به گزارش خبرگزاری ایمنا، روز جهانی ایدز همه ساله اول دسامبر مصادف با دهم آذرماه از سال ۱۹۸۸به منظور افزایش بودجه، افزایش آگاهی، آموزش و مبارزه با تبعیضها اطلاق میگردد. سازمانهای بهداشتی دولتی و غیر دولتی در سراسر جهان به منظور پیشگیری و کنترل ایدز آموزشهای خاصی را برای این روز در نظر میگیرند و این روز در کشورهای مختلف به طرق متفاوت اطلاع رسانی میشود.
شعار روز جهانی ایدز از ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۵ «Getting to zero» به صفر رساندن ایدز یا ریشهکن کردن همهگیری ایدز بودهاست. از شروع همهگیری ایدز تاکنون حدود 80 میلیون نفر در جهان به این بیماری مبتلا شدهاند که از این تعداد 36.9 میلیون نفر مبتلا به ویروس HIV بوده و زنده هستند. بعلاوه، روزانه 5 هزار و 600 نفر مورد جدید به مبتلایان ایدز اضافه میشود که آفریقا با رقم 66 درصدی بیشترین آمار را دارد.
نماد روز جهانی ایدز
روبان قرمز،نماد اتحاد با افراد مبتلا به ایدز است، به گونه ای که در روز جهانی ایدز مردم جهان لباسهای خود را به روبان قرمز مزین میکنند تا توجه و مراقبت در برابر ایدز را یادآور شده و به دیگران تذکر دهند که تعهد و پایبندی و حمایت آنها برای مبارزه با ایدز مورد نیاز است. از سال ۱۹۸۸ تا کنون هر سال برای این روز، شعار خاصی نیز در نظر گرفته میشود تا به عموم مردم یادآوری شود که ایدز از بین نرفتهاست و هنوز اقدامات زیادی برای مبارزه با آن باید صورت بگیرد.
تعریف بیماری ایدز
کلمه ایدز مخفف بیماری نشانگان نقص ایمنی اکتسابی است که به واسطه ویروسی بنام ویروس نقص ایمنی انسانی یا اچآیوی منتقل میشود. اچآیوی با ورود به بدن موجب آسیب سیستم ایمنی بدن انسان میشود. به طوری که با اختلال در عملکرد و متلاشی کردن سلولهایی که مسئولیت دفاع بدن در مقابل سایر میکروبها را به عهده دارند، به تدریج قدرت دفاعی بدن را کم میکند و فرد در اثر عفونت از پای در میآید. این ویروس از زمان ورود به بدن چند مرحله را طی میکند که معمولا چندیدن سال طول می کشد.
مراحل بیماری
این بیماری شامل 4 مرحله است:
مرحله اول: با ورود ویروس به بدن نیمی از افراد در عرض دو تا چهار هفته به بیماری یا علائمی شبیه سرماخوردگی مبتلا میشوند. این علائم عادی و بی خطر است. در این مرحله تشخیص بماری بسیار سخت است.
مرحله دوم: پس از طی مرحله اولیه، ویروس در بدن فرد بصورت نهفته باقی میماند اما در غدد لنفاوی رشد میکند. فرد با ورود با این مرحله از نظر ظاهری شبیه یک فرد عادی است اما ناقل ویروس است. زمان مرحله بدون علامت چهار تا پنج سال است که گاهی تا 10 سال هم طول میکشد.
مرحله سوم: در این مرحله فرد به تدریج به علائمی از بیماریهای عفونی ناشی از ویروسها یا باکتریهای غیر معمول دچار میشود. مثلا اسهال مزمن و مداوم، ضایعات تبخالی شدید و یا انواع سرطانها.
مرحله چهارم: استفاده مستمر از داروها توسط بیماران اچآیوی مثبت در مراحل درمان نقش مهم و موثری در حفظ سلامت و افزایش طول عمر مفید بازی میکند. ولی در صورت عدم درمان به دلیل عوارض ناشی از ایدز بیمار فوت میکند.
راههای انتقال بیماری
1-خون وفرآوردههای آن
2- استفاده از سرنگ مشترک
3-مادر به جنین
4- انتقال جنسی
خون و فراوردههای خونی
هرگاه خون فردی آلوده به ویروس باشد در صورتی که به خون فرد دیگری وارد شود میتواند بیماری را انتقال دهد. این حالت ممکن است در زمان انتقال خون اتفاق بیفتد. اما توجه به این نکته ضروری است که در حال حاضر در تمام کشورهای دنیا، خصوصا ایران تمام خونهای اهدائی از نظر احتمال آلودگی به ویروس HIV ارزیابی میشوند و در صورت آلوده بودن استفاده نمیشوند پس این خطر به حداقل ممکن میرسد.
استفاده از سرنگ مشترک
این روش انتقال در میان معتادین بیشتر رواج دارد که از یک سرنگ مشترک استفاده میکنند و از این راه ویروس از بدن فرد آلوده به شخص دیگر منتقل میشود.
تماس جنسی
یکی از مایعات بدن که حاوی تعداد زیادی گلبول سفید است ترشحات جنسی است پس ترشحات جنسی در فردی که ویروس HIV وارد بدنش شده است آلوده به این ویروس هستند و در صورتی که این ترشحات وارد مخاط تناسلی فرد سالم گردد باعث انتقال ویروس میشوند. در هر حال راه انتقال جنسی در بسیاری از کشورهای دنیا از شایعترین راههای انتقال است.
مادر به کودک
بیشترین احتمال انتقال از مادر آلوده به کودک در اواخر زمان بارداری و خصوصا هنگام زایمان و هنگام شیردهی اتفاق می افتد.
اچآیوی با تماسهای معمولی منتقل نمیشود. روبوسی، زندگی کردن یا خوابیدن در اتاق شخصی اچآیوی مثبت، شناکردن در استخر، مسافرت در اتوبوس پرازدحام، عطسه و یا سرفه، استفاده مشترک از مواد غذایی، فنجان و ظروف فرد آلوده، استفاده از حوله فرد آلوده و گزش پشه باعث انتقال ویروس اچآیوی به شخصی دیگر نمیشود.
تاریخچه بیماری ایدز
ایدز اولین بار در سال ۱۹۸۱ در آمریکا مشاهده شد. اولین مواردی که مشاهده شد در بین معتادان تزریقی و همچنین همجنسگرایان مرد قرار داشت که به دلیل نامعلومی سیستم دفاعی بدن آنها ضعیف شده بود و علایم بیماری التهاب ریه نیوموسیستیک کارینی (PCP) در آنها مشاهده میشد. این بیماری در افرادی دیده میشود که سیستم دفاعی بدنی ضعیفی دارند. در آن اوایل مرکز کنترل بیماری هنوز نامی رسمی برای این بیماری انتخاب نکرده بود و معمولاً نام این بیماری را با بیماری که مریض با آن در ارتباط بود بیان میکردند، برای مثال تا قبل از کشف HIV از نام لنفادنوپاتی که بیماری عامل بود استفاده میشد. همچنین اسامی مانند سارکوم کاپوزی یا عفونت فرصتطلب نامهایی بودهاند که توسط این گروه در سال ۱۹۸۱ استفاده میشدهاست.
واژه ایدز در همایشی در ژوئیه ۱۹۸۲ معرفی شد. از سپتامبر ۱۹۸۲، مرکز کنترل بیماری از واژه ایدز برای نسبت دادن این بیماری استفاده کرد.
منشا ویروس ایدز
به نظر میرسد که هر دو ویروس HIV-1 و HIV-2 در اصل متعلق به نخستیسانان مرکز افریقا بوده و در اوایل قرن بیستم به بدن انسان منتقل شدهاند. به نظر میآید که ویروس HIV-1 در اصل متعلق به مناطق جنوبی کامرون و تکامل یافته ویروس نقص ایمنی میمونی (SIV) که در میان شمپانزههای وحشی شیوع دارد، بودهاست. همچنین ویروس HIV-2 تکامل یافته ویروس SIV میان گونهای میمون به نام منگابی دودی بودهاست که در غرب افریقا (از جنوب سنگال تا غرب ساحل عاج) زندگی میکردهاست. از نگاهی دیگر مشاهده میشود که اعمال خطرناک پزشکی در آفریقا در طول جنگ جهانی دوم، مانند استریل نبودن، استفاده مجدد از سرنگها در واکسنهای عمومی، آنتیبیوتیک و آنتیمالاریا از عواملی بودهاند که باعث پخش ویروس و سازگاری آن با انسانها شده است.
بررسی نمونههای خونی به جا مانده از گذشته نشان میدهد که اولین انسانی که مبتلا به ایدز در سال ۱۹۵۹ کنگو مشاهده شده است جان خود از دست دادهاست. این نخستین و قدیمیترین مورد مرگ شناخته شده در اثر ابتلا به این بیماری محسوب میشود. همچنین ممکن است ویروس اچآیوی نخستین بار در سال ۱۹۶۶ به آمریکا رسیده باشد، ولی عمده شیوع HIV مربوط به خارج از صحرای آفریقا (و همچنین امریکا) میشود و میتوان آن را به فردی ناشناس و مبتلا به ایدز نسبت داد که در هائیتی زندگی میکردهاست و با ورود به امریکا در سال ۱۹۶۹ به آن شیوع بخشیدهاست. پس از آن به سرعت بین گروههای پرخطر پخش شد.
ایدز در ایران
ایدز در ایران از راههای آمیزش جنسی، استفاده معتادان تزریقی از سرنگ آلوده و در موارد محدودی، انتقال ویروس از مادر مبتلا به کودک رواج یافته است. به گفته سازمان بهداشت جهانی بر اساس دادههای گزارش شده، نرخ رشد اپیدمی ایدز در ایران به صورت هشدار دهندهای در حال افزایش است.
براساس آمار جمعآوری شده از دانشگاههای علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی، آمار مبتلایان به ایدز در ایران تا پایان سال 93 را 29 هزار و 414 نفر اعلام کرده است که از این تعداد 12 درصد زنان و 88 درصد مبتلایان مردان بودهاند.
اعتیاد تزریقی با 66.6 درصد، ارتباط جنسی با14.5 درصد، انتقال از مادر به کودک با 1.4 درصد از مهمترین راههای ابتلا به ویروس ایدز در ایران بوده اند و در این بین 16.7 درصد افراد دلیل نامشخص بوده است.
اصفهان 665 نفر بیمار مبتلا ه ایدز دارد و از این تعداد 16 درصد مبتلایان زن و 84 درصد بیماران را مردان تشکیل میدهند.
حرف زدن از بیماری ایدز در ایران با محدودیتهای اخلاقی و عرفی همراهاست. بحث و گفتگو درباره بلوغ، بهداشت جنسی و بیماریهای آمیزشی در خانوادهها محدود است. مبتلایان به ایدز همواره نگران واکنشهای جامعه بودهاند. ابراز ابتلا به این بیماری موجب انگ اخلاقی و طرد بیمار از خانواده، اطرافیان و جامعه میشود. این امر باعث پنهانکاری و مخفی کردن بیماری میگردد، بنابراین ایدز در خفا گسترش مییابد و کنترل بیماری را دشوار میکند.
اولین مورد ابتلا به ایدز در ایران یک کودک مبتلا به هموفیلی بود
نخستین مورد گزارش و ثبت شده ابتلا به ایدز در ایران مربوط به سال ۱۳۶۶ و در مورد یک کودک شش ساله مبتلا به بیماری هموفیلی است که فراوردههای خونی آلوده دریافت کرده بود.
تشخیص
تشخیص اچآیوی فقط با انجام آزمایش خون امکان پذیر است. از زمان ورود ویروس به بدن تا زمانی که شواهد آزمایشگاهی ظاهر شوند، بین 2 هفته تا شش ماه طول میکشد که به این زمان اصطلاحا "ویندو پریود" گفته میشود. در این دوران فرد میتواند ویروس را منتقل کند اما هیچ علامت بالینی و آزمایشگاهی ندارد.
درمان
مدیریت اچآیوی/ایدز به طور عادی شامل مصرف داروهای ضدویروس پسگرد جهت کنترل عفونت HIV میشود. مؤسسه ملی بهداشت آمریکا و برخی دیگر از موسسات، استفاده از داروهای ضدویروس پسگرد را به تمام بیماران مبتلا به ایدز توصیه میکند.
در حال حاضر هیچ نوع درمان یا واکسن اچآیوی موثری برای این بیماری ساخته نشده است. معالجه شامل درمان بسیار فعال ضد ویروس پسگرد (HAART) است که روند پیشروی بیماری را کند میکند. درمان این بیماری شامل درمانهای پیشگیرانه و مداوم برای عفونتهای مترصد است بطوری که میزان ویروس در بدن فرد مبتلا را کاهش می دهد تا میزان انتقال بحد امکان کم شود.
اگر از همان ابتدای بیماری ایدز به درمان با شیوه طب سنتی استفاده شود، کمک زیادی به فرد مبتلا خواهد شد.برای درمان فرد مبتلا به ایدز از طریق طب سنتی میتوان به تقویت سیستم ایمنی بدن پرداخت و عوارض و علائم بیماری از جمله خستگی، اختلالات گوارشی و آسیبپذیری آنها را در برابر سرما کاهش دهیم. نتایج یک تحقیق نشان داده است که طب سنتی چین با تقویت سیستم ایمنی بدن بیماران مبتلا به ایدز و بهبود کیفیت زندگی آنها، در مداوای این بیماری تاثیر مثبتی دارد. تحقیقات نشان داده است که طب سنتی چین که اساس آن را داروهای گیاهی تشکیل میدهد، در مقابله با ویروس اچ آی وی بخصوص در زمانی که هنوز آثار خود را به طور کامل آشکار نکرده، بسیار موثر است و حتی میتواند از بروز بیماری ایدز پیشگیری کند.
آمار ابتلا به ایدز در کشورهای توسعهیافته رو به کاهش است
از سال 1990 به بعد افزایش عظیم در تعداد افراد آلوده به اچآیوی و ایدز مشاهده شد. در اوج بحران ایدز، تقریبا 3.7 میلیون نفر مبتلا به HIV در هر سال تشخیص داده شد. اما پس از سال 1997، تعداد تشخیصهای جدید در سال رو به کاهش نهاد و در نهایت حدود سال 2005، تعداد سالانه مرگ ناشی از ایدز بشدت کم شد. در حال حاضر اغلب کشورهای توسعه یافته ایدز را کنترل کرده و میزان ابتلا به آن را کم کردهاند. بیشترین میزان ابتلا به ایدز طی سالهای اخیر در کشورهای در حال توسعه و کم درآمد آسایی و آفریقایی است. 25 هزار ابتلای جدید در هر سال در صحرای آفریقا نشان از افزایش ابتلا در این مناطق است.
وضعیت جهانی و روند بیماری ایدز: از آغاز همه گیری بیماری، تقریبا 85 میلیون نفر به ویروس HIV آلوده شدهاند. و در حدود 39 میلیون نفر در اثر این ویروس درگذشتهاند. در سطح جهانی، 0.8 درصد از بزرگسالان در سن 15-49 سال در سراسر جهان با HIV زندگی میکنند، کشورهای جنوب صحرای آفریقا 1 در هر 20 بزرگسال مبتلا به HIV داشتنه و حدود 70 درصد از مردم در سراسر جهان مبتلا به ایدز در این کشورها هستند.
طی سالهای اخیر بسیاری از کشورهای پیشرفته و توسعه یافته موفق به مهر این بیماری مهلک شده اند. این مهار به معنی درمان بیماری نیست بلکه راههای پیشگیری را یافته و ا همه گیری بیماری کم کرده اند. تصویر زیر میزان کاهش تعداد موارد ابتلای جدید به ایدز در کشورهای مختلف جهان را نشان میدهد. 25 کشور کاهش 50 درصدی در میان بزرگسالان طی سالهای 2001 تا 2011 را شاهد بودهاند. برخی کشورها مانند نپال افزایش آمار ابتلا داشته اند.
مرگ ناشی از ایدز از اواسط سال 2000 به دلیل افزایش درمان ضد ویروسی کاهش داشته است. میزان مرگ و میر با نرخ بسیار مختلف در کشورهای توسعه یافته کاهش یافته است.
پراکندگی ابتلا به ایدز در کشورهای مختلف جهان/ تیره شدن رنگ به معنای افزایش تعداد مبتلایان است.
گزارش: آیدا علیاکبری
شعار روز جهانی ایدز از ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۵ «Getting to zero» به صفر رساندن ایدز یا ریشهکن کردن همهگیری ایدز بودهاست. از شروع همهگیری ایدز تاکنون حدود 80 میلیون نفر در جهان به این بیماری مبتلا شدهاند که از این تعداد 36.9 میلیون نفر مبتلا به ویروس HIV بوده و زنده هستند. بعلاوه، روزانه 5 هزار و 600 نفر مورد جدید به مبتلایان ایدز اضافه میشود که آفریقا با رقم 66 درصدی بیشترین آمار را دارد.
نماد روز جهانی ایدز
روبان قرمز،نماد اتحاد با افراد مبتلا به ایدز است، به گونه ای که در روز جهانی ایدز مردم جهان لباسهای خود را به روبان قرمز مزین میکنند تا توجه و مراقبت در برابر ایدز را یادآور شده و به دیگران تذکر دهند که تعهد و پایبندی و حمایت آنها برای مبارزه با ایدز مورد نیاز است. از سال ۱۹۸۸ تا کنون هر سال برای این روز، شعار خاصی نیز در نظر گرفته میشود تا به عموم مردم یادآوری شود که ایدز از بین نرفتهاست و هنوز اقدامات زیادی برای مبارزه با آن باید صورت بگیرد.
تعریف بیماری ایدز
کلمه ایدز مخفف بیماری نشانگان نقص ایمنی اکتسابی است که به واسطه ویروسی بنام ویروس نقص ایمنی انسانی یا اچآیوی منتقل میشود. اچآیوی با ورود به بدن موجب آسیب سیستم ایمنی بدن انسان میشود. به طوری که با اختلال در عملکرد و متلاشی کردن سلولهایی که مسئولیت دفاع بدن در مقابل سایر میکروبها را به عهده دارند، به تدریج قدرت دفاعی بدن را کم میکند و فرد در اثر عفونت از پای در میآید. این ویروس از زمان ورود به بدن چند مرحله را طی میکند که معمولا چندیدن سال طول می کشد.
مراحل بیماری
این بیماری شامل 4 مرحله است:
مرحله اول: با ورود ویروس به بدن نیمی از افراد در عرض دو تا چهار هفته به بیماری یا علائمی شبیه سرماخوردگی مبتلا میشوند. این علائم عادی و بی خطر است. در این مرحله تشخیص بماری بسیار سخت است.
مرحله دوم: پس از طی مرحله اولیه، ویروس در بدن فرد بصورت نهفته باقی میماند اما در غدد لنفاوی رشد میکند. فرد با ورود با این مرحله از نظر ظاهری شبیه یک فرد عادی است اما ناقل ویروس است. زمان مرحله بدون علامت چهار تا پنج سال است که گاهی تا 10 سال هم طول میکشد.
مرحله سوم: در این مرحله فرد به تدریج به علائمی از بیماریهای عفونی ناشی از ویروسها یا باکتریهای غیر معمول دچار میشود. مثلا اسهال مزمن و مداوم، ضایعات تبخالی شدید و یا انواع سرطانها.
مرحله چهارم: استفاده مستمر از داروها توسط بیماران اچآیوی مثبت در مراحل درمان نقش مهم و موثری در حفظ سلامت و افزایش طول عمر مفید بازی میکند. ولی در صورت عدم درمان به دلیل عوارض ناشی از ایدز بیمار فوت میکند.
راههای انتقال بیماری
1-خون وفرآوردههای آن
2- استفاده از سرنگ مشترک
3-مادر به جنین
4- انتقال جنسی
خون و فراوردههای خونی
هرگاه خون فردی آلوده به ویروس باشد در صورتی که به خون فرد دیگری وارد شود میتواند بیماری را انتقال دهد. این حالت ممکن است در زمان انتقال خون اتفاق بیفتد. اما توجه به این نکته ضروری است که در حال حاضر در تمام کشورهای دنیا، خصوصا ایران تمام خونهای اهدائی از نظر احتمال آلودگی به ویروس HIV ارزیابی میشوند و در صورت آلوده بودن استفاده نمیشوند پس این خطر به حداقل ممکن میرسد.
استفاده از سرنگ مشترک
این روش انتقال در میان معتادین بیشتر رواج دارد که از یک سرنگ مشترک استفاده میکنند و از این راه ویروس از بدن فرد آلوده به شخص دیگر منتقل میشود.
تماس جنسی
یکی از مایعات بدن که حاوی تعداد زیادی گلبول سفید است ترشحات جنسی است پس ترشحات جنسی در فردی که ویروس HIV وارد بدنش شده است آلوده به این ویروس هستند و در صورتی که این ترشحات وارد مخاط تناسلی فرد سالم گردد باعث انتقال ویروس میشوند. در هر حال راه انتقال جنسی در بسیاری از کشورهای دنیا از شایعترین راههای انتقال است.
مادر به کودک
بیشترین احتمال انتقال از مادر آلوده به کودک در اواخر زمان بارداری و خصوصا هنگام زایمان و هنگام شیردهی اتفاق می افتد.
اچآیوی با تماسهای معمولی منتقل نمیشود. روبوسی، زندگی کردن یا خوابیدن در اتاق شخصی اچآیوی مثبت، شناکردن در استخر، مسافرت در اتوبوس پرازدحام، عطسه و یا سرفه، استفاده مشترک از مواد غذایی، فنجان و ظروف فرد آلوده، استفاده از حوله فرد آلوده و گزش پشه باعث انتقال ویروس اچآیوی به شخصی دیگر نمیشود.
تاریخچه بیماری ایدز
ایدز اولین بار در سال ۱۹۸۱ در آمریکا مشاهده شد. اولین مواردی که مشاهده شد در بین معتادان تزریقی و همچنین همجنسگرایان مرد قرار داشت که به دلیل نامعلومی سیستم دفاعی بدن آنها ضعیف شده بود و علایم بیماری التهاب ریه نیوموسیستیک کارینی (PCP) در آنها مشاهده میشد. این بیماری در افرادی دیده میشود که سیستم دفاعی بدنی ضعیفی دارند. در آن اوایل مرکز کنترل بیماری هنوز نامی رسمی برای این بیماری انتخاب نکرده بود و معمولاً نام این بیماری را با بیماری که مریض با آن در ارتباط بود بیان میکردند، برای مثال تا قبل از کشف HIV از نام لنفادنوپاتی که بیماری عامل بود استفاده میشد. همچنین اسامی مانند سارکوم کاپوزی یا عفونت فرصتطلب نامهایی بودهاند که توسط این گروه در سال ۱۹۸۱ استفاده میشدهاست.
واژه ایدز در همایشی در ژوئیه ۱۹۸۲ معرفی شد. از سپتامبر ۱۹۸۲، مرکز کنترل بیماری از واژه ایدز برای نسبت دادن این بیماری استفاده کرد.
منشا ویروس ایدز
به نظر میرسد که هر دو ویروس HIV-1 و HIV-2 در اصل متعلق به نخستیسانان مرکز افریقا بوده و در اوایل قرن بیستم به بدن انسان منتقل شدهاند. به نظر میآید که ویروس HIV-1 در اصل متعلق به مناطق جنوبی کامرون و تکامل یافته ویروس نقص ایمنی میمونی (SIV) که در میان شمپانزههای وحشی شیوع دارد، بودهاست. همچنین ویروس HIV-2 تکامل یافته ویروس SIV میان گونهای میمون به نام منگابی دودی بودهاست که در غرب افریقا (از جنوب سنگال تا غرب ساحل عاج) زندگی میکردهاست. از نگاهی دیگر مشاهده میشود که اعمال خطرناک پزشکی در آفریقا در طول جنگ جهانی دوم، مانند استریل نبودن، استفاده مجدد از سرنگها در واکسنهای عمومی، آنتیبیوتیک و آنتیمالاریا از عواملی بودهاند که باعث پخش ویروس و سازگاری آن با انسانها شده است.
بررسی نمونههای خونی به جا مانده از گذشته نشان میدهد که اولین انسانی که مبتلا به ایدز در سال ۱۹۵۹ کنگو مشاهده شده است جان خود از دست دادهاست. این نخستین و قدیمیترین مورد مرگ شناخته شده در اثر ابتلا به این بیماری محسوب میشود. همچنین ممکن است ویروس اچآیوی نخستین بار در سال ۱۹۶۶ به آمریکا رسیده باشد، ولی عمده شیوع HIV مربوط به خارج از صحرای آفریقا (و همچنین امریکا) میشود و میتوان آن را به فردی ناشناس و مبتلا به ایدز نسبت داد که در هائیتی زندگی میکردهاست و با ورود به امریکا در سال ۱۹۶۹ به آن شیوع بخشیدهاست. پس از آن به سرعت بین گروههای پرخطر پخش شد.
ایدز در ایران
ایدز در ایران از راههای آمیزش جنسی، استفاده معتادان تزریقی از سرنگ آلوده و در موارد محدودی، انتقال ویروس از مادر مبتلا به کودک رواج یافته است. به گفته سازمان بهداشت جهانی بر اساس دادههای گزارش شده، نرخ رشد اپیدمی ایدز در ایران به صورت هشدار دهندهای در حال افزایش است.
براساس آمار جمعآوری شده از دانشگاههای علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی، آمار مبتلایان به ایدز در ایران تا پایان سال 93 را 29 هزار و 414 نفر اعلام کرده است که از این تعداد 12 درصد زنان و 88 درصد مبتلایان مردان بودهاند.
اعتیاد تزریقی با 66.6 درصد، ارتباط جنسی با14.5 درصد، انتقال از مادر به کودک با 1.4 درصد از مهمترین راههای ابتلا به ویروس ایدز در ایران بوده اند و در این بین 16.7 درصد افراد دلیل نامشخص بوده است.
اصفهان 665 نفر بیمار مبتلا ه ایدز دارد و از این تعداد 16 درصد مبتلایان زن و 84 درصد بیماران را مردان تشکیل میدهند.
حرف زدن از بیماری ایدز در ایران با محدودیتهای اخلاقی و عرفی همراهاست. بحث و گفتگو درباره بلوغ، بهداشت جنسی و بیماریهای آمیزشی در خانوادهها محدود است. مبتلایان به ایدز همواره نگران واکنشهای جامعه بودهاند. ابراز ابتلا به این بیماری موجب انگ اخلاقی و طرد بیمار از خانواده، اطرافیان و جامعه میشود. این امر باعث پنهانکاری و مخفی کردن بیماری میگردد، بنابراین ایدز در خفا گسترش مییابد و کنترل بیماری را دشوار میکند.
اولین مورد ابتلا به ایدز در ایران یک کودک مبتلا به هموفیلی بود
نخستین مورد گزارش و ثبت شده ابتلا به ایدز در ایران مربوط به سال ۱۳۶۶ و در مورد یک کودک شش ساله مبتلا به بیماری هموفیلی است که فراوردههای خونی آلوده دریافت کرده بود.
تشخیص
تشخیص اچآیوی فقط با انجام آزمایش خون امکان پذیر است. از زمان ورود ویروس به بدن تا زمانی که شواهد آزمایشگاهی ظاهر شوند، بین 2 هفته تا شش ماه طول میکشد که به این زمان اصطلاحا "ویندو پریود" گفته میشود. در این دوران فرد میتواند ویروس را منتقل کند اما هیچ علامت بالینی و آزمایشگاهی ندارد.
درمان
مدیریت اچآیوی/ایدز به طور عادی شامل مصرف داروهای ضدویروس پسگرد جهت کنترل عفونت HIV میشود. مؤسسه ملی بهداشت آمریکا و برخی دیگر از موسسات، استفاده از داروهای ضدویروس پسگرد را به تمام بیماران مبتلا به ایدز توصیه میکند.
در حال حاضر هیچ نوع درمان یا واکسن اچآیوی موثری برای این بیماری ساخته نشده است. معالجه شامل درمان بسیار فعال ضد ویروس پسگرد (HAART) است که روند پیشروی بیماری را کند میکند. درمان این بیماری شامل درمانهای پیشگیرانه و مداوم برای عفونتهای مترصد است بطوری که میزان ویروس در بدن فرد مبتلا را کاهش می دهد تا میزان انتقال بحد امکان کم شود.
اگر از همان ابتدای بیماری ایدز به درمان با شیوه طب سنتی استفاده شود، کمک زیادی به فرد مبتلا خواهد شد.برای درمان فرد مبتلا به ایدز از طریق طب سنتی میتوان به تقویت سیستم ایمنی بدن پرداخت و عوارض و علائم بیماری از جمله خستگی، اختلالات گوارشی و آسیبپذیری آنها را در برابر سرما کاهش دهیم. نتایج یک تحقیق نشان داده است که طب سنتی چین با تقویت سیستم ایمنی بدن بیماران مبتلا به ایدز و بهبود کیفیت زندگی آنها، در مداوای این بیماری تاثیر مثبتی دارد. تحقیقات نشان داده است که طب سنتی چین که اساس آن را داروهای گیاهی تشکیل میدهد، در مقابله با ویروس اچ آی وی بخصوص در زمانی که هنوز آثار خود را به طور کامل آشکار نکرده، بسیار موثر است و حتی میتواند از بروز بیماری ایدز پیشگیری کند.
آمار ابتلا به ایدز در کشورهای توسعهیافته رو به کاهش است
از سال 1990 به بعد افزایش عظیم در تعداد افراد آلوده به اچآیوی و ایدز مشاهده شد. در اوج بحران ایدز، تقریبا 3.7 میلیون نفر مبتلا به HIV در هر سال تشخیص داده شد. اما پس از سال 1997، تعداد تشخیصهای جدید در سال رو به کاهش نهاد و در نهایت حدود سال 2005، تعداد سالانه مرگ ناشی از ایدز بشدت کم شد. در حال حاضر اغلب کشورهای توسعه یافته ایدز را کنترل کرده و میزان ابتلا به آن را کم کردهاند. بیشترین میزان ابتلا به ایدز طی سالهای اخیر در کشورهای در حال توسعه و کم درآمد آسایی و آفریقایی است. 25 هزار ابتلای جدید در هر سال در صحرای آفریقا نشان از افزایش ابتلا در این مناطق است.
وضعیت جهانی و روند بیماری ایدز: از آغاز همه گیری بیماری، تقریبا 85 میلیون نفر به ویروس HIV آلوده شدهاند. و در حدود 39 میلیون نفر در اثر این ویروس درگذشتهاند. در سطح جهانی، 0.8 درصد از بزرگسالان در سن 15-49 سال در سراسر جهان با HIV زندگی میکنند، کشورهای جنوب صحرای آفریقا 1 در هر 20 بزرگسال مبتلا به HIV داشتنه و حدود 70 درصد از مردم در سراسر جهان مبتلا به ایدز در این کشورها هستند.
طی سالهای اخیر بسیاری از کشورهای پیشرفته و توسعه یافته موفق به مهر این بیماری مهلک شده اند. این مهار به معنی درمان بیماری نیست بلکه راههای پیشگیری را یافته و ا همه گیری بیماری کم کرده اند. تصویر زیر میزان کاهش تعداد موارد ابتلای جدید به ایدز در کشورهای مختلف جهان را نشان میدهد. 25 کشور کاهش 50 درصدی در میان بزرگسالان طی سالهای 2001 تا 2011 را شاهد بودهاند. برخی کشورها مانند نپال افزایش آمار ابتلا داشته اند.
مرگ ناشی از ایدز از اواسط سال 2000 به دلیل افزایش درمان ضد ویروسی کاهش داشته است. میزان مرگ و میر با نرخ بسیار مختلف در کشورهای توسعه یافته کاهش یافته است.
پراکندگی ابتلا به ایدز در کشورهای مختلف جهان/ تیره شدن رنگ به معنای افزایش تعداد مبتلایان است.
گزارش: آیدا علیاکبری
نظر شما