کافه های فضای باز؛ عاملی در جهت تقویت سرزندگی فضاهای شهری

به گزارش باشگاه خبرنگاران شهر، "جین جیکوبز" متفکر شهرساز در خصوص استفاده از خیابان به عنوان فضای شهری در کتاب مرگ و زندگی شهرهای آمریکا اشاره کرده است. فضاهای پیاده نیز از این قاعده مستثنی نیستند، این فضاها به عنوان بخشی از مراودات اجتماعی و گذران اوقات شهروندان مطرح بوده است، این در حالی است که استفاده تجاری از فضای پیاده راه (که البته معایب و محاسنی نیز دارد)ضمن افزایش جذابیت در ابعاد مختلف می تواند آن را به عنوان یک فضای شهری پویا تعریف نماید .
کافه هــای فضــای بــاز بــه عنــوان گونــه ای از انــواع کافــه، در حقیقت مکان هایی هســتند برای ملاقات با انســان ها که طیفی از نوشــیدنی ها و خوراکی های ســبک را نیز ارائه می دهند. این فضاها به دلیل برقراری سطح بالایی از تماس با خیابان و در دیدرس بودن، امکاناتــی بیشــتر از کافه هــای معمولــی در اختیــار شــهروندان قــرار می دهد. در این کافه ها فراتر از خوردن، نوشــیدن، استراحت کردن و برقراری روابط اجتماعی با سایر مشتریان، می توان به لذت بردن از تابش آفتاب، تماشــای جهان اطــراف، لذت بردن از زندگی جاری در خیابان و برخورد اتفاقی با افراد آشنا نیز اشاره کرد.
در حقیقــت راز موفقیــت کافه هــای خیابانی، برقراری تعادلی مناسب بین حریم فردی و فضای عمومی است که فضایی امن از نظر روانی به وجود می آورند برای کافه های فضای باز می توان مزایای اقتصادی بیشــماری برشمرد. مناطق خرید در شهرها با درنظر گرفتن ویژگی های هویتی، ســاختار شــکلی و تنــوع در امکاناتی که ارائــه می دهند، به خصوص اگر در محدوده تاریخی واقع شوند، می توانند به عنوان جاذبه های هر شهر در نظر گرفته شوند .

توقــف کوتاه و یــا بلندمــدت در ایــن فضاهــا کــه مزایــای اقتصــادی، فرهنگــی و اجتماعــی فراوانــی را به همراه دارد، می توانــد تحت تاثیر امکاناتی از جمله وجود رســتوران ها، کافه و کافه های فضای باز، قرار گیرد.تحقیقات نشــان می دهد که کافه هــای فضای باز نقش ویژه ای در تبدیل فرایند خرید به یک فرایند تفریحی و خالقانه برایِ زنان، که مخاطبان اصلی مرا کز خرید هستند، ایفا می کنند، عــلاِوه بــر افزایــش بــازده اقتصــادی کســب و کارهــای منطقــه، می توان به عملکرد آنها به عنوان جاذبه گردشگری نیز اشاره نمود. امروزه کافه های فضای باز با ایجاد سالن های غذاخوری در مقیاس شهر، با افزودن طعم، بو و مزه به تجربیات افراد از فضاهای شهری، به یکی از مراکز توجه در صنعت توریسـم بدل گشـته اند .در حقیقــت فعالیت هایی که در آنهــا انجــام می شــود از قبیل خوردن، صحبت کردن، تماشــای مردم، بروز ملاقات های اتفاقی و انجام ملاقات های تجاری، همه و همــه شــکلی از منظــره شــهری ایجــاد می کنــد کــه ســودمندی و خشنودی را فراهم می آورد.
بــا توجه به آنچه گفته شــد به نظر می رســد مزایــای اجتماعی و اقتصادی متعددی را می توان برای کافه های فضای باز برشــمرد. ایــن کافه هــا با بالابردن کیفیت محیط پیرامون ما به شــکل گیری حــس مــکان نســبت بــه فضاهــای شــهری می انجامنــد و موجــب ســرزندگی شــهرهای مــا می شــوند. آنهــا همچنیــن امــکان ارتقای شــرایط اجتماعــی را از طریــق افزایــش ســطح تعامــات، بــه همراه  جامعــه را بــه همراه دارنــد کــه پیامــدی جــز بهبــود شــرایط روانــی نخواهــد داشــت. همچنیــن از آنجایــی کــه اغلــب مشــتریان ایــن کافه ها از طبقه متوسط و بالای جامعه، معروف به طبقه فرهنگی هســتند، احــداث چنیــن کافه هایــی در مناطقــی با فقــر فرهنگیِ ســازنده را ایجــاد کــرده و بافــت اجتماعی نوعــی تداخــل فرهنگــی منطقــه را تحــت تاثیــر قــرار خواهــد داد.
کافه هــای فضــای باز در کنار منافعشــان، معایبی نیــز به همراه دارند. افزایش آلودگی های صوتی در منطقه، افزایش میزان تردد و آمد و شد وسایل نقلیه در خیابان، ایجاد اختلال در حرکت عابران پیــاده در پیــاده رو و ایجــاد شــلوغی و ســرو صدا تا پاســی از شــب را می توان جزء این گروه برشمرد.
به نظر می رسد کافه های فضای باز با توجه به پتانسیل هایی که به عنوان مکان هایی اجتماعی، امن و معاشرپذیر دارند، می توانند یکی از راهکارها در جهت افزایش تعاملات اجتماعی باشند.
در شهر اصفهان این امر در گذشته در مسیر معابر شهری مشهود بوده است و این را می توان از سفرنامه های اروپایی مشاهده کرده برای نمونه کمپفر در سفرنامه خود شرح حال مختصری از بساط قلیان و پایی در کنار انهار و شوارع آن زمان بیان می کند.


این در حالتی است که چهارباغ و سایر محورهای اصلی شهری اصفهان با توجه به پتانسیل توریست و فرهنگ عام مردم اصفهان می تواند به عنوان یک فضای شهری نمود یابد و استفاده از کافه های فضای باز شهری امری است که می تواند بسیار موثر باشد در عین حال نباید فراموش کرد که شهرداری در تحقق این امر نقش بسیار سازنده و اساسی دارد. بر مبنای ماده 55 قانون شهرداری ها و همچنین آئین نامه مالی مالکیت هر نوع معابر به عنوان اموال عمومی به عهده شهرداری هاست، ولیکن در این خصوص شهرداری می تواند با اجرای طرح های سیما و منظر شهری و یا ارائه طرح های ویژه برای مسیرهای مورد نظر این امر ساماندهی و طراحی براساس اصول هدف گذاری چشم انداز اصفهان و تحقق شهر خلاق نماید.
استفاده از صندلی های عمومی در فضای روبروی آبمیوه فروشی ها و یا اجازه گذاشتن صندلی به همراه سایبان در فضای پیاده در مجاور کاربری های تجاری(البته به شرط مناسب بودن عرض پیاده راه) ضمن افزایش جذابیت می تواند فضاهای از رونق افتاده را احیاء کند.
انتهای پیام/
51/35/01