از قرن ۱۶ به بعد تصور نادرست طریقه سالم و ایمن مصرف تنباکو به صورت استفاده از قلیان مطرح شد زمانی که حکیمی بنام ابوالفتح پیشنهاد کرد که دود باید اول از یک محفظۀ آبی بگذرد تا به شکل بی ضرر درآید این عقیده اولیه به منظور پوشاندن عوارض تنباکو انگیزه ای و هدفی خوب را دنبال می کرد ولی بدون هیچ گونه شواهد مبنی بر کاهش بیماری باعث تصور نادرست ایمن بودن مصرف تنباکو به شکل قلیان شد.
علی کریمی مسئول جامعه ایمن شهرستان گلپایگان در خصوص باورهای غلط در مورد مصرف قلیان که در جامعه و بخصوص جوانان و نوجوانان رواج داشته و سبب افزایش شیوع مصرف قلیان در جامعه بخصوص در بین دختران و زنان شده است، اظهار داشت: کشیدن یک یا دو بار قلیان در روز، فرد استفاده کننده را دچار اعتیاد می کند، در حالی که تصور غلط جامعه این است که دود حاصل از قلیان از آب رد می شود و مواد سمی آن از بین می رود امروزه ترکیبات مخصوص تنباکو که فروخته می شوند اغلب با میوه، عسل، شهد و بعضی گیاهان با غلظت زیادی طعم دار شده اند که جذابیت کاذب در مصرف کننده ایجاد می کند.
وی تصریح کرد: هر وعده قلیان برابر مصرف یک پاکت سیگار بوده و قلیان، در هر بار مصرف، دود بسیار زیادتری را در مقایسه با کشیدن یک نخ سیگار ایجاد می کند به صورتی که مصرف یک نخ سیگار بین ۵۰۰ سیسی تا یک لیتر دود تولید می کند، اما استفاده یک بار از قلیان ۱۰ تا ۲۰ لیتر دود تولید خواهد کرد که دود استنشاق شده از قلیان، نه تنها همه مواد سرطان زای دود سیگار را دارا است، بلکه مونوکسیدکربن بیشتری هم دارد و در فرهنگ جامعه ما به این حقیقت علمی توجهی نمی شود.
کارشناس شبکه بهداشت و درمان گلپایگان گفت: افراد سیگاری که به طور متداول هشت تا ۱۲ نخ سیگار در روز مصرف می کنند، به طور متوسط با ۴۰ تا ۷۵ پُک که به مدت ۵ تا ۷ دقیقه به طول می انجامد، حدود پنج تا ۶ لیتر دود استنشاق می کنند و این در حالی است که مصرف کننده قلیان در هر وعده مصرف که به طور متداول ۲۰ تا ۸۰ دقیقه طول می کشد، حدود ۵۰ تا ۲۰۰ پُک می زند که هر پک به طور متوسط حاوی ۱۵ تا یک لیتر دود است. میزان و عمق دَم در حرکت دادن آب قلیان بسیار مهم است و قلیان با وجود اینکه کمتر مصرف می شود، اما حجم دودی که از طریق آن وارد بدن می شود، ۱۰ تا ۲۰ برابر دود ناشی از مصرف سیگار است.
کریمی اظهار داشت: تحقیقات ثابت کرده است افراد سیگاری تا زمانی که میزان نیکوتین دریافتی در آنها به آستانه مورد نیاز برای رفع حالت وابستگی برسد، به کشیدن سیگار ادامه می دهند. پس با فرض جذب بخشی از نیکوتین موجود در دود قلیان در اثر عبور آن از آب، مصرف کنندگان قلیان برای رسیدن به آستانه ارضای وابستگی، با استنشاق مقادیر بسیار زیادتر دود، در معرض مقادیر بیشتری مواد شیمیایی سرطانزا و گازهای خطرناک مثل منواکسیدکربن قرار می گیرند.
وی گفت: این موضوع مصرف کنندگان قلیان و اطرافیان آنها را که در مواجهه با دود تحمیلی آن قرار دارند، همانند مصرف کنندگان سیگار به انواع سرطان ها، بیماری های قلب و عروق، تنفسی و آثار سوء در دوران بارداری مبتلا خواهد کرد.
کریمی با اشاره به اینکه کشیدن قلیان حجم تنفسی بدن را کاهش داده و مواد سمی ناشی از نوع توتون و تنباکوی قلیان، سلامت افراد را با خطر روبرو می کند، تصریح کرد: این ترکیب به علت حرارت زیاد، موادی را وارد بدن می کند که عوارض ناگواری برای انسان بدنبال دارد.
وی بیان داشت: شخص مبتلا به بیماریهای مختلف ریه اگر به استعمال دخانیات و کشیدن قلیان ادامه دهند بدون شک مبتلا به سرطان ریه و دستگاه تنفسی خواهد شد اما متأسفانه به اکثر تنباکوهایی که در سال های اخیر به بازار آمده اسانسهایی اضافه می شود که این اسانس ها علاوه بر تحریک دستگاه تنفس موجب حساسیت و آلرژی می گردد، بنابراین علاوه بر بیماریهای ذکر شده، رینیت آلرژیک و سرفههای مزمن همراه با خلط را برای فرد به همراه دارد.
مسئول جامعه ایمن شهرستان گلپایگان با اشاره به اینکه این تصور، تصوری کاملاً غلط است، که اگر دود قلیان وارد ریه نشود و فقط از راه دهان خارج شود، آسیبی به ریهها وارد نمی شود، افزود: به سبب اینکه دود از طریق مخاط دهان و حنجره جذب بدن گشته و آثار سوء خود را می گذارد حتی در هوایی که دود قلیان آزاد می شود، افرادی که قلیان نمی کشند و در معرض دود قرار گرفته اند، در طولانی مدت دچار عوارض آن خواهند شد بر خلاف تصور عمومی که عدهای معتقدند وجود آب قلیان جلوی مواد مضر و سمی آن را می گیرد.
کریمی اذعان داشت: بیشتر این مواد سمی از جمله نیکوتین و خاکستر وارد ریه می شوند و به خاطر دَمهای عمیقی که فرد برای جذب دود می زند، تخریبهای جدی به حبابچههای ریه وارد می شود. همچنین به دلیل مرطوب بودن راههای هوایی و مجرای خروج دود، قلیان می تواند عامل مهمی جهت رشد میکروب ها و قارچ ها باشد و این میکروبها و قارچ ها به راحتی توسط دود، وارد دستگاه تنفس شده و ایجاد عفونت های مزمن می کند.
وی سرطان ریه، سرطان لب و دهان و حنجره، سرطان مری و معده، لوزالمعده، کبد و سرطان روده بزرگ از عوارض بدخیم و زخمهای گوارشی، ریفلاکس معده(برگشت اسید معده به مری) از جمله عوارض خوشخیم استفاده از سیگار و قلیان عنوان کرد.
کارشناس شبکه بهداشت و درمان گلپایگان تأکید کرد: علاوه بر بیماری های مرتبط با تنباکو، مصرف اشتراکی قلیان می تواند منجر به افزایش احتمال میکروب سل و ویروس هایی مثل هرپس و هپاتیت شود. موارد دیگری که با مصرف قلیان ارتباط دارد مثل اگزمانی دست، مشکلات دندان بدنبال کشیدن دندان(آلوئولیت متعاقب کشیدن دندان) و تحلیل استخوانی بصورت عمودی در ناحیه پری اودنتال منجر شود.
مسئول جامعه ایمن شهرستان گفت: در مطالعه ای بر روی کودکان لبنانی در مورد ۵/۸درصد کودکانی که تنها در خانه با دود قلیان مواجهه داشته اند، نسبت شانس بیماری های تنفسی نسبت به کودکانی که مواجهه با دود نداشته اند ۵/۲ بوده است.
وی ادامه داد: این نسبت شانس مشابه کودکانی است که تنها با دود سیگار مواجهه داشته اند. مصرف قلیان غیر سیگاری هایی مجاور فرد مصرف کننده قلیان و جنین مادران باردار را نیز با خطر مواجه می کند، مواجهه با مونوکسید کربن در طی حاملگی ممکن است برای جنین خطرناک باشد و تصور می شود که علت وزن کم هنگام تولد و نمره آپگار پایین(سندرم تنباکو – جنین) مشاهده شده در نوزادان مادران سیگاری به همین علت باشد. سندرم تنباکو جنین مسلماٌ خطری برای زنانی که قلیان هم مصرف می کنند خواهد بود، این زنان با افزایش خطر داشتن کودکانی با وزن کم هنگام تولد مواجه می باشند.
جمع آوری 60 قلیان از سطح سفره خانه های گلپایگان
در ادامه غلامرضا عزیزی مسئول بهداشت محیط شبکه بهداشت و درمان گلپایگان در خصوص اقدامات شبکه بهداشت و درمان گلپایگان اظهار داشت: در سال گذشته با حکم قضایی و با همکاری نیروی انتظامی و کارشناسان شبکه بهداشت و درمان گلپایگان 60 عدد قلیان از سفره خانه ها و چایخانه های سطح شهر گلپایگان جمع آوری شده است، و همچنین 9 سفره خانه و چایخانه عرضه قلیان در بین مشتریان پلمپ شده است.
عزیزی با اشاره به مضرات قلیان اظهار داشت: باتوجه به میزان و مدت مصرف قلیان باید اذعان کرد که ضرر و عوارض جسمی و روانی استعمال قلیان از سیگار و سایر مواد دخانی نه تنها کمتر نبوده بلکه میزان و نوع عوارض آن بیشتر و متنوع تراست؛ باورهای غلط در مورد مصرف قلیان در جامعه و به خصوص جوانان و نوجوانان رواج داشته و باعث افزایش شیوع مصرف قلیان در جامعه به خصوص در بین دختران و زنان شده است.
وی تأکید کرد: باید با آگاهی دادن به جامعه از طرق مختلف و به خصوص به جوانان و نوجوانان در زمینه باورهای غلط و مضرات استعمال قلیان آموزش فراگیر داده و زمینه از بین بردن این باورها را ایجاد کرد که پیشنهاد می شود در زمینه های ذیل باید برنامه ریزی و اقدام کرد.
عزیزی گفت: اجرای مداخله آموزشی درخصوص از بین بردن باورهای غلط در مورد قلیان و اتخاذ عملکردهای پیشگیری کننده از کشیدن قلیان به عنوان یک رفتار پرخطر و دروازه سایر رفتارهای پرخطر در بین بزرگسالان و نوجوانان است.
مسئول بهداشت محیط شبکه بهداشت و درمان گلپایگان بیان کرد: مسئولان وزارت بهداشت و درمان با هماهنگی وزارت آموزش و پرورش نسبت به برنامه ریزی آموزش دانش آموزان براساس الگوهای آموزشی و بصورت مستمر جهت اصلاح باورهای غلط و پیشگیری از استعمال قلیان اقدام کنند.
عزیزی تأکید کرد: از گروه های همسالان جهت انتقال آموزش ها به عنوان لیدر در مدارس و محلات استفاده شود؛ در برنامه های آموزشی و درسی دانش آموزان مطلب آموزشی مناسب جهت آگاهی و راهنمایی دانش آموزان و معلمان درنظر گرفته شود؛ برنامه های آموزشی فراگیر از طریق رسانه های جمعی و همچنین استفاده از تیزرهای آموزشی جذاب و مناسب بطور مستمر تهیه و ارائه شود؛ قوانین پیشگیری از استعمال قلیان به خصوص در مورد نوجوانان بصورت جدی و مستمر تصویب و اجرا شود.
کشت تنباکو دودی در هوا
حیدر علی گل محمدی مدیر جهاد کشاورزی گلپایگان در زمینه کشت تنباکو در شهرستان در گفتگو با خبرنگار ایمنا اظهار داشت: به دلیل زیان آور بودن این ماده سمی هیچ حمایتی از کشاورزان کشت تنباکو انجام نخواهد شد.
وی تصریح کرد: ضرورت برنامه ریزی مناسب برای منع کشت توتون و تنباکو در کشور و جایگزینی کشت محصولی که صرفه اقتصادی دارد انجام شود.
به گزارش خبرنگار ایمنا از گلپایگان، تبباکو به سبب رونق اقتصادی جایگزین محصولات کشاورزی می شود که هر سال هکتارها زمین زراعی به کشت این محصول اختصاص می یابد.
گرچه کشت تنباکو احداث کارخانه های تولید سیگار اشتغالزایی را به همراه داشته است اما این درحالی که به گسترش توید مواد دخانی در کشور دامن می زنند./
نظر شما