جایگاه کتاب های صوتی در سرانه مطالعه

به گزارش باشگاه خبرنگاران شهر عام‌ترین تعریف از سرانه مطالعه میانگین مدت زمان مطالعه یک نفر در یک شبانه‌روز است اما لزوماً همیشه این تعریف صادق نیست و می‌توان به جای مدت زمان از تعداد کتاب‌های خوانده شده یا تعداد صفحات خوانده شده در طول روز نیز برای تعریف سرانه مطالعه بهره جست.
در ساده‌ترین حالت می‌توان میزان مطالعه همه افراد یک جامعه را با هم جمع نمود و بر تعداد افراد آن جامعه و تعداد روزهای در نظر گرفته شده تقسیم نمود برای اندازه‌گیری، متوسط مطالعه در یک جامعه آماری محاسبه نموده و به تمام جامعه تعمیم می‌دهندالبته عوامل دیگری نیز همچون تیراژ کتاب‌ها بر اندازه‌گیری سرانه مطالعه اثر دارد پایین بودن سرانه مطالعه بر تولیدات فرهنگی و نویسندگان نیز به صورت عرضه و تقاضا اثر می‌گذارد.
کتابهای صوتی  متن کتابي است که توسط يک يا چند گوينده خوانده مي‌شود و بصورت فايل صوتي درمي‌آيد. کتابهايي که با هدف نياز نابينايان ارايه شد اما با گذر زمان و پيشرفت تکنولوژي از يک سو و گرفتاري‌هاي زندگي بشري از سوي ديگر ترويج اين کتاب ها افزايش يافت.
پیشینه کتاب گویا در جهان به سال 1931 برمی‌گردد که در آن سال گنگره آمریکا، برنامه کتاب سخنگو را در دستور کار قرار داد. این پروژه که «کتاب برای نابینایان» نام داشت، در ابتدا در راستای کمک به نابینایان برای مطالعه صورت گرفت. بنیاد نابینایان اولین بار کتاب سخنگو را در سال 1932 تولید کرد و سال بعد برای اولین بار تولید انبوه کتاب سخنگو آغاز گشت.
اما در حقیقت این روش جدید تا چه اندازه بر میزان مطالعه و سرانه کتاب‌خوانی در جامعه ما تاثیر داشته است؟ شاید پیشرفت تکنولوژی و ظهور پدیده‌ای چون اینترنت و فراهم شدن سرگرمی‌های جدید و زرق‌وبرق بیشتر زندگی‌های تجملی امروزی عاملی بر کاهش سرانه مطالعه در کشور شده است؛ آیا توجه ویژه به کتاب‌های صوتی و گویا که مولود همین پیشرفت تکنولوژی است می‌تواند جهشی بر وضعیت سرانه مطالعه و افزایش علاقه‌مندی افراد به کتاب‌خوانی ایجاد کند؟ و در‌‌نهایت می‌تواند فرصتی برای ارتقای سطح علمی افرادی باشد که زمان کمتری برای مطالعه دارند؟
با توجه به بالا رفتن آمار تولیدات کتاب های صوتی در همین نمایشگاه کتاب در شهر آفتاب باتوجه به آمار 6دقیقه ای سرانه مطالعه در یک روز فروش این نسخه های صوتی بیش از هر دوره ی دیگر از نمایشگاه بوده است، که این امر خود نشان گر تاثیر گذاری و هواخواهی مخاطبان این گونه از مطالعه شده است. و قابل توجه تر آنکه در حال حاضر کمتر کتاب معتبر و نسخه ی قدیمی خوب و کمیابی وجود دارد که نسخه ی کتاب صوتی آن در بازار یافت نشود.
این نوع از کتاب‌ها به عنوان شیوه نوینی از کتابخوانی تشویقی است برای آن دسته از افرادی که بهانه‌ شان از عدم مطالعه نداشتن فرصت کافی بوده و ممکن است حتی فرصت نکنند کتاب کاغذی مطالعه کنند. صوت برای این افراد فرصت خوبی ایجاد می‌کند تا ضمن برخورداری از اطلاعات کتاب‌ها سطح آگاهی و دانش خود را بالا برده و از این نشانه بارز فرهنگ در جامعه استفاده کنند.
در کشورهای دیگر با همانطور که کتابخانه‌های دیجیتال وجود دارد کتابخانه‌های گویا با انواع و هرگونه کتاب حتی کتاب‌های مرجع و گویا وجود دارد و یک ضرورت است تا فرهنگ آن جا بیافتد که اگر این اتفاق رقم بخورد فرصت خوبی برای افزایش سرانه مطالعه ایجاد می‌کند و لطمه‌ای هم به آن نمی‌زند.
کارآیی کتاب‌های صوتی و بهره‌مندی افراد از زمان‌های مرده در استفاده از این گونه کتاب‌ها می‌تواند تاثیر شگرفی بر موفقیت‌های تحصیلی به ویژه در افراد ناتوان، معلول و نابینا داشته باشد؛ به گفته بسیاری از کار‌شناسان این پدیده نه تنها آسیبی به سرانه مطالعه وارد نمی‌کند بلکه با تشویق افراد پر مشغله یا کسانی که نمی‌توانند از کتاب‌های کاغذی بهره ببرند به عنوان مکملی تاثیر خوبی روی کتابخوان شدن افراد گذاشته است.
انتهای پیام/
32/25/24