنبه تشویقی دارند و همین موارد مردم را به استفاده از آن امکانات ترغیب میکنند.
در آن کشورها رسیدن اتوبوس به ایستگاهها طبق جدول زمانبندی مشخص میباشد و در حالی که یکی از مسئولان شهری ما در این زمینه گفته است که میزان توقف اتوبوسها به 15 دقیقه رسیده اما با این تفاصیل باید گفت: این 15 دقیقه در کشورهای توسعه یافته کمتر از 12 دقیقه در مجموع کل ایستگاههایی است که یک اتوبوس در مسیر خود در آنها توقف میکند. در این زمینه میتوان به سازمان اتوبوسرانی در بروکسل یا پاریس (کشورهای اروپایی) اشاره کرد که اقدام به درج ماهیانه ساعت حضور خطوط اتوبوس در ایستگاهها نموده و طبق همان ساعت اتوبوسها در ایستگاهها حضور دارند این درحالی است که هم زمان در کنار آن نصب نقشه مسیر در ایستگاه و سایر خطوط اتوبوسهای تردد کننده از این ایستگاه توانسته است بهترین راهنمایی را برای یک مسافر درون شهری ارائه دهد.(1)
(6).jpg)
بلژیک:
همچنین در فرهنگ استفاده از اتوبوس در برخی از کشورها همچون بلژیک تمهیدات ویژه برای مردم قابل وجود دارد از جمله ارتفاع بالای ایستگاه با کف اتوبوس که به راحتی افراد صاحب ویلچر و کالسکه به اتوبوس وارد و خارج شوند. در داخل اتوبوس قسمتی به عنوان محل ویلچر و کالسکه که صندلیهای تاشو وجود دارد تا در صورتی که فردی با ویلچر یا کالسکه وارد شود در آن بتواند بایستد.همچنین از دیگر کارها که در داخل این وسایل نقلیه عمومی انجام شده تبلیغات درون اتوبوسهاست که با هدف فرهنگسازی عمومی انجام شده است تا بتواند منبع کسب درآمد نیز باشد.
در این کشورها زمانی که فردی میانسال وارد اتوبوس میشود جوانترها بدون هیچ توقعی سریع جای خود را به آنها میدهند (پیرمردها، مادران بچهدار و زنان مسن و کسانی که حمل بار میکنند سریعاً جایگزین میشوند) و برای تشویق مردم به این رفتارها شما میتوانید به راحتی در سطح شهرهایشان شاهد پیامهای فرهنگساز باشید. نکته جالب دیگر این است که بر خلاف رغبت همشهریان ما برای پرداخت هزینه تردد در شهر با اتوبوس به وسیله پول نقد دیده میشود مسافران همین وسایل عمومی در کشورهای خارجی در اغلب موارد در هنگام ورود همگی به رعایت حقوق اتوبوسرانی و استفاده از بلیت یا کارت الکترونیکی اصرار دارند، زیرا معتقدند استفاده از دستگاههای کارتخوان، بلیتخوان موجب میشود که دیگر مراجعه برای پرداخت نقد به راننده انجام نشود.
جالبتر آنکه مسافرانی که قصد پیاده شدن دارند یک ایستگاه جلوتر اقدام به آماده شدن در کنار در خروجی میکنند که بلافاصله با توقف اتوبوس پیاده و سوار شوند و فرصت توقف را کاهش دهند. همچنین دکمههایی در کنار میلههای اتوبوسهای آنها نصب شده است شبیه به همین دکمههای داخل اتوبوس ما که بیاستفاده است، البته اما آنها از این وسیله به نحو احسن استفاده میکنند به این ترتیب که توسط این زنگها به راننده اعلام مینمایند برای پیاده شدن نیاز به فرصت بیشتری دارند، اینها افرادی مانند پیرمردها و مادر همراه کودکان هستند.

تردد اتوبوسها، تراموا و متروها طوری طراحی شده است که مانع ایجاد ترافیک برای سایر خودروها باشد و جالب آنکه راننده سایر خودروها نسبت به تردد نکردن در مسیر سیستم حملونقل عمومی رعایت قانون را میکند و این نکته موجب میشود علیرغم خیابانهای تنگ و باریک شهرهایی در بلژیک هیچگونه ترافیک و توقفی به دلیل رعایت نکردن حقوق دیگران دیده نشود.پس از طرح این تجارب که در سفرها به جا مانده است، پیشنهاد میشود مدیران شهری ما هم که به دنبال روانسازی ترافیک و تشویق مردم به سمت استفاده از سیستم حمل و نقل عمومی هستند، نسبت به بررسی کارشناسی و اجرای طرحهای عملی سازگار با شرایط محلی که البته بر گرفته از تجارب کشورهای توسعهیافته است بتوانند در یک پرسه زماندار سیستم حمل و نقل عمومی شهر را اصلاح نماید.

آنها حتی میتوانند در این روش به کمک فرهنگسازی رسانهها، صدا و سیما و تبلیغات شهری و حتی با نصب مانیتورهای نمایشی در اتوبوسهای درون شهری ما اقدام نمایند و یا از بسترهای تشویقی مختلفی مانند اینترنت بیسیم رایگان در درون اتوبوسها تخفیف ویژه برای تردد مشخص از طریق اتوبوسها راهاندازی مسیرهای مشخص و ایستگاههای متوالی پیشبینی مسیر اختصاصی نیز بهرهمند شوند. کوتاه سخن آنکه کاهش زمان تردد درون شهری با سیستم حمل و نقل عمومی باید بتواند مردم را به سمت استفاده از این سیستم هدایت کند.اما توجه به این نکته هم ضروری است که هر چه قدر نسبت به افزایش کمی خودروها، اتوبوسها، تاکسیها و حتی عریض کردن خیابان ها اقدام کنیم باز هم تا زمانی که فرهنگسازی، تشویق و تأمین زیرساختها در استفاده از سیستم حمل و نقل با رفع موانع اتفاق نیفتد مشکل ترافیک پابرجا خواهد بود.(1)

وین، اتریش
در سال 1993، سهم مدهای مختلف حملونقل در شهر وین بدین گونه بوده است که 40 درصد اتومبیل شخصی، 29 درصد حملونقل عمومی، 28 درصد پیادهروی و 3 درصد دوچرخهسواری. طرح جابهجایی سال 1993 وین با پیگیری اهداف افزایش سهم حملونقل عمومی و کاهش سهم حملونقل موتوری شخصی تدوین گردید. علت تدوین این طرح را میتوان در دو دلیل عمده دانست. یکی ضرورت کاهش تراکم و انتشار گازهای آلودهکننده ناشی از ترافیک و دلیل دیگر نیاز به تامین تقاضای جمعیت رو به رشد است. در فاصله سالهای 1993 تا 2010، شهر وین توانست از طریق بهبود شبکه حملونقل عمومی، انجام اقدامات ترافیکی با اولویت بخشیدن به بخش حملونقل عمومی، بهبود زیرساختهای مربوط به دوچرخه و مدیریت پارکینگ سهم حملونقل عمومی اش را از 29 درصد به 36 درصد ارتقا ببخشد.
سوئد و پروژه دو برابر سازی
در سال 2012، سهم ملی حملونقل عمومی در کشور سوئد 24 درصد بوده است. چشمانداز کشور سوئد تا سال 2025، دو برابر کردن سهم ملی حملونقل عمومی کشور (48 درصد) میباشد. برای دستیابی به این چشمانداز اهداف کاهش قابل ملاحظه انتشار گاز دیاکسید کربن، افزایش کارآمدی انرژی، افزایش ایمنی راهها، کاهش تراکم و ازدحام، فراهم آوردن فرصتهای برابر و کمک به رشد و توسعه منطقهای در دستور کار کشور سوئد قرار گرفت.

ژنو، سوئیس
شهر ژنو برای رسیدن به جابهجایی سریع، در فاصله سالهای 2006 تا 2020، هدف کنترل کردن رشد استفاده از اتومبیل شخصی را تا سهم 25 درصدی در میان مدهای مختلف، در دستور کار خویش قرار داده است (چنانچه هیچ اقدام کنترلی صورت نگیرد، رشد استفاده از اتومبیل شخصی تا سهم 46درصدی در میان مدهای گوناگون افزایش مییابد). که این هدف نیازمند دو برابر کردن سهم حملونقل عمومی میباشد.(2)
استفاده از سیستم كار پولينگ(هم پيمائي برای مسیرهای مشترك) در آلمان
با این روش كسانی كه در خارج از شهر و یا داخل شهر قصد استفاده از خودروهای سواری را دارند، به مركزی اطلاع می دهند و این مركز مسافران هم مسیر را هماهنگ و وقتی تعداد آنان به دو، سه و یا چهار نفر برای یك خودرو سواری رسید به آنها اطلاع داده و آنان را راهی مقصد میكند؛ به جای اینكه هر فرد با خودروي خودش راهی مقصد شود. حتی در برخی مواقع فردی اعلام میكند كه خودرو داشته و تا یك مقصدی میرود و حاضر است مسافر همراه خود ببرد، به شرط دریافت مبلغی به عنوان كرایه و یا حتی پول بنزین.
مقایسه استفاده از این روش در سال 2010 نسبت به سال 2009 نشان از رشد 20 درصدی دارد. هم اكنون حدود 190هزار نفر از این روش استفاده می كنند. استفاده ازاین روش از طریق تلفن و اینترنت هم صورت میگیرد و به نظر می رسد كه یكی ازعوامل تاثیرگذار در گرایش به آن؛ بالا رفتن قیمت بنزین باشد. 73 درصد آلمانی ها در مسافرت های كمتر از 250كیلومتر، از خودرو شخصی، 22درصد از قطار و 2درصد از اتوبوس استفاده می كنند.

در سفرهای بین 250تا500كیلومتر نیز حدود 71درصد آلمانی ها از خودرو شخصی، 22درصد از قطار، 4درصد از اتوبوس و یك درصد از هواپیما و یك درصد هم از كشتی استفاده میكنند.درمسافتهای یك تا 2هزاركیلومتر حدود 31درصد از خودرو شخصی، 7درصد از قطار، 8 درصد از اتوبوس، 49درصد هواپیما و 5 درصد از كشتی استفاده میكنند.این رقم در 2هزار كیلومتر به بالا به 3درصد خودرو شخصی، یك درصد قطار ، یك درصد اتوبوس و 92درصد هواپیما و 2 درصد كشتی تغییر پیدا می كند.(3)
با توجه به تجربه کشورهای اروپایی، به نظر می رسد فرهنگ سازی در زمینه تشویق و ترغیب هر چه بیشتر شهروندان به استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی به جای خودرو شخصی، توسط متولیان و مسئولان مربوطه، یکی از کارآمدترین روش ها برای جلوگیری از آلودگی بیشتر هوای شهر به عنوان اصلی ترین نیاز انسان به زنده ماندن است. اگر چه این فرهنگ سازی زمانبر است ولی تاثیرات ماندگاری بر روی محیط زیست به همراه دارد.
(1) www.hamedanpayam.com
(2) www.ttic.ir
(3)www.umic.ir
انتهای پیام/
41/07/07
(6).jpg)
بلژیک:
همچنین در فرهنگ استفاده از اتوبوس در برخی از کشورها همچون بلژیک تمهیدات ویژه برای مردم قابل وجود دارد از جمله ارتفاع بالای ایستگاه با کف اتوبوس که به راحتی افراد صاحب ویلچر و کالسکه به اتوبوس وارد و خارج شوند. در داخل اتوبوس قسمتی به عنوان محل ویلچر و کالسکه که صندلیهای تاشو وجود دارد تا در صورتی که فردی با ویلچر یا کالسکه وارد شود در آن بتواند بایستد.همچنین از دیگر کارها که در داخل این وسایل نقلیه عمومی انجام شده تبلیغات درون اتوبوسهاست که با هدف فرهنگسازی عمومی انجام شده است تا بتواند منبع کسب درآمد نیز باشد.
در این کشورها زمانی که فردی میانسال وارد اتوبوس میشود جوانترها بدون هیچ توقعی سریع جای خود را به آنها میدهند (پیرمردها، مادران بچهدار و زنان مسن و کسانی که حمل بار میکنند سریعاً جایگزین میشوند) و برای تشویق مردم به این رفتارها شما میتوانید به راحتی در سطح شهرهایشان شاهد پیامهای فرهنگساز باشید. نکته جالب دیگر این است که بر خلاف رغبت همشهریان ما برای پرداخت هزینه تردد در شهر با اتوبوس به وسیله پول نقد دیده میشود مسافران همین وسایل عمومی در کشورهای خارجی در اغلب موارد در هنگام ورود همگی به رعایت حقوق اتوبوسرانی و استفاده از بلیت یا کارت الکترونیکی اصرار دارند، زیرا معتقدند استفاده از دستگاههای کارتخوان، بلیتخوان موجب میشود که دیگر مراجعه برای پرداخت نقد به راننده انجام نشود.
جالبتر آنکه مسافرانی که قصد پیاده شدن دارند یک ایستگاه جلوتر اقدام به آماده شدن در کنار در خروجی میکنند که بلافاصله با توقف اتوبوس پیاده و سوار شوند و فرصت توقف را کاهش دهند. همچنین دکمههایی در کنار میلههای اتوبوسهای آنها نصب شده است شبیه به همین دکمههای داخل اتوبوس ما که بیاستفاده است، البته اما آنها از این وسیله به نحو احسن استفاده میکنند به این ترتیب که توسط این زنگها به راننده اعلام مینمایند برای پیاده شدن نیاز به فرصت بیشتری دارند، اینها افرادی مانند پیرمردها و مادر همراه کودکان هستند.

تردد اتوبوسها، تراموا و متروها طوری طراحی شده است که مانع ایجاد ترافیک برای سایر خودروها باشد و جالب آنکه راننده سایر خودروها نسبت به تردد نکردن در مسیر سیستم حملونقل عمومی رعایت قانون را میکند و این نکته موجب میشود علیرغم خیابانهای تنگ و باریک شهرهایی در بلژیک هیچگونه ترافیک و توقفی به دلیل رعایت نکردن حقوق دیگران دیده نشود.پس از طرح این تجارب که در سفرها به جا مانده است، پیشنهاد میشود مدیران شهری ما هم که به دنبال روانسازی ترافیک و تشویق مردم به سمت استفاده از سیستم حمل و نقل عمومی هستند، نسبت به بررسی کارشناسی و اجرای طرحهای عملی سازگار با شرایط محلی که البته بر گرفته از تجارب کشورهای توسعهیافته است بتوانند در یک پرسه زماندار سیستم حمل و نقل عمومی شهر را اصلاح نماید.

آنها حتی میتوانند در این روش به کمک فرهنگسازی رسانهها، صدا و سیما و تبلیغات شهری و حتی با نصب مانیتورهای نمایشی در اتوبوسهای درون شهری ما اقدام نمایند و یا از بسترهای تشویقی مختلفی مانند اینترنت بیسیم رایگان در درون اتوبوسها تخفیف ویژه برای تردد مشخص از طریق اتوبوسها راهاندازی مسیرهای مشخص و ایستگاههای متوالی پیشبینی مسیر اختصاصی نیز بهرهمند شوند. کوتاه سخن آنکه کاهش زمان تردد درون شهری با سیستم حمل و نقل عمومی باید بتواند مردم را به سمت استفاده از این سیستم هدایت کند.اما توجه به این نکته هم ضروری است که هر چه قدر نسبت به افزایش کمی خودروها، اتوبوسها، تاکسیها و حتی عریض کردن خیابان ها اقدام کنیم باز هم تا زمانی که فرهنگسازی، تشویق و تأمین زیرساختها در استفاده از سیستم حمل و نقل با رفع موانع اتفاق نیفتد مشکل ترافیک پابرجا خواهد بود.(1)

وین، اتریش
در سال 1993، سهم مدهای مختلف حملونقل در شهر وین بدین گونه بوده است که 40 درصد اتومبیل شخصی، 29 درصد حملونقل عمومی، 28 درصد پیادهروی و 3 درصد دوچرخهسواری. طرح جابهجایی سال 1993 وین با پیگیری اهداف افزایش سهم حملونقل عمومی و کاهش سهم حملونقل موتوری شخصی تدوین گردید. علت تدوین این طرح را میتوان در دو دلیل عمده دانست. یکی ضرورت کاهش تراکم و انتشار گازهای آلودهکننده ناشی از ترافیک و دلیل دیگر نیاز به تامین تقاضای جمعیت رو به رشد است. در فاصله سالهای 1993 تا 2010، شهر وین توانست از طریق بهبود شبکه حملونقل عمومی، انجام اقدامات ترافیکی با اولویت بخشیدن به بخش حملونقل عمومی، بهبود زیرساختهای مربوط به دوچرخه و مدیریت پارکینگ سهم حملونقل عمومی اش را از 29 درصد به 36 درصد ارتقا ببخشد.
سوئد و پروژه دو برابر سازی
در سال 2012، سهم ملی حملونقل عمومی در کشور سوئد 24 درصد بوده است. چشمانداز کشور سوئد تا سال 2025، دو برابر کردن سهم ملی حملونقل عمومی کشور (48 درصد) میباشد. برای دستیابی به این چشمانداز اهداف کاهش قابل ملاحظه انتشار گاز دیاکسید کربن، افزایش کارآمدی انرژی، افزایش ایمنی راهها، کاهش تراکم و ازدحام، فراهم آوردن فرصتهای برابر و کمک به رشد و توسعه منطقهای در دستور کار کشور سوئد قرار گرفت.

ژنو، سوئیس
شهر ژنو برای رسیدن به جابهجایی سریع، در فاصله سالهای 2006 تا 2020، هدف کنترل کردن رشد استفاده از اتومبیل شخصی را تا سهم 25 درصدی در میان مدهای مختلف، در دستور کار خویش قرار داده است (چنانچه هیچ اقدام کنترلی صورت نگیرد، رشد استفاده از اتومبیل شخصی تا سهم 46درصدی در میان مدهای گوناگون افزایش مییابد). که این هدف نیازمند دو برابر کردن سهم حملونقل عمومی میباشد.(2)
استفاده از سیستم كار پولينگ(هم پيمائي برای مسیرهای مشترك) در آلمان
با این روش كسانی كه در خارج از شهر و یا داخل شهر قصد استفاده از خودروهای سواری را دارند، به مركزی اطلاع می دهند و این مركز مسافران هم مسیر را هماهنگ و وقتی تعداد آنان به دو، سه و یا چهار نفر برای یك خودرو سواری رسید به آنها اطلاع داده و آنان را راهی مقصد میكند؛ به جای اینكه هر فرد با خودروي خودش راهی مقصد شود. حتی در برخی مواقع فردی اعلام میكند كه خودرو داشته و تا یك مقصدی میرود و حاضر است مسافر همراه خود ببرد، به شرط دریافت مبلغی به عنوان كرایه و یا حتی پول بنزین.
مقایسه استفاده از این روش در سال 2010 نسبت به سال 2009 نشان از رشد 20 درصدی دارد. هم اكنون حدود 190هزار نفر از این روش استفاده می كنند. استفاده ازاین روش از طریق تلفن و اینترنت هم صورت میگیرد و به نظر می رسد كه یكی ازعوامل تاثیرگذار در گرایش به آن؛ بالا رفتن قیمت بنزین باشد. 73 درصد آلمانی ها در مسافرت های كمتر از 250كیلومتر، از خودرو شخصی، 22درصد از قطار و 2درصد از اتوبوس استفاده می كنند.

در سفرهای بین 250تا500كیلومتر نیز حدود 71درصد آلمانی ها از خودرو شخصی، 22درصد از قطار، 4درصد از اتوبوس و یك درصد از هواپیما و یك درصد هم از كشتی استفاده میكنند.درمسافتهای یك تا 2هزاركیلومتر حدود 31درصد از خودرو شخصی، 7درصد از قطار، 8 درصد از اتوبوس، 49درصد هواپیما و 5 درصد از كشتی استفاده میكنند.این رقم در 2هزار كیلومتر به بالا به 3درصد خودرو شخصی، یك درصد قطار ، یك درصد اتوبوس و 92درصد هواپیما و 2 درصد كشتی تغییر پیدا می كند.(3)
با توجه به تجربه کشورهای اروپایی، به نظر می رسد فرهنگ سازی در زمینه تشویق و ترغیب هر چه بیشتر شهروندان به استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی به جای خودرو شخصی، توسط متولیان و مسئولان مربوطه، یکی از کارآمدترین روش ها برای جلوگیری از آلودگی بیشتر هوای شهر به عنوان اصلی ترین نیاز انسان به زنده ماندن است. اگر چه این فرهنگ سازی زمانبر است ولی تاثیرات ماندگاری بر روی محیط زیست به همراه دارد.
(1) www.hamedanpayam.com
(2) www.ttic.ir
(3)www.umic.ir
انتهای پیام/
41/07/07
نظر شما